Koen Lorijn Afvallen gisteren, 20:05

Leestijd: 4 minuten

4 fouten waardoor afvallen faalt, terwijl je alles goed denkt te doen

Afvallen kan stagneren door meerdere oorzaken. Van een verstoorde NEAT tot het maken van een rekenfout bij het diëten, waardoor je niet meer in een calorietekort verkeert. Wat kun je doen om je dieet werkend te krijgen, zonder het aantal kilocalorieën per dag nog verder te verlagen?

Nu de zomer voor de deur staat, zijn veel mensen ineens weer gemotiveerd om een paar kilo’s kwijt te raken. Manners pleit liever voor een gezonde levensstijl zonder cyclisch afvallen, weer aankomen in de winter en opnieuw afvallen in de lente. Maar we hebben ook oog voor mensen die het behoud van een constant lichaamsgewicht lastig vinden. Afvallen kan in principe heel makkelijk zijn; diëten is slechts een rekensom. Toch blijkt de praktijk een stuk lastiger. Ben je al weken aan het diëten maar nog geen kilo kwijt? Waarschijnlijk maak je een van deze fouten.

Afvallen is rekenen met calorietekort

In de basis is afvallen een rekensom. De calorieën die je binnenkrijgt min de calorieën die je verbrandt. Komt deze som positief uit, dan kom je aan. Negatief, dan val je af. Daardoor kun je makkelijk uitrekenen hoe lang het, zou duren voordat je 5 kilo vet verliest.

Maar goed, de theorie en de praktijk zijn natuurlijk altijd anders. Je lichaam is geen simpele computer die gewoon doet wat de gebruiker van ‘m vraagt. Het is een aanpassingsmachine die zich aan alle omstandigheden aanpast om homeostase te bereiken: een soort biologisch evenwicht. En dat betekent dat je lichaam zich soms ongemerkt aanpast wanneer je dieet. Dat is één van de redenen dat het vaak mis gaat.

Waarom je niet of nauwelijks afvalt ondanks diëten

1. Je krijgt nog te veel kilocalorieën binnen

Dit is de meest voorkomende fout bij het diëten. Je vergeet bijvoorbeeld de olijfolie in je pan of de melk in je cappuccino. En je onderschat hoeveel pindakaas je daadwerkelijk op je brood smeert. Al dit soort kleine dingen tellen bij elkaar op en kunnen zomaar 200 kilocalorieën per dag schelen. Werk je met een klein calorietekort, dan is een verschil van 200 kilocalorieën gigantisch.

2. Je lichaam vertraagt onbewust je verbranding (NEAT)

NEAT staat voor Non-Exercise Activity Thermogenesis: alle energie die je verbrandt buiten het sporten om. Lopen, staan, bewegen, friemelen, zelfs het tikken van dit artikel valt voor mij onder mijn NEAT. Wanneer je minder (of meer) eet, past je lichaam zijn energieverbruik automatisch aan. Zie het als de batterijbesparingsmodus die aangaat. Zonder dat je het doorhebt tik je minder met je voet, zet je minder stappen en zit je langer stil. In welke mate je hier ‘last van hebt’, verschilt per persoon. Jij kan dus precies hetzelfde sport- en dieetregime volgen als je beste maat, maar hij valt wel af en jij niet.

Dit effect van diëten kun je bestrijden door bewust met je beweging buiten de sportschool om te gaan. Verhoog je NEAT door regelmatig te wandelen, klusjes in huis te doen en een zit-sta-bureau te nemen om ook tijdens werkuren in beweging te blijven.

3. Je zit niet meer in een calorietekort, omdat je behoefte is gedaald

Viel je door hetzelfde dieet eerst wel af, maar nu niet meer? Grote kans dat je energiebehoefte is gedaald. Nadat je gewicht verliest, kost het minder energie om je lichaam te onderhouden. Dus het aantal kilocalorieën waarmee je eerst een calorietekort bereikte, is nu goed voor onderhoud. Zit je al meer dan een of twee weken vast op hetzelfde gewicht, ondanks diëten? Verlaag dan je dagelijkse calorie-inname nogmaals met zo’n 200 kilocalorieën en probeer dat nogmaals twee weken uit voordat je eventueel nog lager gaat.

4. Je houdt vocht vast

Soms val je wel degelijk vet af, maar zie je dat nog niet op de weegschaal. Dat kan komen doordat je vocht vasthoudt. Afvallen is een stressor voor het lichaam. En stress, (over)training of hormonale schommelingen kunnen ervoor zorgen dat je meer vocht vasthoudt. Als je alle bovenstaande tips hebt gecheckt, maar je valt niet af, is dit waarschijnlijk de reden. Hou vertrouwen, ontspan en zet door: waarschijnlijk is dat ontspannen al weer een manier om extra vocht te verliezen.

Wat je nog beter kunt doen dan diëten en afvallen

Afvallen is in de basis dus simpel, maar het levert je lichaam niet veel op. Je ziet er misschien iets beter en droger uit, maar wanneer je het gewicht weer aankomt is er niets aan je lichaam veranderd. Krachttraining doet dat wel; daar heb je de rest van je leven nog wat aan. Wanneer je focust op het trainen van de goede spiergroepen, kan je zonder afvallen ook een topfitte zomerlook bereiken.