Thomas Aalderink Geld & Carrière 10 mei 2026, 15:42

Leestijd: 3 minuten

Verschil levensverwachting arm en rijk schokkend, aldus CBS-data

Geld maakt niet gelukkig, maar je leeft er gemiddeld wel langer door. In Nederland is er namelijk een sterke samenhang tussen inkomen en levensverwachting. Zo leven mensen in de hoogste inkomensgroep gemiddeld bijna 10 jaar langer dan hun landgenoten in de laagste inkomensgroep. En als je kijkt naar het aantal gezonde jaren, is dat verschil zelfs nog veel groter.

Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het statistiekbureau heeft inzichtelijk gemaakt wat de levensverwachting is per inkomensklasse. Dat doet het door cijfers over het gestandaardiseerd besteedbaar inkomen per huishouden te koppelen aan sterftekansen per leeftijdsjaar in de periode 2020–2024.

Het resultaat is onderstaande tabel met daarin per inkomensgroep niet alleen de levensverwachting, maar ook de ‘levensverwachting in als goed ervaren gezondheid’. Dat laatste kun je het best zien als de gezonde levensverwachting. En vooral die gezonde jaren zijn interessant, want juist daarin zijn de verschillen enorm.

(Bron: CBS)

Zoals je hierboven kunt zien, loopt de levensverwachting per inkomensgroep steeds iets verder op. Wat daarbij vooral opvalt, is dat het verschil tussen de 1e inkomensgroep (de groep met de laagste inkomens) en de groep daarboven ongeveer net zo groot is als het gat tussen de 2e inkomensgroep en de hoogste inkomensgroep. Het zijn dus vooral de mensen met het laagste inkomen die aanzienlijk minder oud worden.

Verschil in gezonde levensjaren schrikbarend groot

Het verschil tussen de laagste en hoogste inkomensgroep is zelfs bijna 10 jaar. Een enorm gat, maar het verschil in gezonde levensjaren is nog veel schokkender. In de laagste inkomensgroep is de levensverwachting in als goed ervaren gezondheid slechts 49,9 jaar. Mensen in deze groep krijgen gemiddeld dus al ver voor hun pensioen te maken met gezondheidsklachten.

Over in goede gezondheid genieten van je pensioen gesproken: dat lijkt eigenlijk alleen weggelegd voor de hoogste inkomensgroep van ons land. De gezonde levensverwachting van deze groep ligt op 72,5 jaar. Dat is bijna vijf jaar hoger dan in de op een na hoogste inkomensgroep en zelfs 23 jaar hoger dan in de laagste inkomensgroep.

Waarom mensen met een hoog inkomen langer leven

Wie meer verdient, leeft gemiddeld dus langer en gezonder. Toch is het niet zo dat je met geld letterlijk extra levensjaren kunt kopen. Inkomen hangt vooral samen met allerlei andere factoren die invloed hebben op gezondheid, zoals opleiding, werk, woonomgeving, stress, leefstijl en toegang tot zorg. Het CBS noemt in het rapport over de arbeidsmarkt dan ook verschillende mogelijke verklaringen.

Zo komen onder mensen met een lager inkomen volgens het CBS angst- of depressiegevoelens, langdurige beperkingen, aandoeningen en een minder goede mondgezondheid vaker voor. Ook wordt er in lagere inkomensgroepen vaker gerookt, komt overgewicht vaker voor en is de voeding gemiddeld minder gezond. Allemaal factoren die zeker geen positieve bijdrage leveren aan een gezonde levensverwachting.

Levensverwachting in Nederland versus de EU

Daarmee is het verschil tussen arm en rijk in Nederland niet alleen zichtbaar op de bankrekening, maar ook in het aantal gezonde jaren dat mensen gemiddeld hebben. En juist dat maakt deze kloof zo pijnlijk: waar de hoogste inkomensgroep gemiddeld nog jaren gezond van het pensioen kan genieten, krijgt de laagste inkomensgroep al ver vóór die tijd met gezondheidsklachten te maken.

Binnen Nederland zijn er dus grote verschillen in levensverwachting, maar hoe verhouden we ons eigenlijk tot de landen om ons heen? Lees hier in welke EU-landen mensen gemiddeld het oudst worden en waar Nederland op die ranglijst staat.

Geschreven door Thomas Aalderink

Thomas komt uit Winterswijk, maar woont tegenwoordig in het keurige Voorhout. Bij mannenblad FHM leerde hij de klappen van de zweep. Hij schrijft het liefst over media, technologie en maatschappelijke ontwikkelingen, maar gaat net zo graag op pad voor een verslag van een event of sportwedstrijd.