Koen Lorijn Huizenmarkt vandaag, 11:27

Leestijd: 3 minuten

De rode vastgoedparadox: hier heeft bijna iedereen een koophuis

Een eigen huis: voor veel Nederlanders hét ultieme bewijs dat je je leven op orde hebt. Je werkt hard, spaart, koopt een huis en bouwt vermogen op. Een typisch kapitalistische droom, zou je zeggen. Maar slechts 58% van de Nederlanders behaalt die droom.

Het is ook niet zo gek. Huizenprijzen stijgen de pan uit – al lijkt het tij op een specifiek type huis nu te keren – terwijl je vaak met z’n tweeën al geen fatsoenlijke hypotheek meer kunt krijgen. Tot zover de kapitalistische droom: die werkt vooral goed voor de (ultra)rijken, maar raakt voor de gemiddelde Nederlander steeds verder buiten bereik. Blijkt trouwens ook als we kijken naar de lijst van landen met het hoogste percentage woningeigenaren. Voormalig communistische landen voeren de ranglijst aan, Nederland staat op plek 35 stevig in de subtop.

Deze landen hebben het hoogste percentage woningeigenaren

Volgens data van Visual Capitalist scoren Slowakije, Roemenië, Kroatië en China het hoogst. Ongeveer 90% van de bevolking bezit zijn eigen huis, hetzij volledig of via een hypotheek. De rest van de top 10 wordt gevuld met een viertal landen waar meer dan 80% van de bevolking een huis bezit en IJsland dat 10e staat met 78%. Nederland staat dus een stuk lager met 58%.

Voormalige communistische landen domineren de top

In precies dezelfde lijst van Visual Capitalist zijn de (voormalig) communistische landen rood gemarkeerd.

Daar tegenover staat ook een aantal landen dat lager staat dan je van te voren verwacht. Rijke landen als Duitsland en Zwitserland bijvoorbeeld. Ondanks de enorme welvaart in het land, ligt het aandeel huiseigenaren daar een stuk lager, al lijkt dat daar vooral te komen door een andere wooncultuur.

Communistisch verleden versus kapitalistische woningmarkt

Communistische landen waar juist iedereen een eigen huis bezit. Het voelt als een paradox. Communisme draaide immers minder om privébezit, terwijl kapitalisme juist draait om eigendom. Maar juist dat communistische verleden heeft ervoor gezorgd dat veel mensen in Oostbloklanden nu een eigen huis bezitten.

Na de val van het communisme werden staatswoningen vaak (goedkoop) verkocht aan de bewoners. Miljoenen mensen werden daardoor in korte tijd eigenaar van hun huis. In West-Europa bleef wonen een commerciële markt. En in andere landen, bijvoorbeeld Duitsland en Zwitserland, wordt huren juist als normaler gezien. Een huis is daar, anders dan in sommige andere westerse landen, geen teken van rijkdom. Daarnaast raak je daar niet financieel achterop als je geen huis bezit, zoals in Nederland wel het geval is.

Een hoog percentage huiseigenaren betekent overigens niet automatisch dat mensen ook rijker zijn. De waarde van woningen ligt in veel Oost-Europese landen aanzienlijk lager dan in West-Europa. Een rondje door de gemiddelde Oostblokwijk maakt je eerder negatief dan positief over de woningmarkt aldaar.

Wat werkt het best?

De ranglijst bewijst dat de huidige woningverdeling in veel landen niet per se het bewijs van rijkdom is, maar een gevolg van cultuur en geschiedenis. Was het communistische idee van ‘iedereen een dak boven z’n hoofd, ongeacht hoeveel geld je hebt’, zo gek? Manners vindt van niet. Misschien laat deze vergelijking vooral goed zien dat een gezonde woningmarkt ergens tussen beide systemen in zit.

Geschreven door Koen Lorijn

Koen maakt complexe onderwerpen rond fitness en gezondheid begrijpelijk, met praktische tips en verhelderende onderzoeken. Zijn vrije tijd bestaat uit trainings- en rustdagen, waarbij hij zwaar ijzer de lucht in smijt of op de bank neerploft voor de nieuwste films en series. Daar plukt de Manners-lezer de vruchten van.