Alrik de Jong Voeding 28 jan 2026, 11:33

Leestijd: 2 minuten

Ultrabewerkt herken je zo: checklist tegen morbide volksverslaving

Ultrabewerkt voedsel is volksverslaving nummer 1. Maar hoe weet je of je troep in je handen hebt of (relatief) pure voeding koopt. Het belangrijkste om in het achterhoofd te houden: in de supermarkt is zo’n beetje alles ultra-processed. Een checklist voor het boodschappen

E-nummers vormen een belangrijke indicator. Alvast goed om te weten: deze veilig geachte E-nummers zijn toch zeer schadelijk, en je eten zit er vol mee. We willen je niet bang praten, blijf absoluut ook af en toe genieten van een snackje, maar dit zijn de twee dodelijkste ultra-processed foods, en die zijn nogal alledaags.

Wat is ultrabewerkte voeding?

Ultrabewerkte voeding (ultra-processed foods) zijn industrieel geproduceerde voedingsproducten. Meestal verpakt in plastic, veelal bestaand uit ingrediënten die je niet in een normale keuken vindt. Denk aan additieven, smaakversterkers, zuren en kleurstoffen. Dit type eten en drinken is rijk aan suiker, zout of vetten, maar arm aan vezels en vitamines. Anders dan vaak op de verpakking vermeld staat.

NOVA-classificatie

Voor de checklist ultrabewerkt voedsel is het het eerst belangrijk nota te nemen van de NOVA-classificatie. Dit is een een indeling van voedingsmiddelen naar de mate van bewerking. Volgens veel experts een beter classificatiesysteem voor de volksgezondheid dan bijvoorbeeld de nutriscore, zoals in Brazilië al gehanteerd wordt.

Hoe herken je ultrabewerkt voedsel? Een checklist

Op gevoel en gezond verstand kom je een eind. Een verse zalmmoot is geen ultrabewerkt voedsel, vissticks wel. Een flesje cola is ultra-processed, water niet. Maar gezien supermarkten je op alle manieren proberen te misleiden, kun je wel eens in de waan zijn iets gezonds te consumeren, terwijl je troep naar binnen schuift. Een checklist.

• 5 of meer ingrediënten;
• Het oorspronkelijke voedingsmiddel uit groep 1 is niet meer of nog slechts in beperkte mate aanwezig;
• Ingrediënten die gewoonlijk niet in culinaire bereidingen worden gebruikt, waaronder extracties uit producten zoals gehydrolyseerde eiwitten, caseïne, wei, lactose, maltodextrine, invertsuiker en gluten;
• Toegevoegde additieven om smaken te imiteren of ongewenste eigenschappen te maskeren, zoals; kleurstoffen, smaakstoffen, smaakversterkers, zoetstoffen, vulstoffen, (anti)schuimmiddelen, emulgatoren, glansmiddelen en drijfgassen;
• Industriële bewerkingsprocessen die gewoonlijk niet thuis in de keuken worden gebruikt (bijvoorbeeld extrusie).

Dan nog even speciaal aandacht voor honing. Een superfood, maar alle supermarkten misleiden je. Zo check je of honing echt is.