Michiel Hekkens Human Interest vandaag, 09:02

Leestijd: 4 minuten

Zo sterk is een Europees leger versus de drie grote legermachten

Onder druk van Donald Trump pompen Europese landen, ieder afzonderlijk, vele extra miljarden in hun defensie. Maar wat als we onze militaire krachten bundelen? Zijn die investeringen dan nog nodig of kan een Europees leger nu al concurreren met grootmachten als de Verenigde Staten, China en Rusland?

De tragiek van Europa is duidelijk. Als collectief zijn we sterk, maar afzonderlijk is elk land kwetsbaar. Grote landen als Rusland, China en tegenwoordig ook de Verenigde Staten spelen ons dan ook graag tegen elkaar uit en houden Europa het liefst verdeeld. Een Europees leger zou een effectieve manier zijn om tegenwicht te bieden aan deze geopolitieke pestkoppen. Maar hoe sterk zijn we eigenlijk? Dat brengt Manners in dit artikel in kaart.

Om de potentie van een Europees leger te beoordelen, duiken we in de data van de Global Firepower Index. Dit platform verzamelt militaire cijfers van 140 landen, variërend van het aantal mijnenvegers, een categorie waarin Nederland uitblinkt, tot voedselproductiecapaciteit, zoals de hoeveelheid aardappels, suikerbieten en graan waarmee een land zijn volk kan voeden.

Global Firepower Index + kernwapens

Voor dit artikel focussen we op een aantal kernfactoren die samen een goed beeld geven van militaire slagkracht: het aantal militairen, het defensiebudget en het beschikbare materieel (tanks, vliegtuigen en schepen). De Global Firepower Index neemt principieel geen kernwapens mee. Die gegevens vullen we apart aan.

De Global Firepower Index rangschikt 140 landen van sterk naar zwak. Van de Europese landen scoort Frankrijk (6) het hoogst, als zesde krijgsmacht ter wereld. Daarna volgen het Verenigd Koninkrijk (8), Italië (10), Duitsland (12), Spanje (18), Polen (21), Zweden (26), Griekenland (30), Nederland (34) en Portugal (38). Manners onderzoekt wat er gebeurt als deze tien landen hun krachten bundelen in een ‘coalition of the willing’.

Europa als één leger (top sterkste 10 landen)

👥 Actieve militairen: 1,3 miljoen
💰 Defensiebudget: $430 miljard
🛡️ 3.400 tanks
✈️ 5.000 vliegtuigen
🚢 1.000 schepen
☢️ 500 kernkoppen

Het grootste voordeel van een Europees leger is dat we, zonder extra militairen aan te nemen, defensiebudgetten te verhogen of extra materieel aan te schaffen, al goed kunnen wedijveren met de grootste krijgsmachten. Het aantal actieve militairen van de tien sterkste Europese landen is opgeteld grofweg vergelijkbaar met dat van Rusland en de Verenigde Staten. De gezamenlijke defensiebudgetten komen in 2026 uit op zo’n 430 miljard dollar. Ruim meer dan China en ongeveer het dubbele van Rusland. De Verenigde Staten blijven in dit opzicht veruit koploper, met een defensiebudget van ruim 830 miljard dollar per jaar.

De grote drie legermachten

Hieronder de grote drie legermachten, in volgorde qua sterkte. De Verenigde Staten wordt nog altijd als de sterkste legermacht gezien, op de voet gevolgd door Rusland, dat een aanzienlijk lager budget heeft. Het grootste leger in mankracht, bestaande uit zo’n 2 miljoen militairen, heeft China.

Verenigde Staten

👥 1,3 miljoen
💰 $830 miljard
🛡️ 4.500 tanks
✈️ 13.000 vliegtuigen
🚢 480 schepen
☢️ 5.200 kernkoppen

Rusland

👥 1,3 miljoen
💰 $220 miljard
🛡️ 5.500 tanks
✈️ 4.000 vliegtuigen
🚢 400 schepen
☢️ 5.500 kernkoppen

China

👥 2 miljoen
💰 $300 miljard
🛡️ 6.500 tanks
✈️ 3.300 vliegtuigen
🚢 700+ schepen
☢️ 610 kernkoppen

Ook qua materieel kan Europa goed meekomen. Griekenland en Polen beschikken over omvangrijke tankarsenalen, Nederland heeft een marine van wereldklasse en Frankrijk excelleert in gevechtsvliegtuigen. Samengevoegd vormt dit een gebalanceerde en veelzijdige krijgsmacht.

Zwakke plek: kernwapenarsenaal

Een duidelijke zwakte is het Europese kernwapenarsenaal. Veel landen vertrouwen al decennialang op de nucleaire paraplu van de Verenigde Staten, maar die veiligheid staat nu op losse schroeven. Alleen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk beschikken over eigen kernwapens: respectievelijk circa 300 en 200 kernkoppen. Frankrijk heeft inmiddels aangegeven bereid te zijn die bescherming uit te breiden naar de rest van Europa. Een betekenisvol signaal.

Europees leger maakt extra investeringen overbodig

Een ‘coalition of the willing’ van de tien sterkste Europese landen zou, op papier, sterker zijn dan Rusland, grofweg gelijkwaardig aan China en in staat zijn om de Verenigde Staten redelijk te benaderen.

In de praktijk is zo’n leger nog ver weg, door politieke verschillen en nationale belangen, al is het idee in tegenstelling tot een paar jaar geleden geen taboe meer. Onder anderen Emmanuel Macron en Pedro Sánchez pleiten openlijk voor meer Europese militaire integratie.