Michiel Hekkens Geld & Carrière vandaag, 16:08

Leestijd: 3 minuten

Landen met de beste pensioenen: ‘Wij zijn de beste van de wereld’

Louis van Gaal is met pensioen, maar juist dat maakt hem de aangewezen persoon om nog één keer op een podium te gaan staan en te doen wat alleen hij kan. Met overslaande stem oreren: ‘Wij zijn de beste. En niet alleen van Europa, maar van … de HELE WERELD’. De beste in pensioenen, welteverstaan.

Soms voelt het alsof alles in dit land misgaat. Onze bruggen en wegen staan op instorten, onze kinderen worden steeds dommer, ons voetbalteam speelt angsthazenvoetbal, onze volwassenen zijn te dik, onze briljante chipmachines worden binnenkort door Chinezen gebouwd en ons belastinggeld gaat naar Tom Waes. Gaat er ook nog iets goed? Jawel, want we hebben het beste pensioenstelsel ter wereld.

Global Pension Index: Nederland heeft beste pensioenstelsel

De Global Pension Index wordt ieder jaar opgesteld door Mercer en het CFA Institute, twee internationale organisaties die zich bezighouden met pensioenen en financiële markten. Voor de editie van 2025 zijn 52 pensioenstelsels met elkaar vergeleken op basis van drie hoofdcriteria.

• toereikendheid: krijgen mensen later voldoende inkomen?
• houdbaarheid: is het pensioen over twintig of veertig jaar nog te betalen?
• integriteit: zijn bestuur, toezicht en deelnemersbescherming betrouwbaar?

In de editie van 2025 krijgen vijf landen de allerhoogste A-status toegekend: Nederland, IJsland, Denemarken, Singapore en Israël. In zo’n kopgroep is Nederland vaak de Bauke Mollema van het stel, die nipt tweede eindigt achter de immer triomferende IJslanders of Denen.

Bij pensioenen is dat niet het geval, want Nederland staat al voor het derde jaar op rij bovenaan. In de editie van 2025 behaalt ons land 85,4 punten. Daarna volgen IJsland met 84,0 punten en Denemarken met 82,3 punten.

Wat maakt het Nederlandse pensioenstelsel zo goed?

Nederland scoort goed omdat het een evenwichtig stelsel heeft dat deels uit een omslagstelsel en deels uit een kapitaalgedekt stelsel bestaat. Dat houdt in dat een relatief bescheiden staatspensioen, de AOW, wordt betaald door de mensen die op dat moment werken. Veel andere landen, waaronder België, steunen sterk op zo’n omslagstelsel. Nu de vergrijzing toeslaat, worden deze landen kwetsbaar. Er zijn steeds minder werkenden om de pensioenen van een groeiende groep ouderen te betalen.

In Nederland speelt dat probleem minder sterk, omdat de AOW slechts een basispensioen is. Vrijwel alle werknemers bouwen daarnaast via hun werkgever aanvullend pensioen op. De premies hiervoor zijn relatief hoog, waardoor we gezamenlijk een enorm pensioenvermogen van ongeveer 1.700 miljard euro hebben opgebouwd. Dit geld wordt onder streng toezicht belegd. Met de opbrengsten kunnen pensioenfondsen later de aanvullende pensioenen uitbetalen. Oftewel: het Nederlandse pensioenstelsel is toereikend, integer én (relatief goed) houdbaar.

Stelselwijziging vormt geen bedreiging voor pensioen

Dit jaar keek Mercer met argusogen naar Nederland, omdat we overstappen van grotendeels collectieve pensioenpotten naar een stelsel waarin deelnemers een persoonlijker pensioenvermogen krijgen. In theorie kan deze overstap negatief uitpakken.

In het nieuwe stelsel beweegt het verwachte pensioen sterker mee met de beleggingsresultaten. Presteren de beurzen slecht, dan kan dat leiden tot lagere pensioenverwachtingen. Volgens Mercer blijven na de overstap echter de belangrijkste sterke kanten van ons pensioenstelsel behouden. Nederland kan daardoor naar verwachting ook in de toekomst goede pensioenen blijven leveren.

Belgen hebben veel meer vermogen dan Nederlanders

Manners zet ook regelmatig het vermogen van Europeanen in een ranglijst. Daarin komen Belgen vaak als veel vermogender uit de bus dan Nederlanders, dat geregeld de nodige wenkbrauwen doet fronsen. Is de doorsnee Belg echt een ton rijker dan de Nederlanders?

Jawel. Doordat Belgen veel minder geld hoeven af te dragen aan aanvullende pensioenpremies, houden ze meer vermogen over op hun eigen bankrekening of in hun woning. Wat ze daarentegen niet hebben, is een gezamenlijk opgebouwd pensioenvermogen van 1.700 miljard euro.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als journalistieke veelvraat dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.