Noah Korevaar Films & Series vandaag, 16:57

Leestijd: 5 minuten

Videoland dropt oorlogsfilm met Barry Atsma en Oppenheimer-ster

De Nederlandse streamingdienst Videoland heeft stilletjes een oorlogsfilm gedropt die je waarschijnlijk gemist hebt, en dat is niet helemaal jouw schuld. Maar Barry Atsma in SS-uniform naast een Oppenheimer-ster en Rosamund Pike is een combo die je niet wil overslaan.

The Man with the Iron Heart kostte 32 miljoen dollar, haalde wereldwijd slechts 4,4 miljoen op en werd in de Verenigde Staten nooit in de bioscoop vertoond omdat distributeur The Weinstein Company in 2018 failliet ging. Pas in januari 2025 kreeg de film alsnog een digitale release, via Paramount en Spyglass Media Group. Acht jaar in de wachtkamer voor een film met een cast waar je U tegen zegt.

Drie titels, één oorlogsfilm

Op Videoland vind je ‘m onder de titel HHhH: Man With The Iron Heart, wat meteen laat zien hoe verwarrend dit project marketingtechnisch is geweest. In Frankrijk heette de film simpelweg HHhH, in Canada Killing Heydrich, internationaal The Man with the Iron Heart. Drie titels voor één film. Arme marketingafdeling.

Die cryptische titel HHhH staat voor “Himmlers Hirn heißt Heydrich”, ofwel: het brein van Himmler heet Heydrich. Een grap die tijdens de oorlog al de ronde deed in nazi-Duitsland zelf. De andere titel komt uit de koker van Hitler, die Reinhard Heydrich “de man met het ijzeren hart” noemde. Bedoeld als compliment, overigens.

Enige geslaagde aanslag op topnazi

Regisseur Cédric Jimenez (BAC Nord, November) baseerde zijn film op de roman HHhH van Laurent Binet en vertelt het verhaal van Operatie Anthropoid: de aanslag op Heydrich in Praag op 27 mei 1942. Heydrich was op dat moment hoofd van het Reichssicherheitshauptamt, baas van de Gestapo en voorzitter van de Wannsee-conferentie, waar de Endlösung werd uitgewerkt. Een sleutelfiguur in het naziregime dus. In Praag stond hij bekend als de Slager.

Het eerste uur van de resulterende film brengt zijn opkomst in beeld. Het tweede uur de twee Tsjechoslowaakse parachutisten die vanuit Londen werden gedropt om hem te vermoorden. Dat het lukte mag geen spoiler heten, en dat maakt Anthropoid tot de enige geslaagde aanslag op een topfiguur van het naziregime tijdens de hele Tweede Wereldoorlog. Genoeg stof voor een goede oorlogsfilm.

Barry Atsma in SS-uniform

Aan de cast heeft het in ieder geval niet gelegen. Die is namelijk opvallend sterk voor een film die zo weinig aandacht kreeg. Jason Clarke (Oppenheimer, Zero Dark Thirty) speelt Heydrich, Rosamund Pike (Gone Girl, Saltburn) zijn vrouw Lina. Jack O’Connell (Sinners, Unbroken) en Jack Reynor (Midsommar) zijn de twee schutters, Mia Wasikowska (Crimson Peak) speelt verzetsstrijdster Anna Novak.

En dan is er Stephen Graham (Adolescence, This Is England) als Heinrich Himmler, plus onze eigen Barry Atsma als SS-Gruppenführer Karl Hermann Frank. Doet Atsma goed.

Dit zeggen de critici

Helaas doet HHhH: Man With The Iron Heart zelf het minder goed. Op Rotten Tomatoes staat de film op 67 procent bij de critici (op basis van 9 recensies) tegenover 49 procent bij het publiek. Op IMDb blijft hij steken op een 6,4 uit ruim 20.000 stemmen.

Boyd van Hoeij van The Hollywood Reporter vatte het probleem goed samen: het scenario, de structuur en het ritme zijn verre van perfect, maar Jimenez haalt volgens hem wel “het maximale uit elk shot en regisseert zijn acteurs en actie uitstekend”. Allan Hunter van Daily Express was strenger met 2 uit 5 en noemde het “een goede cast die een verloren strijd voert tegen een verwarde film zonder spanning”. De kern van de kritiek komt steeds op hetzelfde neer: het zijn eigenlijk twee halve films van een uur, in plaats van één hele.

De wraak die volgde

Waar de film wél op stoom komt, is in de nasleep. Daar zijn de recensenten het wel over eens. Heydrich stierf op 4 juni 1942 aan een bloedvergiftiging, opgelopen bij de aanslag een week eerder. De vergelding ging vele malen verder dan de aanslag zelf.

Op 10 juni 1942 werd het dorp Lidice met de grond gelijkgemaakt. 173 mannen werden ter plekke geëxecuteerd, de vrouwen gedeporteerd naar concentratiekamp Ravensbrück. In totaal kwamen ruim 340 dorpelingen om, onder wie tientallen kinderen. Het dorp werd letterlijk van de kaart geveegd, ook uit landkaarten geschrapt.

Op 18 juni omsingelden zo’n 700 SS’ers de crypte van de Cyrillus-en-Methodiuskerk in Praag, waar zeven parachutisten zich schuilhielden. Ze hielden urenlang stand tegen een overmacht die tientallen keren groter was. Mooi detail: het dorp Lidice werd zo’n symbool van nazi-terreur dat gemeenschappen in Mexico, Brazilië en de Amerikaanse staat Illinois na de oorlog hun eigen plaats naar het verwoeste dorp vernoemden.

Alternatief met Cillian Murphy

Afijn: HHhH: Man With The Iron Heart is alleen al wegens de boeiende materie en de sterke cast het streamen waard. Niet je bioscoopticket waard misschien, maar wél goed kijkvoer voor een avondje videoland.

Vooral benieuwd naar de aanslag zelf en check je toch liever een sterkere film? Kijk dan Anthropoid uit 2016, met Cillian Murphy in de hoofdrol, over dezelfde aanslag. Wil je begrijpen wat er daarna gebeurde, dan is Barry Atsma’s avontuur de betere keuze.

Meer oorlogsfilms op Videoland

HHhH: Man With The Iron Heart is nu te streamen op Videoland. Meer en betere oorlogsfilms op dezelfde dienst streamen? Check De beste oorlogsfilms op Videoland volgens IMDb. Of check de beste oorlogsdocu van vorig jaar, die gewoon gratis op NPO Start te streamen is.

Geschreven door Noah Korevaar

Noah kwam al jong de online media opschudden als SEO-pionier bij Wayne Parker Kent en later het Mediahuis. Inmiddels is hij actief binnen de agencywereld. Hij werkt voor klanten als Samsung, Politie Nederland, 988, McDonald's, Kia en Red Bull. Voor Manners schrijft hij al jaren over zijn liefhebberij als films, tech, LEGO en gaming.