Michiel Hekkens Samenleving gisteren, 10:16bijgewerkt: vandaag, 07:36

Leestijd: 3 minuten

De machtigste landen in 2026: Nederland bokst boven gewicht

In de wereld van vandaag wordt de dienst uitgemaakt door twee supermachten, zeven grootmachten en zestien middenmachten. We zetten ze allemaal op een rij, gebaseerd op de analyse van het Institute for Economics & Peace, en leggen uit waarom er in 2026 meer dood en verderf wordt gezaaid dan op enig moment sinds de Tweede Wereldoorlog.

Een ranglijst van de machtigste landen op aarde, kunnen we die niet zelf ook wel op een bierviltje neerpennen? Jawel, maar als denktank doet het Institute for Economics & Peace dit niet zomaar. Het instituut gebruikt de ranglijst om het alsmaar toenemende geweld in de wereld te verklaren. En die theorie is best interessant.

De machtigste landen ter wereld in 2026

Het Institute for Economics & Peace is een denktank die landen rangschikt op basis van macht. Landen worden in het rapport ingedeeld op basis van drie criteria: economische omvang, militaire uitgaven en geopolitieke invloed. Voor elk van die drie variabelen zijn er grenswaarden die de verschillende categorieën van elkaar scheiden.

De economie wordt gemeten aan de hand van het bbp, de militaire macht op basis van defensie-uitgaven. De FBIC-score meet hoeveel formele invloed een land op andere landen heeft, op basis van onder meer handel, diplomatieke banden, militaire samenwerking, investeringen en hulpstromen.

China en de Verenigde Staten zijn de enige twee landen die in 2026 op alle drie de criteria de drempelwaarde voor supermacht overschrijden. Daarna volgen traditionele grootmachten als Frankrijk, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk, aangevuld met Rusland, India en Japan. Nederland hoort samen met andere relatief kleine landen als België en Israël bij de middenmachten. Daarmee is ons land volgens deze indeling machtiger dan grotere landen als Argentinië, Egypte en Iran.

Waarom er nu meer oorlog is dan voorheen

Sinds de Tweede Wereldoorlog is de wereld niet meer zo gewelddadig geweest als in 2026. Voor het veertiende jaar op rij steeg het aantal gewapende conflicten. Momenteel woeden er 61 actieve brandhaarden op onze planeet.

Interessant genoeg zoekt het instituut de verklaring voor dit toegenomen geweld niet primair in de spanningen tussen supermachten als de Verenigde Staten, China en Rusland. Die spanningen waren er altijd al. De verklaring ligt volgens het rapport eerder in de stijging van het aantal middenmachten. Hoe meer middenmachten er zijn, hoe meer ruimte er ontstaat voor regionale machtsstrijd en militaire activiteit.

Nederland in grotere groep middenmachten

Sinds de Koude Oorlog is het aantal middenmachten bijna verdubbeld, van 9 naar 16. Tot de nieuwkomers behoren onder meer de Verenigde Arabische Emiraten, Polen, Turkije, Mexico, Indonesië, Israël en Oekraïne. Zij onderscheiden zich van oudere middenmachten doordat ze vaker een zelfstandige koers varen. Zo worden de Verenigde Arabische Emiraten in verband gebracht met steun aan de RSF in de gruwelijke burgeroorlog in Soedan. Turkije voerde militaire operaties uit in Syrië en Libië en steunt Azerbeidzjan in zijn conflict met Armenië. Zo levert de toename van middenmachter direct of indirect ook een toename van bloedvergieten op.

Rusland versus Europees blok

Al eerder in 2026 analyseerde Manners hoe sterk een optelsom van de tien sterkste EU-landen zou zijn vergeleken met Rusland.