Thomas Aalderink
Thomas Aalderink Samenleving vandaag, 
Leestijd: 5 minuten

Ontwikkelingshulp vertrumpt mondiaal: zoveel geeft Nederland nog

Rijke landen hebben in 2025 flink het mes gezet in ontwikkelingshulp. Van de tien grootste donoren draaiden alleen Zweden en Italië de geldkraan niet verder dicht. Ook Nederland gaf aanzienlijk minder uit dan een jaar eerder. Desondanks behoren we, als je kijkt naar onze economie, nog altijd tot de meest gulle gevers ter wereld. Slechts vier rijke donorlanden geven relatief meer.

Zo blijkt uit cijfers van de OESO, een samenwerkingsverband van vooral welvarende landen dat onderzoek doet naar economie, beleid en internationale ontwikkeling. Uit hun meest recente meting blijkt dat ontwikkelingshulp in veel landen behoorlijk onder druk staat. De OESO spreekt zelfs van de grootste jaarlijkse daling sinds de cijfers worden bijgehouden.

Ontwikkelingshulp stort in door Trump

Waar de onderzochte donorlanden in 2024 nog 215,1 miljard dollar uittrokken voor ontwikkelingshulp, was dat een jaar later nog maar 174,3 miljard dollar. Gecorrigeerd voor prijsveranderingen komt dat neer op een daling van maar liefst 23,1 procent. Hoewel de meeste landen de hand wat meer op de knip hielden en zo bijdroegen aan die afname, is er wel één overduidelijke hoofdschuldige aan te wijzen: de Verenigde Staten.

Verenigde Staten laat alles instorten

Onder leiding van Trump daalde de Amerikaanse ontwikkelingshulp in 2025 namelijk met maar liefst 56,9 procent. Daarmee waren de VS in hun eentje verantwoordelijk voor ruim driekwart van de totale daling. Waar Amerika in 2024 nog 0,23 procent van het bruto nationaal inkomen aan ontwikkelingshulp besteedde, was dat een jaar later nog maar 0,09 procent. Dat komt nog steeds neer op 29 miljard dollar, maar daarmee waren de Amerikanen voor het eerst niet langer de grootste donor in absolute bedragen. Duitsland nam die titel met 29,1 miljard dollar nipt over.

Dat er onder rijke donorlanden veel minder geld naar ontwikkelingshulp gaat, komt dus vooral door de Verenigde Staten. Toch hebben andere landen weinig gedaan om de strapatsen van Trump te compenseren. Ook Nederland niet. Ons land gaf in 2025 volgens voorlopige OESO-cijfers 7,7 miljard dollar uit aan officiële ontwikkelingshulp. Gecorrigeerd voor prijsveranderingen is dat 4,9 procent minder dan een jaar eerder. Wanneer je dat afzet tegen het bruto nationaal inkomen, oftewel wat inwoners en bedrijven van een land samen verdienen, daalde onze inbreng van 0,62 naar 0,58 procent.

Daarmee staan we echter nog altijd behoorlijk hoog in de internationale ranglijst. Van de landen die zijn aangesloten bij het Development Assistance Committee (DAC) van de OESO geven er relatief slechts vier meer. Noorwegen is wat dat betreft koploper. De Noren zijn de enigen die meer dan een procent van het bruto nationaal inkomen uittrekken voor ontwikkelingshulp. Zoals je hieronder kunt zien zit Luxemburg daar kort achter, maar lopen de percentages daarna snel terug.

Deze 10 landen zijn relatief de grootste donoren

#Land20242025
1🇳🇴 Noorwegen1,02%1,03%
2🇱🇺 Luxemburg1,00%0,99%
3🇸🇪 Zweden0,79%0,85%
4🇩🇰 Denemarken0,72%0,72%
5🇳🇱 Nederland0,62%0,58%
6🇩🇪 Duitsland0,68%0,56%
7🇨🇭 Zwitserland0,49%0,46%
8🇫🇮 Finland0,47%0,44%
9🇬🇧 Verenigd Koninkrijk0,50%0,43%
10🇮🇪 Ierland0,56%0,42%

(Bron: OESO)

Het percentage laat zien welk deel van het totale nationale inkomen een land aan ontwikkelingshulp besteedt.

Nederland behoort ook in harde dollars tot de topdonoren

Nederland staat met 0,58 procent dus behoorlijk achter op Noorwegen, maar behoort desalniettemin tot de grote donoren. Ons aandeel ontwikkelingshulp ligt bovendien ruim twee keer zo hoog als de 0,26 procent die de onderzochte rijke donorlanden gemiddeld samen halen. Landen als Duitsland, Zwitserland, Frankrijk en het VK zitten eveneens boven die 0,26 procent, maar geven in verhouding nog altijd minder dan wij doen.

De meeste van die landen overtreffen ons overigens wel als je naar het daadwerkelijke bedrag aan ontwikkelingshulp kijkt. Zoals gezegd is Duitsland wat dat betreft koploper met 29,1 miljard dollar, op de voet gevolgd door de VS. Nederland draagt met een bedrag van 7,7 miljard dollar aanzienlijk minder bij, maar staat daarmee alsnog op een verdienstelijke zesde plek. Naast onze oosterburen en de VS geven alleen het VK, Japan en Frankrijk meer geld uit aan ontwikkelingshulp.

Top 10 landen die het meest uitgeven aan ontwikkelingshulp

#Land20242025
1🇩🇪 Duitsland$32,4 mrd$29,1 mrd
2🇺🇸 Verenigde Staten$63,3 mrd$29,0 mrd
3🇬🇧 Verenigd Koninkrijk$18,0 mrd$17,2 mrd
4🇯🇵 Japan$16,8 mrd$16,2 mrd
5🇫🇷 Frankrijk$15,4 mrd$14,5 mrd
6🇳🇱 Nederland$7,5 mrd$7,7 mrd
7🇮🇹 Italië$6,7 mrd$7,3 mrd
8🇨🇦 Canada$7,4 mrd$7,2 mrd
9🇸🇪 Zweden$5,0 mrd$6,0 mrd
10🇳🇴 Noorwegen$5,2 mrd$5,7 mrd

(Bron: OESO)

Een deel van de ontwikkelingshulp blijft gewoon in Nederland

Gezien deze roerige tijden is het ergens wel te begrijpen dat landen geneigd zijn om eerst naar zichzelf te kijken. Toch is het een misvatting dat geld voor ontwikkelingshulp alleen buiten onze eigen grenzen wordt uitgegeven. Een deel van het budget blijft namelijk gewoon in Nederland. Zo mogen bepaalde kosten voor de opvang van asielzoekers en vluchtelingen in het eerste jaar na aankomst worden meegerekend als officiële ontwikkelingshulp. In 2024 ging het in Nederland om zo’n 1,4 miljard dollar. Dat was 26,4 procent van alle Nederlandse bilaterale ontwikkelingshulp in dat jaar.

Ook wordt een flink deel van de Nederlandse ontwikkelingshulp via internationale organisaties en ngo’s besteed. In 2024 ging 3,7 miljard dollar van de Nederlandse ontwikkelingshulp naar of via internationale organisaties. Daarnaast wordt geld besteed aan onder meer voedselzekerheid, water, gezondheidszorg en humanitaire hulp. De miljarden die Nederland als ontwikkelingshulp boekt, verdwijnen dus zeker niet allemaal rechtstreeks naar buitenlandse overheden.

Nederland gaat nog veel harder snijden in ontwikkelingshulp

Of Nederland volgend jaar nog steeds zo hoog staat, is overigens nog maar afwachten. In het Nederlandse ontwikkelingsbeleid is vanaf 2027 een structurele bezuiniging van 2,4 miljard euro aangekondigd. Op basis daarvan verwacht de OESO dat de Nederlandse ontwikkelingshulp in 2029 uitkomt op ongeveer 0,44 procent van het nationale inkomen. Aanzienlijk minder dan de 0,62 procent waar we in 2024 op stonden.

Nederland is dus overduidelijk flink aan het snijden in de ontwikkelingshulp. Tegelijkertijd is die daling internationaal gezien nog relatief beperkt. Anderen helpen lijkt bij steeds meer landen lager op de prioriteitenlijst te staan. De internationale doelstelling om 0,7 procent van het nationale inkomen aan ontwikkelingshulp te besteden, wordt sowieso maar door weinig landen gehaald. In 2025 waren dat er slechts vier: Noorwegen, Luxemburg, Zweden en Denemarken.

Zo wordt jouw belastinggeld verder besteed

Van jouw belastinggeld gaat er de komende jaren dus minder naar ontwikkelingshulp. Benieuwd waar jouw belastinggeld nog meer terechtkomt? We zetten eerder op een rij hoeveel belasting je per inkomen betaalt en aan welke zaken de overheid dat geld vervolgens uitgeeft.

Thomas Aalderink
Geschreven door Thomas Aalderink

Thomas komt uit Winterswijk, maar woont tegenwoordig in het keurige Voorhout. Bij mannenblad FHM leerde hij de klappen van de zweep. Hij schrijft het liefst over media, technologie en maatschappelijke ontwikkelingen, maar gaat net zo graag op pad voor een verslag van een event of sportwedstrijd.