Michiel Hekkens Klimaat vandaag, 08:30

Leestijd: 3 minuten

Dit is ons klimaat in 2100: horrorzomer 2026 is pas het begin

Als het nog niet duidelijk was, dan is het dat in de zomer van 2026 wel. Klimaatverandering gaat niet meer over de toekomst, maar over het heden. En wat we nu meemaken, is nog maar het begin. Manners werpt een blik op het klimaat in 2100 volgens het meest gemiddelde scenario.

Het is het jaar 2008 als James Lovelock, klimaatwetenschapper en filosoof, in gesprek met The Guardian zegt dat klimaatverandering het tipping point al voorbij is. Hij acht een catastrofe onafwendbaar, waarbij Europa zal veranderen in een woestijn en 80 procent van de wereldbevolking zal sterven. Wanneer de interviewster vraagt wat hij zou doen als hij haar was, antwoordt hij: ‘Geniet van je leven zolang het kan. Over twintig jaar barst de ellende los.’ Nu we het trouwens toch over 2100 hebben: check hier de stedelijke wereld er dan uit ziet, met Afrika vol megasteden en krimp in China.

Lovelock had gelijk, maar zat er gelukkig ook naast

We zijn inmiddels 18 jaar verder en het lijkt erop dat Lovelock er twee jaar naast zat. Al in de zomer van 2026 kunnen we zeggen dat de ellende is losgebarsten. Europa gaat gebukt onder extreme hittegolven, met inmiddels meer dan 30 dagen van extreme hitte, 14.000 hittedoden en 254.388 hectare afgebrand bos.

Een geluk bij een ongeluk is dat Lovelock in zijn andere voorspellingen iets te apocalyptisch lijkt te zijn geweest. Volgens huidige klimaatwetenschappers is het onwaarschijnlijk dat 80 procent van de wereldbevolking omkomt. Ook zal Europa niet snel volledig in een woestijn veranderen. Maar wat staat ons dan wel te wachten?

Klimaatverandering in 2100: dit staat ons nog te wachten

Volgens het middelste scenario van het IPCC is de aarde in 2100 ongeveer 2,8 graden Celsius opgewarmd. Nu bedraagt de opwarming ongeveer 1,2 graden. Dat betekent niet dat iedere zomerdag in 2100 precies 1,6 graden warmer wordt dan nu. Extreme hitte neemt doorgaans sterker toe dan het jaargemiddelde.

Er wacht ons niet per se de apocalyps, maar vooral meer van hetzelfde. In Noord-Europa neemt de kans toe op langdurige zomerperioden met temperaturen boven de 30 graden Celsius, in Zuid-Europa is dat hetzelfde voor 40 graden. Bosbranden worden heviger en langduriger, droogte neemt verder toe.

De soep wordt het heetst gegeten op plekken waar het nu al bijzonder slecht toeven is. Denk aan steden in India en Pakistan, waar het gedurende de zomer levensgevaarlijk kan worden om buiten te werken. Andere vrijwel onafwendbare gevolgen zijn het verdwijnen van een groot deel van het wereldwijde koraal, de evacuatie van inwoners van eilandstaten als Tuvalu en Kiribati en het smelten van de gletsjers in de Alpen en de Pyreneeën.

Het weer in Nederland in 2100

In Nederland bedraagt de huidige gemiddelde temperatuur in de zomer ongeveer 17,5 graden, waarbij de temperaturen overdag en ’s nachts samen worden geteld. In een middenscenario kan dat tegen 2100 oplopen tot ongeveer 20 à 21 graden.

Een gemiddelde zomerdag waarop het nu bijvoorbeeld 22 graden wordt, zou dan eerder rond de 24 à 25 graden uitkomen. Voor het aantal tropische dagen (minimaal 30 graden) geeft het KNMI een helder beeld: nu zijn dat er 5, in 2100 kunnen dat er 15 à 20 per jaar worden. Ook temperaturen rond de 40 graden zullen naar verwachting in 2100 elke zomer wel eens voorkomen.

Andere problemen voor Nederland in 2100

Een nijpender probleem voor Nederland is de zeespiegelstijging. In een gemiddeld scenario staat de zeespiegel tegen het einde van de eeuw ongeveer 75 centimeter hoger dan nu. Daarvan stroomt niet meteen een deel van het land onder water, maar om overstromingen te voorkomen zullen dijken moeten worden verhoogd en versterkt.

Een ander probleem is dat rivierwater steeds moeilijker naar zee kan stromen, doordat het verschil tussen het waterpeil van de rivieren en dat van de zee kleiner wordt. Daardoor zijn grotere gemalen nodig om overtollig water weg te pompen. Tegelijk dringt zout zeewater via rivieren, kanalen en grondwater verder Nederland binnen, waardoor zoetwater schaarser wordt.

Geen apocalyptische problemen, wel penibel vooruitzicht

Al met al zijn dit nog geen apocalyptische problemen. Nederland kan zich hier technisch waarschijnlijk nog wel uit redden, al vergt dat grote investeringen en ingrijpende aanpassingen. Tegen 2150 en 2200 kan de situatie aanzienlijk penibeler worden.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als journalistieke veelvraat dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.