Noah Korevaar Films & Series vandaag, 10:01

Leestijd: 4 minuten

Portret van een ‘fatale fascist’: Musk-docu belaagd door advocaten

Documentaire-grootmeester Alex Gibney richt na Scientology zijn pijlen op Elon Musk. De eerste trailer van zijn nieuwe documentaire Musk belooft een genadeloos portret van de rijkste man ter wereld, van zijn liefdesleven tot zijn politieke bemoeienis.

De advocaten van Elon Musk hebben de productie al met een dreigbrief bestookt. Nog voordat ze de film hebben gezien.

Van Scientology naar rijkste man ter wereld

Regisseur Alex Gibney is geen onbekende als het gaat om instituten en individuen tegen het licht houden. Hij won een Oscar voor Taxi to the Dark Side, over marteling door het Amerikaanse leger, en werd voor eenzelfde beeldje genomineerd voor Enron: The Smartest Guys in the Room. Zijn bekendste onthullende documentaire is Going Clear: Scientology and the Prison of Belief (2015), dat de sekte van Scientology publiekelijk aan de schandpaal nagelde.

Toch was dat niet de insteek waarmee zijn Elon Musk-project begon. Gibney begon vier jaar geleden aan wat een relatief nuchter portret van een Silicon Valley-ondernemer moest gaan worden, maar in die tijd heeft Elon vreemde sprongen gemaakt.

Gaandeweg groeide het project uit tot een speelduur 235 minuten, bijna vier uur (!), over macht, technologie en een man die “zijn verstand kwijt is”. Geïnterviewden, waaronder de exen van de rijkste man ter wereld, noemen Musk in de trailer zowel de “grootste levende uitvinder” als een ” levensgevaarlijke fascist”.

‘Ik wist het al uren van tevoren’

Het meest explosieve materiaal komt uit de mond van Ashley St. Clair, moeder van een van Musks dertien kinderen. Zij vertelt Gibney dat Musk haar in de aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen van 2024 vertelde dat hij Donald Trump zou helpen winnen van Joe Biden. Op de avond van de uitslag zou hij vervolgens hebben gezegd: “Ik heb 10.000 lasers in de ruimte, ik wist het al uren”.

De documentaire suggereert dat Elon Musk, dankzij zijn satellietnetwerk Starlink, mogelijk eerder dan wie dan ook zicht had op de uitslag. Musks advocaat Alex Spiro ontkent overigens met klem dat hier sprake was van verkiezingsmanipulatie.

Sappiger nog: St. Clair weigerde een geheimhoudingsovereenkomst van 40 miljoen dollar te tekenen, omgerekend goed voor zo’n 800 modale Nederlandse jaarsalarissen, die haar in ruil voor stilzwijgen kinderalimentatie moest garanderen. Chique van Musk.

Elon Musk gekloond met AI

Over de man himself gesproken: Elon Musk zag zelf af van een interview. Gibneys team loste dat op met een CGI-avatar en een AI-stem, die Musk woorden in de mond legt die hij daadwerkelijk publiekelijk heeft uitgesproken.

Die keuze is bewust ironisch, poëtisch haast: Musk gelooft zelf namelijk dat we in een simulatie leven. Gibney legt uit dat de AI-versie “de realiteit van wat hij gedaan heeft en de surrealiteit van zijn verhaal” moet blootleggen.

De ‘cast’ van het simpel betitelde Musk is verder niet misselijk: naast Justine Musk, Ashley St. Clair en vader Errol Musk komen onder anderen Tesla-medeoprichter Martin Eberhard, techjournalist Kara Swisher en voormalig USAID-baas Samantha Power langs. Gibney heeft met zijn reputatie de power om flinke namen voor de camera te trekken.

Advocaten staan al klaar

Niet iedereen is daar blij mee, want Musk laat het er niet bij zitten. Vorige week stuurde zijn advocaat Alex Spiro een dreigbrief naar Gibneys productiehuis Jigsaw Productions, met een expliciete waarschuwing tegen elke suggestie van verkiezingsfraude: “De insinuatie is onwaar, en daar wordt u hierbij op gewezen”.

Gibney zelf is er nuchter onder, zo vertelde hij aan Deadline. Toch geeft hij toe dat een rechtszaak van iemand met Musks vermogen geen kleinigheidje is: “Geld speelt een rol in de rechtszaal op een manier die het niet zou moeten.” Wat hem vooral stak: Musks kamp dreigde te procederen over een film die zij op dat moment nog niet eens hadden gezien.

Elon Musk zelf bleef ook niet stil: op X noemde hij Gibney oneerlijk en betitelde hij de documentaire als politiek gemotiveerd. Gibney kaatst dat moeiteloos terug en noemt Musk “extreem gevaarlijk”, iemand die volgens hem een wereldwijde rechtse agenda najaagt, deels om ideologische en deels om financiële redenen.

En dan hebben we het nog niet eens over Tesla gehad. Ook die automaker ligt door deze docu opnieuw onder vuur: een geïnterviewde stelt dat de auto’s liegen over wat ze doen, gevolgd door beelden van een dodelijk ongeluk met Autopilot.

Wanneer kun je ‘m zien?

Musk ging op 8 september in première op het filmfestival van Venetië en draait vanaf 9 oktober eerst in bioscopen in New York en Los Angeles, gevolgd door een landelijke Amerikaanse release op 16 oktober via distributeur Bleecker Street.

Daarna verhuist de film naar HBO Max, waar in 2027 zelfs nog een langere versie verschijnt. Voor een exactere datum moeten we nog even geduld hebben. Kun je meteen een dag vrij vragen om überhaupt het geheel tot je te nemen.

Zo snel verdient Musk jouw salaris

Check ook in de tussentijd hoeveel seconden Musk nodig heeft om jouw salaris te verdienen, of lees de boeken die je volgens de techmiljardair een slimmer mens maken. Op eigen risico wat gevaarlijk gedachtegoed betreft…

Geschreven door Noah Korevaar

Noah kwam al jong de online media opschudden als SEO-pionier bij Wayne Parker Kent en later het Mediahuis. Inmiddels is hij actief binnen de agencywereld. Hij werkt voor klanten als Samsung, Politie Nederland, 988, McDonald's, Kia en Red Bull. Voor Manners schrijft hij al jaren over zijn liefhebberij als films, tech, LEGO en gaming.