Michiel Hekkens Gezondheid vandaag, 15:35

Leestijd: 4 minuten

Jongensdroom nummer 1 blijkt rot: 31% eindigt depri, aldus studie

Vraag honderd jongens wat ze later willen worden en ongeveer een kwart zal profvoetballer zeggen, waarmee het nog altijd jongensdroom nummer 1 is. Maar word je daar eigenlijk wel gelukkig van? Manners duikt in de mentale gezondheid van de profvoetballer en schrikt van wat we aantreffen.

Profvoetballers verdienen meer geld dan ooit, maar leuker lijkt het er niet op geworden. De druk is enorm, de speelkalender onverantwoord vol en sociale media vormen een bodemloze poel vol vergif. En om Shakira dezer dagen voor je te zien dartelen in een Amerikaanse voetbalarena, is ook lang niet meer zo’n traktatie als het ooit was. Dat zijn dan nog je hoogtijdagen. Zodra profvoetballers met voetbalpensioen gaan, vallen ze massaal in een zwart gat. Een vergelijking tussen de mentale gesteldheid van de (oud-)profvoetballer en die van de doorsnee burger.

De grootste droombaan volgens kinderen

Vraag de hedendaagse jeugd wat ze later wil worden, zoals peilingsbureau YouGov deed onder een groot aantal Britse jongeren, en 17 procent zegt: profvoetballer. Onder jongens is dat zelfs 25 procent, onder meisjes 10 procent. Ook gamer of streamer is populair, eveneens favoriet bij 17 procent van de jongeren. Op een gedeelde derde plaats staan astronaut, advocaat en dierenarts, elk met 7 procent van de stemmen.

‘Be careful what you wish for’, zouden we tegen deze Britjes willen zeggen. Het leven van een profvoetballer is minder glamoureus dan jullie naïeve kinderbreintjes denken.

Profvoetballers vaker depressief en angstig, aldus onderzoek

In een nieuw onderzoek van wetenschappers van Imperial College London werd de mentale gesteldheid van 142 gepensioneerde Britse profvoetballers vergeleken met die van mensen met een minder noemenswaardig arbeidsverleden. Droombaan nummer 1 blijkt op lange termijn geen garantie op geluk. Onder de oud-profvoetballers kampte 31 procent met klachten die ernstig genoeg waren om te spreken van depressiesymptomen. Onder niet-voetballers was dat 9 procent. Voor angstklachten haalde 42 procent van de oud-voetballers de klinische drempel, tegenover 25 procent in de controlegroep. Oud-profvoetballers hadden dus ongeveer dubbel tot driedubbel zoveel kans op mentale klachten.

Ook meldden de oud-voetballers vaker problemen met geheugen, focus en besluitvorming. De onderzoekers vermoeden dat dit komt door kopduels, tackles en andere herhaalde klappen tegen het hoofd.

Verslavingsproblemen

Dan is er nog het kopje ‘verslaving en zelfdestructie’, waarover genoeg voormalig Oranje-helden kunnen meepraten. Een paar jaar geleden vond Dirk Kuijt zichzelf ijsberend terug achter een schemerig tankstation, waar hij 25.000 euro aan contante gokwinst in een plastic tas kwam ophalen. Het geld kwam uit het illegale gokcircuit rond Edobet, de goksite die opdook in het onderzoek naar crimineel Piet S. Memphis Depay stapte vorig jaar nog beschonken in zijn Lamborghini. En over de strapatsen van Wim Kieft, Andy van der Meijde en Fernando Ricksen zijn hele boeken volgeschreven.

Alcoholprobleem

Kijken we naar de cijfers, dan laten ook hier onderzoeken zien dat profvoetballers in grotere getalen worstelen met verslavingsproblematiek dan de bevolking als geheel. Een cohortstudie van het Amsterdam UMC onder 384 actieve (!) spelers uit vijf landen toonde aan dat 14 procent kampte met problematisch alcoholgebruik. Bij gepensioneerde profvoetballers lag dit op 15 procent. Onder de Nederlandse bevolking heeft ongeveer 4 procent problemen met alcohol. Dat maakt het risico bij oud-profs dus grofweg 3,5 tot 4 keer zo hoog.

Massaal gokverslaafd

Gokproblematiek komt zelfs meer dan zes keer zoveel voor. In een studie had 6,6 procent van de voetballers een waarschijnlijke gokstoornis, tegenover 1 procent in de controlegroep. Voor gaming was het verschil kleiner: 6,5 procent bij voetballers tegenover 4 procent in de algemene groep. Tot slot wees onderzoek onder 628 actieve Premier League-spelers in 2024 uit dat één op de vijf snus of nicotinezakjes gebruikt, vaak om na een training of wedstrijd te ontspannen. Ook daar ligt afhankelijkheid op de loer. Van de huidige gebruikers rapporteerde 53 procent kenmerken van nicotineafhankelijkheid. Meer dan de helft gaf aan binnen een jaar te willen stoppen. Zo komt jongensdroom nummer 1 met een torenhoge prijs.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als veelvraat van media en journalistiek dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.