Michiel Hekkens Human Interest vandaag, 08:49

Leestijd: 3 minuten

‘Duurste fabriek ooit’ van €2,6 miljard komt in dit Nederlandse dorp

Je moet het niet proberen uit te leggen aan iemand uit de Middeleeuwen, of zelfs maar aan iemand van halverwege de vorige eeuw, maar de duurste fabriek ooit in Nederland gaat pillen maken om dikke mensen weer dun te krijgen. Het farmaceutische gebouw is van het Amerikaanse Eli Lilly en kost minimaal 2,6 miljard euro, te verrijzen in Katwijk.

Hoewel de gemeenteraad nog een beetje tegensputtert, twijfelt niemand eraan dat de komende jaren in Katwijk een peperdure dieetpillenfabriek zal verrijzen. Deze week vergaderen de lokale volksvertegenwoordigers over het plan, waarna uiterlijk 1 oktober het definitieve besluit wordt gemaakt. Niet verrassend: vanuit het Rijk werd al heel snel groen licht gegeven. Plots waren het stikstofprobleem, waterschaarste en overbelasting van het stroomnet geen probleem meer. Er valt dan ook veel geld te verdienen voor BV Nederland.

Amerikaanse bedrijf Eli Lilly doet grootste investering ooit in Nederland

Eind 2025 maakte Eli Lilly al wereldkundig dat het voor Nederland koos om een nieuwe medicijnenfabriek te bouwen. Heuglijk nieuws in een tijd waarin veel politici, met name van de VVD, zich druk maken om de vermeende achteruitgang van ons vestigingsklimaat. In 2026 werden de contracten getekend, deze week wordt de vergunningsaanvraag besproken in de gemeenteraad van Katwijk.

In theorie zou de deal nog kunnen afketsen, maar dat ligt niet in de lijn der verwachting. Gerard Mostert, wethouder Stedelijke Ontwikkeling in Katwijk, zegt tegen NRC dat zijn gemeente een tegenprestatie van het Rijk verwacht in ruil voor een vergunning. Hij wil budget om een vastgelopen verkeersknooppunt op de N206 op te lossen. Dat gaat in vergelijking met de miljardeninvestering van Eli Lilly om wisselgeld, dus daar komen ze vermoedelijk wel uit.

Moeten Nederland blij zijn met peperdure dieetpillenfabriek?

Is dat nou positief of negatief, zo’n nieuwe dieetpillenfabriek in Nederland? In economisch opzicht is dat geen lastige vraag. De nieuwe fabriek gaat gepaard met 500 goedbetaalde banen in de farmaceutische industrie. In de fabriek zal onder meer het nieuwe diabetesmedicijn orforglipron worden geproduceerd, dat de groeiende markt voor afslankmedicatie moet veroveren. Goede resultaten zullen onder andere zorgen voor extra vennootschaps-, winst- en dividendbelasting die de Nederlandse schatkist invloeien, naast btw en loonbelasting.

En voor de mensheid dan, is het daar goed voor? Enerzijds wel, aangezien de pillen van Eli Lilly ervoor moeten zorgen dat we minder dik en ongezond zijn. Anderzijds zou je zeggen dat het wellicht slimmer is om te investeren in het aanbod van gezond eten, bijvoorbeeld door supermarkten te verbieden hun schappen vol te leggen met ongezonde en misleidende troep, dan om 2,6 miljard euro te investeren in een dieetpillenfabriek.

Wat zou iemand uit de Middeleeuwen ervan vinden?

Zou je het tot slot tóch uitleggen aan iemand uit de Middeleeuwen, dan is diegene waarschijnlijk vooral jaloers dat wij in een tijd leven waarin meer mensen dood gaan aan over- dan ondergewicht. Wat dat betreft leven we in een prachtige tijd.

En als die Middeleeuwer daarna vraagt wat de op één na duurste fabriek in Nederland is, heb je nog een leuke uitdaging. Dat zijn namelijk de twee datacentra van Google in de Eemshaven met een totaalprijs van 2,5 miljard euro. “Nou kijk, in jouw tijd vinden mensen het grappig om katten dood te knuppelen. In onze tijd kijken we liever toe hoe ze schrikken van komkommers. Het liefst de hele dag, zelfs als er geen katten of komkommers in de buurt zijn. Daarom hebben we een klein apparaatje uitgevonden waarop je er de hele dag naar kunt kijken, al moet je de katten en komkommers alsnog ergens vandaan halen. En daar zijn dus die datacentra voor.”

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als veelvraat van media en actualiteit dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.