Koen Lorijn Sport vandaag, 14:13

Leestijd: 3 minuten

Wetenschap bevestigt gelijk AZ-trainer: zo fit zijn voetballers écht

Aan het einde van een lang seizoen lijkt het alsof profvoetballers nog hetzelfde leveren als altijd. Het loopvermogen en sprints blijven gelijk, maar onder de motorkap stapelt vermoeidheid zich op. Wat dat doet met scherpte en blessures, is minder zichtbaar, maar kan doorslaggevend zijn. Het scorebord heeft AZ-trainer Leeroy Echteld al gelijk gegeven, hoe zit dat met de wetenschap?

Voetballers zijn net mensen. En net als jij en ik, maken ze slechtere keuzes als ze vermoeid zijn. Komt slecht uit natuurlijk, als de prijzen worden verdeeld. Net op het moment dat je club het kampioenschap kan binnenhalen of een bekerfinale kan winnen, maken spelers door vermoeidheid sneller concentratiefouten of zijn ze sneller geblesseerd. AZ-trainer Leeroy Echteld is niet bepaald een laptoptrainer, maar zijn ogenschijnlijk op gevoel gemaakte keuze om het complete team rust te geven voor de bekerfinale, wordt gesteund door talloze onderzoeken.

Voetballers minder scherp door vermoeidheid

Na een lang seizoen met fysieke uitdagingen, stijgt de cumulatieve vermoeidheid en daalt daardoor ook het technische niveau. Dat betekent minder goede passes en dribbels, en voor verdedigers vaker concentratiefoutjes. Uit onderzoek blijkt ook dat de motorische controle door vermoeidheid wordt beïnvloed. Naast dat je dus minder goede keuzes maakt, worden voetballers ook minder goed in het uitvoeren van die keuzes en bewegen ze minder soepel. Blessures liggen dan op de loer.

Vermoeidheid tast loopvermogen en sprinten niet aan

Je zou denken dat diezelfde cumulatieve vermoeidheid de output van voetballers vermindert. Dat effect zien we echter vooral op korte termijn bij wedstrijden van 90 minuten. Oftewel: je loopt in de 2e helft net iets minder dan in de eerste. Op papier blijven het loopvermogen en de sprintkilometers van profvoetballers gedurende het seizoen opvallend stabiel, zelfs in drukke periodes, blijkt uit data van topclubs.

Maar onder die constante output schuilt een ander verhaal. Vermoeidheid stapelt zich op, herstel blijft achter en het blessurerisico neemt toe. Vooral wanneer spelers meerdere wedstrijden per week spelen met soms minder dan 72 uur hersteltijd, zoals AZ na de kwartfinale van de Conference League en voor de bekerfinale. Spelers leveren nog steeds dezelfde prestatie, maar tegen een steeds hogere fysieke prijs.

Meer blessures bij profvoetballers aan het eind van het seizoen

De combinatie van cumulatieve vermoeidheid, drukke speelschema’s en slechtere motorische controle zorgt ervoor dat voetballers sneller geblesseerd kunnen raken. Dat blijkt uit verschillende studies (1, 2, 3, 4). Het is dan ook niet gek dat veel voetballers tegenwoordig tegen langdurige blessures aanlopen. Al zijn er natuurlijk ook manieren om, met tactische krachtraining, die kans te verkleinen.

AZ-trainer Leeroy Echteld had gelijk

Voor voetballers is het, naast die krachttraining, belangrijk om voldoende rust te nemen gedurende het seizoen. Zowel om het hoofd leeg te maken als om de benen te laten rusten. Kapitaalkrachtige clubs die op elke positie minstens twee wereldtoppers hebben lopen, zijn volgens de onderzoeken altijd in het voordeel.

Er was veel gedoe over AZ-trainer Leeroy Echteld, die zijn spelers rust gaf in de kwartfinale van de Conference League om risico’s voor de bekerfinale drie dagen later te vermijden. Onderzoek geeft hem gelijk, het scorebord ook. Al kun je natuurlijk je vraagtekens zetten bij het bewust laten lopen van de kans op een Europese prijs.

Zo gaat een medische keuring in het voetbal

Voor clubs een speler contracteren, moeten ze natuurlijk zeker weten dat hij het geld waard is. Heeft hij het verwachte loopvermogen en kan hij zo hard sprinten als de club dacht? En hoe gaat hij met mentale inspanningen om? Ze testen het met de medische keuring, en Nederlandse clubs halen vaker niet-fitte spelers. Bij AZ is dit weer een ander geval: die spelen vaak met spelers uit eigen jeugd.