Michiel Hekkens Geld & Carrière vandaag, 15:41

Leestijd: 2 minuten

Nederland veruit kampioen in schulden: ‘Riskant’, aldus economen

De rijkste Europeanen gaan gebukt onder de hoogste schulden. Het klinkt als een paradox, maar toch is het zo. Er is zelfs geen enkel ander land waar huishoudens zoveel schulden hebben als in Nederland. Natuurlijk, het is allemaal prima uit te leggen, maar het zet wel aan het denken. Hebben we onze financiën wel zo slim geregeld in ons land?

“Ik kan niet al mijn geld aan drank en vrouwen uitgeven om vervolgens bij u om hulp te vragen.” Zelden werden Zuid-Europeanen zo diep in hun ziel geraakt als toen Jeroen Dijsselbloem, voormalig voorzitter van de Eurogroep, hen afschilderde als alcoholisten en hoerenlopers. Hij had het destijds over de overheden van Zuid-Europese landen, die er volgens hem weinig begrotingsdiscipline op na hielden. In zekere zin had hij gelijk, maar de metafoor was wat ongelukkig. Zuid-Europese huishoudens hebben hun financiën juist wél goed op orde. Terwijl Noord-Europeanen zich zwaar in de schulden steken, houden Zuid-Europeanen de hand veel meer op de knip.

Nederlandse huishoudens hebben de grootste schuld van Europa

Nederlandse, Deense, Zweedse, Finse en Luxemburgse huishoudens hebben de hoogste schulden van Europa. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van Eurostat, waarin de totale schuld van huishoudens in 2025 is afgezet tegen het bruto binnenlands product. Nederland spant zelfs de kroon. In geen enkel ander land in Europa steken huishoudens zich zo zwaar in de schulden als bij ons.

Nederland staat vooral bovenaan door de grote hypotheekschulden die veel huishoudens aangaan. Dat is grotendeels het gevolg van fiscaal beleid. Anders dan in veel andere landen is het in Nederland mogelijk om tot 100 procent van de woningwaarde te lenen. Daarnaast maakt de hypotheekrenteaftrek het aantrekkelijker om een woning met geleend geld te kopen, waardoor huizenprijzen en daarmee ook de benodigde hypotheken verder kunnen stijgen.

Riskant, vinden sommige economen

Eind 2025 bedroeg de totale Nederlandse hypotheekschuld ruim 890 miljard euro. Verdeeld over 4,8 miljoen huishoudens met een hypotheek komt dat neer op gemiddeld ongeveer 185.000 euro per huishouden. Uiteraard staat tegenover die schuld een dure woning als bezit. Toch kan het riskant zijn om je zo diep in de schulden te steken. Zo denken sommige economen dat eensgezinswoningen in 2050 fors in waarde kunnen dalen. Ook het stijgen van de hypotheekrente of bijvoorbeeld het verlies van een baan of ander onheil maken huishoudens met hoge hypotheeklasten kwetsbaar.

Zuid-Europese huishoudens steken zich minder in de schulden

Zuid-Europeanen hebben het wat dat betreft beter bekeken. Hun overheden kampen vaak met hoge staatsschulden, maar huishoudens zijn terughoudender met krediet en kopen woningen vaker met eigen geld, familievermogen of een erfenis. In Spanje bedraagt de schuld van huishoudens 42,9 procent van het bbp, in Griekenland 38 procent en in Italië 35,9 procent. Daarmee komen ze niet in de buurt van de 92,5% in Nederland.

Ook Duitsland staat met 49 procent relatief laag. Dat komt vooral doordat minder Duitsers een koopwoning bezitten en een veel groter deel van de bevolking huurt.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als veelvraat van media en journalistiek dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.