:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2024%2F02%2Fmichiel-hekkens-manners.jpg)
Top 5 meest complexe banen én het meest geestdodende beroep
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2Fbanen-meest-complex-stressvol-zwaarste-cbs-tno-mentaal-docent.jpg)
Op het snijvlak van banen die het hoogste niveau van complexiteit hebben én de meeste aandacht eisen, staat de docent bovenaan. Dat blijkt uit onderzoek van CBS en TNO. Schoonmakers en keukenhulpen hoeven hun brein het minst te laten kraken.
Is een baan als docent zwaarder dan die van een hoogleraar raketwetenschap? De Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2025 van CBS en TNO suggereert van wel. Beide banen worden ingeschaald als niveau vier complexiteit, banen waarvoor je hoogopgeleid moet zijn. Maar waar een hoogleraar nog eens in gedachten verzonken door de botanische tuinen kan dwalen, moet de gemiddelde docent nog Magister bijwerken, huiswerk nakijken en de ouders van een of andere onhandelbare Mitchell bellen. Dan klinkt de zoemer en wacht weer een nieuwe klas van 30 pubers.
CBS en TNO: stressvol werk stabiel, burnouts nemen toe
In de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2025 brengen CBS en TNO jaarlijks de fysieke en mentale belasting van de Nederlandse beroepsbevolking in kaart. In 2025 had 15 procent van alle werknemers een stressvolle baan, 9,1 procent ervoer het werk als emotioneel zwaar en 75 procent vond het werk moeilijk. Deze cijfers zijn de afgelopen jaren stabiel gebleven.
Wel nam het aandeel werknemers met burn-outklachten voor het tweede jaar op rij toe. Van 19 procent in 2023 naar 21 procent in 2025.
Docent meest intense baan, schoonmakers het minst
De mentale belasting van verschillende beroepen wordt op meerdere manieren gemeten. Ten eerste onderscheidt het CBS vier niveaus van complexiteit: niveau 1 is eenvoudig en routinematig, niveau 2 is weinig tot middelmatig complex, niveau 3 is complex en niveau 4 zeer complex. Hier zie je enkele voorbeelden per niveau:
| Niveau | Banen |
|---|---|
| 1 | Hulpkrachten landbouw, vakkenvullers, dagbladbezorgers |
| 2 | Receptionisten, beveiligingspersoneel, automonteurs |
| 3 | Boekhouders, apothekersassistenten sociaal werkers |
| 4 | Leraren, architecten, artsen |
Ten tweede is werknemers gevraagd in hoeverre hun werk veel aandacht vraagt. Op het snijvlak van banen die de hoogste mate van complexiteit (niveau 4) én de meeste aandacht vragen, valt de volgende top 5 samen te stellen.
| Baan | Werk dat vaak of altijd aandacht kost |
|---|---|
| 1. Docenten | 90% |
| 2. Juristen | 88,7% |
| 3. Managers (commerciële of administratieve sector) | 88,6% |
| 4. Auteurs en kunstenaars | 88,5% |
| 5. Artsen, therapeuten en verpleegkundigen | 87,7% |
Aan de andere kant van het spectrum staan beroepen met lagere niveaus van complexiteit, waarin relatief weinig mensen aangeven dat hun werk veel aandacht vraagt.
| Baan | Werk dat vaak of altijd aandacht kost |
|---|---|
| 1. Schoonmakers en keukenhulpen | 34,3% |
| 2. Hulpkrachten logistiek en transport | 40,1% |
| 3. Hulpkrachten bouw en industrie | 47,3% |
| 4. Verkopers | 49,9% |
| 5. Boeren | 54,8% |
Niet voor het eerst blijkt dat we zuinig moeten zijn op ons docentencorps. Al eerder gooiden ze ook hoge ogen bij de top 10 van meest stressvolle banen.
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FDe-absurde-kloof-tussen-inkomen-en-huizenprijs-per-provincie.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FDit-verdient-een-fietsenmaker-in-2026-vergrijzing-is-groot-probleem.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FGemiddelde-huizenprijs-per-type-woning-en-het-minimale-salaris.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FDit-salaris-krijg-je-als-zzp-docent-in-2026-per-type-onderwijs.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FFunda-woonboerderij-a-E395.000-staat-in-veiligste-plek-Nederland.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FIn-deze-EU-landen-stijgen-huizenprijzen-3x-harder-dan-in-Nederland.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FEr-staat-E2-miljoen-op-onze-bank-we-moeten-nu-echt-iets-doen.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FHet-salaris-als-zzp-zorgbegeleider-per-specialisatie-in-2026-1.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FFunda-pastoorshuis-van-E495.000-ligt-in-grootste-stad-van-Het-Gooi.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FE65-miljoen-aan-onterechte-boetes-scanauto-zo-krijg-je-geld-terug.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FDeze-slinkse-truc-van-je-provider-maakt-internet-onnodig-duurder.jpg)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2Frijkste-landen-EU-nederland-koopkracht-BNP-per-hoofd-e1775816189533.jpg)