Michiel Hekkens Klimaat 10 mei 2026, 08:46

Leestijd: 3 minuten

Landen met meeste duurzame energie, gamechanger in Turkije

Hoewel er van enig momentum in de strijd tegen klimaatverandering geen sprake is, gaat op de achtergrond de energietransitie gelukkig gewoon door. Welke landen in Europa liggen voorop en wie loopt achter? Nederland presteert naar omstandigheden behoorlijk, al werken de inwoners niet mee. Turkije verrast met een onverwachte gamechanger binnen de duurzame energie.

De transitie van fossiele naar duurzame energieopwekking is niet meer tegen te houden. Wel kampt de sector met groeipijnen, met name door te volle stroomnetten en de noodzaak om stroompieken en -dalen op te vangen. In Europa is het verrassend genoeg Turkije, geplaagd door economische problemen en geleid door een weinig idealistische dictator, dat op dit punt voorop loopt. Een blik op de Europese voortgang in de energietransitie en de opvallende rol van Turkije.

Energietransitie in Europa: deze landen lopen voorop

Maar eerst een blik op de energietransitie binnen de EU. Alle lidstaten hebben zich gecommitteerd aan minimaal 42,5 procent duurzame energie in 2030. Bij het laatste meetmoment, eind 2024, zaten we met zijn allen op 25,2 procent. Volgens het Europees Milieuagentschap moet het tempo van de uitrol richting 2030 grofweg verdubbelen om dat doel nog te halen. Maar gezien de huidige politieke wind ligt dat niet voor de hand.

Op basis van deze ranglijst is het verleidelijk om koploper Zweden te bewieroken en Nederland als nummer 19 te beschimpen, maar dat zou te kort door de bocht zijn. Zittend op de grootste gasbel van Europa is het logisch dat Nederland lange tijd op aardgas draaide, waardoor verduurzaming hier een monsterklus is. Zweden draait al sinds de vorige eeuw op grote waterkrachtcentrales, die een aanzienlijk deel van de elektriciteit leveren. Zo heeft ieder land een andere startpositie en rent iedereen zijn eigen race.

Kijk je naar de landen die de grootste inspanningen leveren, dan behoort Nederland juist tot de voorhoede. Samen met Letland, Denemarken en Litouwen kreeg Nederland er in één jaar tijd meer dan 2 procentpunt hernieuwbare energie bij.

Turkije verrast met enorme ontwikkeling in energieopslag

Een van de grootste uitdagingen is het opslaan van de enorme stroompieken als de zon schijnt en de wind waait, om die energie later te kunnen inzetten als het aanbod wegvalt. Verrassend genoeg is het Turkije dat hierin een voortrekkersrol speelt. Sinds 2022 moeten nieuwe wind- en zonneprojecten hier worden gekoppeld aan evenveel batterijcapaciteit. Die verplichting heeft geleid tot een golf aan aanvragen voor batterijprojecten: 221 gigawatt aan opslagcapaciteit, waarvan 33 gigawatt al is goedgekeurd. Ter vergelijking: Duitsland en Italië zitten elk op ongeveer 12 à 13 gigawatt batterijcapaciteit.

In 2023 opende in Turkije ook al het Karapınar-zonnepark, een futuristische ‘zonnestad’ waar 3,5 miljoen panelen jaarlijks bijna 3 miljard kilowattuur opwekken. Genoeg om een stad van ongeveer 2 miljoen inwoners van stroom te voorzien middels duurzame energie. Mede hierdoor is Turkije uitgegroeid de duurzaamheidskoploper van het Midden-Oosten.

Gigawatte?

Eind 2025 naderde het opgestelde vermogen aan zon en wind de 40 gigawatt, met 25,1 gigawatt zonne-energie en 14,8 gigawatt windenergie. Daarmee zit Turkije ongeveer op het niveau van Nederland, dat eind 2024 circa 28 gigawatt aan zon en 11,7 gigawatt aan wind had opgesteld. Wel ligt het Turkse tempo veel hoger. Ankara mikt voor 2035 op 120 gigawatt aan wind- en zonnevermogen: ongeveer een verdrievoudiging ten opzichte van het huidige niveau.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als journalistieke veelvraat dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.