Noah Korevaar Films & Series vandaag, 11:24

Leestijd: 3 minuten

Uit Rusland gesmokkelde docu nu gratis op NPO Start: 100% score

Een op het eerste oog doorsnee leraar uit een Russisch mijnstadje richtte stiekem zijn camera op Poetins propagandamachine en filmde twee jaar lang wat hij zag. Het resultaat: een documentaire die afgelopen maart een Oscar won, een BAFTA pakte en vervolgens prompt verboden werd in Rusland. Nu op NPO Start.

Dan hebben we het over Mr. Nobody Against Putin, een topdocu met een perfecte score op Rotten Tomatoes die vanaf nu gratis te zien is op NPO Start. De NPO flikt het weer.

Leraar met een camera en te veel geweten

Pavel ‘Pasha’ Talankin (33) is de videograaf en evenementenorganisator van een basisschool in Karabash, een in verval geraakte mijnstad vlak bij de Oeral. Voor de oorlog was hij een geliefde mentor, grappenmaker en veilige thuishaven voor leerlingen die nergens anders terecht konden. Tot in 2022 alles opeens anders liep.

Als Rusland Oekraïne binnenvalt, begint het regime scholen te verplichten tot dagelijkse “patriottische bijeenkomsten” en wordt er gecensureerd lesmateriaal ingevoerd. Pasha, die dit alles met tegenzin moet uitvoeren, besluit niet gedwee erin mee te gaan. In plaats daarvan richt hij zijn camera op alles wat hij ziet veranderen. Van lesmateriaal tot andere vormen van propaganda. Must-see op NPO Start.

Rusland uit gesmokkeld

Je zou zeggen dat je dan in Rusland direct aangepakt wordt, maar toch komt Pasha er mee weg. Hoe? Omdat de overheid scholen verplicht footage te uploaden als bewijs van naleving. Die dekmantel geeft hem alle ruimte om de boel vast te leggen met een camera, misschien wel het sterkste wapen in een oorlog. Wagner-soldaten die 12 en 13-jarigen leren hoe ze landmijnen herkennen. Militaire jeugdorganisaties die op het schoolplein marcheren. Afscheidsfeestjes voor eindexamenleerlingen die rechtstreeks naar het front worden gestuurd. En daarna: de lijkzakken die terugkeren.

Regisseur David Borenstein, die in contact raad met Pasha via een Russisch contentbedrijf, maakte van het Rusland uit gesmokkelde beeldmateriaal vervolgens een 90 minuten durende documentaire die absoluut het checken waard is.

Mr. Nobody Against Putin pakt perfecte score

De cijfers en prijzen spreken voor zich: Mr. Nobody Against Putin scoort een perfecte 100 procent op Rotten Tomatoes, gebaseerd op 50 kritieken. Vervolgens pakte de op NPO Start te streamen docu ook nog eens Special Jury Award op Sundance 2025, beste documentaire bij de BAFTA’s in februari 2026, en de Oscar voor beste documentairefilm op de 98e Academy Awards. Op het podium zei Borenstein destijds: “Mr. Nobody Against Putin gaat over hoe je je land verliest. En dat doe je door talloze kleine daden van medeplichtigheid.”

Pasha, die inmiddels in Europa in ballingschap leeft nadat hij Rusland ontvluchtte via Istanbul, blijft actie voeren tegen de oorlog. De onvermijdelijke Russische reactie liet niet lang op zich wachten. Een rechtbank in Tsjeljabinsk verbood de film in Rusland wegens “extremistische propaganda”. Borenstein werd tevens recent door Moskou aangemerkt als buitenlandse agent.

Docu nu gratis op NPO Start

Perfecte scores, een prijzenkast waar je U tegen zegt, en toch is Mr. Nobody Against Putin vanaf woensdag 22 april ‘gewoon’ gratis om 20.30 uur te zien op Nederland 2. Vanaf dan kun je ‘m ook streamen NPO Start.

Overigens kun je als documentaireliefhebber sowieso Netflix en HBO Max links laten liggen. Zo dropte NPO Start eerder deze maart al een space-docu met een perfecte score op Rotten Tomatoes, en ‘leende’ de gratis streamingdienst ook al een topdocu van HBO.