Noah Korevaar Geld & Carrière vandaag, 13:05

Leestijd: 5 minuten

Eén land duurder dan Nederland: dit kost gas in 29 Europese landen

Europese huishoudens betaalden in de eerste helft van 2026 minder voor stroom en gas, ondanks de oorlog met Iran. Goed nieuws, zou je zeggen, maar een vergelijking met de rest van Europa stemt minder vrolijk. Nederland is de klos.

Nederland zit met 16,20 euro per 100 kWh gas op de tweede plek van duurste gaslanden in Europa, ook als je rekening houdt met koopkracht. Alleen in Zweden ben je meer kwijt. En dan moet de daadwerkelijke rekening van de oorlog nog komen…

Nederland trekt de portemonnee voor gas

Je durft de jaarafrekening van je energieleverancier in je mailbox ondertussen waarschijnlijk amper te openen. Volgens de nieuwste cijfers van Eurostat had dat dit jaar iets minder spannend mogen zijn. In de EU daalde de gemiddelde gasprijs voor huishoudens namelijk met 10,2 procent ten opzichte van de tweede helft van 2025. Stroom werd 2,2 procent goedkoper. Klinkt als goed nieuws. Tot je ziet waar Nederland in de ranglijst staat, en wat er nog in de pijplijn zit. Letterlijk.

Gemiddeld €600 per jaar duurder dan de gemiddelde Europeaan

Van de 29 Europese landen waarvan Eurostat de gasprijzen volgt, loopt de prijs inclusief belastingen uiteen van 1,60 euro per 100 kWh in Georgië tot 22 euro in Zweden. Nederland volgt met 16,20 euro, ruim boven het EU-gemiddelde van 11 euro. Daarna komen Frankrijk (13,50 euro), Portugal (12,60 euro) en Oostenrijk (12,40 euro). De Duitsers betalen 11,60 euro, de Spanjaarden 7,90 euro en Hongarije is binnen de EU het goedkoopst met 3,30 euro.

Per 100 kWh zeggen die bedragen weinig, dus we rekenen het even voor je om naar een jaarbedrag. Een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt volgens Milieu Centraal zo’n 1.169 m³ gas per jaar, omgerekend ongeveer 11.400 kWh. Met hetzelfde verbruik in een ander land kom je hierop uit:

Oef. Ten opzichte van de gemiddelde Europeaan betaal je dus bijna 600 euro per jaar extra, en een Hongaars huishouden is al klaar met ongeveer een vijfde van jouw bedrag.

Gecorrigeerd naar koopkracht

Eurostat corrigeert de prijzen ook voor koopkracht (in zogeheten PPS), omdat 16 euro in Amsterdam anders voelt dan in Skopje. Dan stijgt Noord-Macedonië naar de eerste plek met 20,8, gevolgd door Zweden (17,7) en Portugal (15,0). Nederland komt uit op 13,8. Ook met een gemiddeld Nederlands salaris in je achterhoofd blijft gas hier dus gewoon duur.

Hoe kan gas goedkoper worden tijdens een oorlog?

Eind februari begonnen de Verenigde Staten en Israël met aanvallen op Iran en de groothandelsprijs voor gas schoot omhoog. Toch daalden de prijzen voor huishoudens. Volgens Xiaoyi Mu, hoogleraar en directeur van het Centre for Energy, Petroleum and Mineral Law and Policy van de Universiteit van Dundee, is dat een kwestie van vertraging.

“Er zit altijd een vertraging tussen de groothandelsprijs en wat huishoudens betalen”, zei Mu tegen Euronews. Die vertraging varieert per land van een paar maanden tot meer dan een jaar. Veel huishoudens zitten op een vast contract, waardoor leveranciers hogere inkoopprijzen niet kunnen doorberekenen. Bovendien kopen leveranciers hun gas en stroom vaak ver vooruit in.

De huidige cijfers weerspiegelen dus vooral de goedkope maanden van vorig jaar. De Europese benchmarkprijs (TTF) zakte in de tweede helft van 2025 met 19 procent ten opzichte van de eerste helft. De Eurostat-data beslaan maar zo’n vier maanden na het begin van de aanvallen.

De echte klap komt in 2027

De klap moet dus nog komen. Mu verwacht hogere energierekeningen in de tweede helft van 2026, maar vooral in de eerste helft van 2027 wordt het pittig. De eerste tekenen zijn er al. In de Europese hoofdsteden die de Household Energy Price Index (HEPI) volgt, steeg de gasprijs voor huishoudens tussen 2 februari en 1 september met gemiddeld 12 procent. In oktober werd stroom duurder in 21 van de 33 gevolgde hoofdsteden en gas in 14 van de 27.

Dat ook belastingen flink meetellen, bewijst Denemarken. Daar verlaagde de overheid per 1 januari 2026 de elektriciteitsbelasting tijdelijk met zo’n 0,10 euro per kWh, waarna de stroomprijs met 28,2 procent kelderde. Finland kreeg zo’n belastingverlaging niet en zag stroom 19,5 procent duurder worden.

En stroom? Daar zijn de Ieren de pineut

We sluiten af met een schrale troost: bij elektriciteit staat Nederland niet in de Europese top. Ierland is koploper met 38,70 euro per 100 kWh, ruim drie keer zoveel als in Hongarije (11,40 euro). Buurlanden Duitsland (36,20 euro) en België (35,80 euro) volgen. Het EU-gemiddelde ligt op 28,30 euro. Gecorrigeerd voor koopkracht is Roemenië het duurst met 46,9 PPS, en daar werd stroom op jaarbasis maar liefst 51,9 procent duurder.

Loopt je vaste energiecontract de komende maanden af? Vergelijk dan nu de tarieven, voordat de groothandelsprijzen van dit voorjaar in je maandbedrag landen. Ook aan de pomp betaal je trouwens mee aan de oorlog: zo hard stijgen de benzineprijzen per EU-land.

Geschreven door Noah Korevaar

Noah kwam al jong de online media opschudden als SEO-pionier bij Wayne Parker Kent en later het Mediahuis. Voor Manners schrijft hij al jaren over zijn liefhebberij als films, tech, LEGO en gaming.