Dit kost GTA 6 de Nederlandse economie aan massaal verlof
Tijd voor verlof. Na dertien jaar wachten en talloze geruchten, leaks en andere ophef waar wij ook gretig op intapten, verschijnt Grand Theft Auto VI deze week eindelijk. Een historisch moment. Maar wat kost dat de Nederlandse economie eigenlijk, zo’n massale vrije GTA 6-dag? We duiken in de (on)zin van dat soort schattingen.
In Nederland kun je vanaf middernacht in de nacht van 18 op 19 november spelen. En dat gaan we massaal doen. GTA 6 wordt immers niet voor niets een van de grootste entertainmentreleases aller tijden genoemd. Maar wat betekent het voor onze economie als werkend Nederland en masse achter de PlayStation zit?
GTA 6 vs. Nederlandse economie
Mannen van 20 tot 40 nemen massaal verlof
De Nederlandse cijfers liegen niet. Bij het HR-platform Remote ligt het aantal geboekte verlofdagen voor 19 november in Nederland 20 procent hoger dan op dezelfde datum vorig jaar. Wereldwijd ziet Remote zelfs 32 procent meer geboekt verlof bij fulltimers. Allemaal voor GTA 6. Dat is de grootste stijging voor één werkdag in 2026, de grote vakantieweken niet meegerekend, uiteraard. Dat blijkt uit een rondgang van BNR onder HR-platforms.
Roostersoftwarebedrijf Dyflexis, dat ruim 5.500 organisaties bedient en zich vooral op Nederland richt, ziet een nog extremer patroon. Eind september lag het aantal verlofaanvragen van mannen tussen de 20 en 40 jaar 289 procent hoger dan een jaar eerder. Dat is bijna vier keer zoveel als normaal.
Bij vrouwen zag Dyflexis geen significante verandering. En mannen boven de 40? Die vragen juist 28 procent minder vrij. Kennelijk is er een generatie die Vice City graag aan de jeugd overlaat en de shifts overneemt. Uiteindelijk kende Dyflexis voor 19 november netto 7 procent meer verlof toe dan vorig jaar. Dat is een stuk bescheidener dan de piek bij jonge mannen. In die totaalcijfers zitten ook oproepkrachten en parttimers die zich gewoon niet beschikbaar hebben gemeld.
Zoveel kost een donderdag in Vice City
Even een stapje naar het buitenland. De Spaanse econoom José García Montalvo (Universitat Pompeu Fabra) schatte dat ongeveer 1,5 miljoen Amerikanen, zo’n 1 procent van de beroepsbevolking, op 19 november niet komen opdagen om thuis GTA 6 te spelen. Dat zou de Amerikaanse economie in één dag zo’n 1 miljard dollar aan productie kosten.
In Groot-Brittannië kwam prijsvergelijker Uswitch op 2,56 miljoen thuisblijvers en 403,5 miljoen pond aan gemiste werktijd. Voor Israël rekende The Jerusalem Post op 75 tot 170 miljoen shekel. Deze internationale schattingen zijn door de Israëlische krant naast elkaar gezet.
Economische impact in Nederland van een massale vrije dag
Dezelfde som kun je voor Nederland maken met cijfers van het CBS. Ons bbp kwam in 2025 uit op ruim 1.170 miljard euro. Nederland telde dat jaar gemiddeld 9,8 miljoen mensen met betaald werk. Deel je het bbp door het aantal werkenden, dan vertegenwoordigt dat gemiddeld ongeveer 119.400 euro aan productie per persoon per jaar. Bij een aanname van 220 werkdagen kom je op grofweg 543 euro per werkende per dag. De cijfers komen uit de nationale rekeningen van het CBS en de arbeidsmarktstatistieken over 2025.
Dat is uiteraard een theoretisch gemiddelde, geen exacte meting van individuele arbeidsproductiviteit. Bovendien meten, om het even ingewikkelder te maken, het bbp en de werkzame beroepsbevolking niet precies dezelfde groep: het bbp telt de productie binnen Nederland, terwijl de werkzame beroepsbevolking bestaat uit inwoners die betaald werk hebben, óók als ze over de grens werken. Afijn, dat mag je snel weer vergeten, het geeft alsnog een indicatie van de mogelijke economische impact van een massale vrije dag voor GTA 6.
| Scenario | Thuisblijvers | Waarde dagproductie |
|---|---|---|
| 1 procent van de werkenden (Amerikaanse schatting) | 98.000 | €53 miljoen |
| 2 procent van de werkenden | 196.000 | €106 miljoen |
In het zwaarste scenario vertegenwoordigt één donderdag gamen dus ruim 106 miljoen euro aan Nederlandse dagproductie. Dat is geen bedrag dat daadwerkelijk uit de economie verdwijnt: een deel van het werk kan later worden ingehaald of bijvoorbeeld door collega’s worden overgenomen.
Nederland krijgt lang weekend cadeau
In Israël valt de release op de laatste dag van de werkweek, dus met één vrije dag heb je daar drie dagen achter elkaar om te gamen. Nederland heeft zijn eigen versie van die truc. Van de 9,8 miljoen werkenden doen er 4,8 miljoen het in deeltijd. Werk je parttime en heb je de vrijdag al vrij, dan levert één verlofdag op donderdag je een weekend van vier dagen in Vice City op. Mooi meegenomen. Volgens de meest recente CBS-cijfers werken inderdaad 4,8 miljoen Nederlanders in deeltijd.
Dat de piek in verlof vooral bij mannen tussen de 20 en 40 zit, past bij wat Montalvo voor Amerika voorspelt. Volgens hem blijven vooral mannen van 18 tot 30 thuis voor GTA 6 en krijgt de techsector de grootste klap. En die sector groeit in Nederland hard: het aantal mensen met een ICT-beroep verdubbelde volgens het CBS van 282.000 in 2013 naar 562.000 in 2025. Dat blijkt uit de cijfers over beroepen van werkenden.
Zelfs Take-Two-topman Strauss Zelnick waarschuwde er al voor. In april zei hij op een conferentie in Las Vegas dat volgens hem “heel veel mensen zich op 19 november ziek melden”. Bij GTA 5 was dat in 2013 al zo: in een peiling onder IGN-lezers zei 46 procent een vrije dag te hebben geregeld en zo’n 19 procent van plan te zijn zich die ochtend ziek te melden. De peiling van IGN is uiteraard geen representatieve steekproef van werkend Nederland, maar geeft wel een aardige indicatie van de gamekoorts.
Dikke kanttekeningen
Maar hoeveel zegt die 106 miljoen euro door verlof nu eigenlijk? Minder én meer dan je zou denken. Economisch gezien is het vooral een rekensom op basis van gemiddelde productiviteit, geen voorspelling van daadwerkelijke schade. Dat iemand een dag vrij neemt, betekent niet dat zijn of haar volledige dagproductie verloren gaat. Werk kan worden ingehaald, door collega’s worden opgevangen of naar een later moment verschuiven.
Ook is het belangrijk om onderscheid te maken tussen economische productie en maatschappelijke welvaart. Een vrije dag waarop iemand GTA 6 speelt, levert geen meetbaar bbp op, maar is daarmee niet automatisch economisch of maatschappelijk waardeloos. Vrije tijd heeft ook waarde, net als ontspanning en plezier. Iemand die lekker in zijn vel zit, is later wellicht weer productiever.
En misschien is dat uiteindelijk het interessantste aan deze cijfers: niet of Nederland straks precies 106 miljoen euro misloopt, dat zal allemaal wel, maar dat een videogame kennelijk genoeg aantrekkingskracht heeft om de agenda van een flink deel van de beroepsbevolking overhoop te gooien. Maar goed, dat wist jij natuurlijk al lang, daar heb je geen abstracte schattingen voor nodig. Nog een paar dagen, dan kunnen we stoppen met rekenen, en vooral GTA 6 gaan spelen.
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F07%2F97876.png)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F11%2FGTA-6-economie-Nederland.png)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F11%2FGTA-6-economie-Nederland.jpg)