Michiel Hekkens Voeding 20 jan 2026, 11:03

Leestijd: 3 minuten

‘Veilige’ E-nummers tóch zeer schadelijk: dit ‘eten’ zit er vol mee

Voor het eerst hebben wetenschappers aangetoond dat sommige E-nummers schadelijke effecten kunnen hebben. Van de 17 onderzochte conserveermiddelen bleken er zes het risico op kanker te verhogen. Manners noteert alle namen en E-nummers en maakt een overzicht van de ultrabewerkte producten waarin ze voorkomen.

In haar boek Ode aan de E-nummers (2017) betoogde voormalig NSC-politica en microbioloog Rosanne Hertzberger dat de angst voor E-nummers niet op feiten is gebaseerd, maar voortkomt uit een ongefundeerde afkeer van alles wat ‘kunstmatig’ is. Volgens haar zouden E-nummers juist goed zijn: ze zorgen dat ons voedsel langer veilig blijft en langer houdbaar is, en ze voldoen aan de hoogste voedselveiligheidseisen. Kant-en-klaarmaaltijden zouden volgens Hertzberger minstens zo goed, of zelfs beter, zijn dan zelf koken met verse ingrediënten.

Negen jaar later is deze ode aan de voedingswetenschap toch wat naïef gebleken. Kant-en-klaar maaltijden behoren tot de categorie ultrabewerkt voedsel en bevatten naast een bak E-nummers (conserveermiddelen, smaakversterkers en emulgatoren) vaak veel geraffineerde koolhydraten en weinig vezels. Bovendien zijn al vaker stoffen als ‘veilig’ aangemerkt door instanties, die dat achteraf niet bleken te zijn. Deze maand verscheen een onderzoek dat suggereert dat ook E-nummers niet helemaal veilig zijn. Manners bespreekt de resultaten, zodat je zelf kunt beslissen wat je met deze inzichten doet.

Franse onderzoekers: verband tussen conserveermiddelen en kanker

In opdracht van het Franse Ministerie van Gezondheid onderzochten wetenschappers het effect van een aantal conserveermiddelen bij ongeveer 105.000 mensen. In 2009 waren zij allemaal kankervrij, maar in de veertien jaar die volgden, kreeg een deel van hen kanker. Mensen die de meeste conserveermiddelen consumeerden, werden vergeleken met degenen die dat het minste deden.

Van de 17 onderzochte conserveermiddelen werden zes stoffen gelinkt aan kanker, ondanks dat ze volgens de Europese regelgeving als veilig gelden. Het gaat om: natriumnitriet, kaliumnitraat, sorbaten, kaliummetabisulfiet, acetaten en azijnzuur.

• Natriumnitriet (E250): 32% hoger risico op prostaatkanker.
• Kaliumnitraat (E252): 22% hoger risico op borstkanker en 13% hoger risico op alle soorten kanker.
• Kaliumsorbaat (E202): 26% hoger risico op borstkanker en 14% hoger risico op alle kankersoorten.
• Kaliummetabisulfiet (E224): 20% hoger risico op borstkanker en 11% hoger risico op alle kankersoorten.
• Acetaten (E262): 25% hoger risico op borstkanker en 15% hoger risico op alle kankersoorten.
• Azijnzuur (E260): 12% hoger risico op alle kankersoorten.

Zoals altijd geldt: meer onderzoek is nodig om te bepalen wat deze resultaten precies betekenen. In dit geval is dat nog belangrijker, omdat dit voor het eerst is dat een link tussen E-nummers en gezondheidsschade wordt gelegd. De resultaten zijn gepubliceerd in The BMJ.

Ultrabewerkt voedsel met schadelijke E-nummers

De stoffen in kwestie zitten vooral in producten waarvan we al wisten dat ze niet gezond zijn. Veel ervan behoren tot de groep van ultrabewerkte voedingsmiddelen. Onderstaand overzicht laat per conserveermiddel zien in welke producten ze veel voorkomen in Nederland. Bij bijvoorbeeld aardappelen gaat het om voorverpakte rotzooi. Gewoon vers kopen en schillen.

Veel mensen voelen intuïtief aan dat onbewerkte, verse ingrediënten beter zijn dan ultrabewerkte producten uit de fabriek. In 2017 bestempelde Rosanne Hertzberger dit als ‘voedselreligie’ die niet gebaseerd is op feiten, maar negen jaar later lijkt de ongefundeerde onderbuik toch dichter bij de waarheid te zitten dan de eloquente microbioloog.