Thomas Aalderink Samenleving vandaag, 09:37

Leestijd: 6 minuten

Zoveel subsidie krijgt de FVD-school per kind, nu betaal jij wél mee

De FVD-school is terug. Na een mislukte eerste poging gaat de Renaissanceschool van Forum voor Democratie opnieuw proberen om onze kleuters op te leiden volgens het radicaal-rechtse gedachtegoed. Deze maand gaan de deuren weer open, maar ditmaal helpt de Nederlandse belastingbetaler een behoorlijk handje mee.

In het mooie Almere kunnen kleuters van de fanatiekste FVD-ouders eindelijk weer het onderwijs volgen waar ze zo naar hunkeren. Dat kon in 2022 ook al, toen de eerste Renaissanceschool zijn deuren opende. Dit avontuur hield echter geen stand. Door geldgebrek moest de school binnen twee jaar alweer sluiten. Dat kwam vooral doordat de eerste FVD-school volledig betaald moest worden met donaties en bijdragen van ouders. Bij deze heropening is dat anders.

De nieuwe Renaissanceschool heeft namelijk wel toestemming gekregen van het ministerie van Onderwijs en ontvangt daardoor voortaan geld van het Rijk. Hoeveel geld de school precies krijgt, staat niet in een openbaar subsidiebesluit. Met de officiële rekenregels voor basisscholen is het bedrag echter behoorlijk nauwkeurig te berekenen. Dus laten we maar eens kijken hoeveel belastinggeld er wordt uitgetrokken om onze kleuters een zo rechts mogelijke start te geven.

De eerste financiële bijdrage is wat dat betreft al binnen. Nieuwe basisscholen ontvangen in de twee maanden vóór de opening namelijk een eenmalige startbekostiging. Volgens de definitieve bekostigingsregeling voor 2026 bedraagt die bijdrage 20.975,57 euro. Het bedrag is bedoeld voor de maanden juni en juli en wordt in één keer uitbetaald. Daarmee kan de school onder meer de opening voorbereiden en alvast een personeelslid aan het werk zetten, terwijl de eerste kleuters pas vanaf augustus daadwerkelijk in de schoolbanken plaatsnemen.

Een half miljoen euro voor twaalf FVD-kleuters

Vanaf augustus gaat vervolgens ook de gewone bekostiging lopen. Die bestaat uit een vast bedrag per school en een bedrag per leerling. Voor een zeer kleine school is die combinatie vaak niet genoeg om een leraar, schoolleider, administratie en lesmateriaal te betalen. Daarom bestaan er extra toeslagen. Basisscholen met minder dan 150 leerlingen krijgen een kleine-scholentoeslag. Scholen met minder dan 23 leerlingen vallen daarnaast in de categorie ‘zeer klein’. Bij deze scholen vult de overheid de reguliere bekostiging aan tot een vast minimumniveau.

De FVD-school is zo’n zeer kleine school. Volgens schoolleider Douwe Filz zijn er inmiddels twaalf aanmeldingen en mikt de school bij de opening op acht tot zestien leerlingen. In alle genoemde scenario’s blijft de Renaissanceschool dus ruim onder de grens van 23 leerlingen. Daarom wordt de basisbekostiging samen met de kleine en zeer kleine scholentoeslag aangevuld tot het minimumniveau. Met de definitieve bedragen voor 2026 kom je uit op 507.516,28 euro per volledig kalenderjaar. Of er acht, twaalf of zestien rechtse kleuters in het lokaal zitten, maakt voor deze reguliere bekostiging voorlopig dus niets uit.

Zoveel belastinggeld krijgt de FVD-school per rechtse kleuter

Omdat de school pas in augustus opengaat, ontvangt zij dit jaar vijf twaalfde van het jaarbedrag. Dat is 211.465,12 euro. Samen met de eenmalige startbekostiging van 20.975,57 euro komt de berekende rijksbekostiging in 2026 uit op 232.440,69 euro. Dat is niet niks, zeker niet als je kijkt hoeveel belastinggeld dat omgerekend per leerling is. In onderstaande tabel zie je de subsidie per rechtse kleuter bij het huidige aantal aanmeldingen en de bandbreedte die de schoolleider verwacht. De bedragen per kind zijn afgerond op hele euro’s.

Voor de duidelijkheid: dit is geen speciale Baudetbonus. Iedere basisschool met minder dan 23 leerlingen kan via dezelfde regeling tot het minimumniveau worden aangevuld. Juist doordat de Renaissanceschool met zo weinig leerlingen begint, pakt het omgerekende bedrag per kleuter alleen bijzonder hoog uit. Zeker als je het met het gemiddelde vergelijkt: volgens het ministerie bedroegen de uitgaven in 2024 gemiddeld ongeveer 10.400 euro per leerling in het primair onderwijs. Bij twaalf leerlingen krijgt de Renaissanceschool op jaarbasis omgerekend 42.293 euro per kind. Dat is ruim vier keer het landelijke gemiddelde.

Het gedachtegoed achter Baudets ‘eigen basisschool’

Zoals je misschien tussen de regels door hebt kunnen lezen, is ondergetekende geen groot voorstander van de Renaissanceschool. Zeker niet als daar belastinggeld voor wordt gebruikt. Juridisch gezien is de school geen onderdeel van FVD, maar Thierry Baudet laat zelf weinig ruimte voor die afstand. Op de partijwebsite noemt hij de Renaissanceschool doodleuk “onze eigen basisschool” en een mijlpaal in de ontwikkeling van de eigen FVD-‘zuil’.

Extreme opvattingen

Dat zie je ook terug in het curriculum. Zo schrijft Baudet dat de school is gebouwd op de overtuiging dat “het oude Europa beter was dan het nieuwe”. Jongens en meisjes krijgen deels verschillende leertrajecten en in klassen van maximaal vijftien leerlingen is veel aandacht voor klassieke Europese kunst, cultuur en geschiedenis. Dat klinkt misschien onschuldig, maar zulke woorden bestaan niet in een vacuüm. De omvolkingstheorie (het idee dat de witte bevolking doelbewust wordt vervangen door migranten) behoort inmiddels zelfs tot het openlijke repertoire van FVD. En achter gesloten deuren borrelden nog extremere opvattingen naar boven.

Het ‘echte’ FVD-gedachtegoed: racisme, antisemitisme en Holocaustontkenning

Uit gelekte interne appgesprekken bleek bijvoorbeeld dat Baudet witte mensen een hoger gemiddeld IQ toedichtte dan latino’s en Afro-Amerikanen. Ook werd binnen de partij afkeurend gesproken over relaties tussen witte vrouwen en zwarte mannen. Daarnaast beschuldigde de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding Baudet van het verspreiden van een oude antisemitische complottheorie over Joodse wereldoverheersing.

En daar blijft het niet bij. In een recente PowNed-documentaire zeggen meerdere oud-betrokkenen dat binnen FVD en JFVD de Holocaust werd ontkend en bewonderend werd gesproken over nazi-Duitsland. In 2026 kwam bovendien naar buiten dat de nummer drie op de Haagse FVD-lijst massamoordenaars Anders Breivik en Brenton Tarrant ‘het goddelijke duo‘ noemde. De Haagse fractievoorzitter nam daar geen afstand van en wees op de humoristische context, terwijl partijleider Lidewij de Vos zulke radicale standpunten onderdeel van de normale volwassenwording van jongeren noemde.

Het ‘oude Europa’ op kosten van de belastingbetaler

Dat betekent natuurlijk niet dat deze denkbeelden straks ook in de kleuterklas worden onderwezen. Daarvoor is geen enkel bewijs. Maar met deze voorgeschiedenis klinkt een school die terugverlangt naar het ‘oude Europa’ en jongens en meisjes verschillende leertrajecten voorschotelt ook niet direct als een onschuldige hobbyclub voor liefhebbers van klassieke kunst. De belastingbetaler betaalt daar jaarlijks ruim een half miljoen euro voor. Oordeel zelf.

Zijn er wel genoeg rechtse kleuters om de FVD-school in leven te houden?

Of de FVD-school ook in de verdere toekomst op kosten van de staat rechtse jeugd kan opleiden, is overigens nog maar de vraag. De rijksbekostiging van een nieuwe basisschool is namelijk niet onbeperkt gegarandeerd. Nieuwe basisscholen krijgen acht schooljaren om de gemeentelijke stichtingsnorm te halen. In Almere ligt die norm op 277 leerlingen. Halverwege volgt het eerste toetsmoment: na vier schooljaren moet de school minstens de helft daarvan tellen. Dat zijn 139 leerlingen. Haalt de Renaissanceschool dat aantal niet, dan stopt de rijksbekostiging per 1 augustus van het vijfde schooljaar.

Als de twaalf aanmeldingen zich daadwerkelijk vertalen in twaalf leerlingen, moet de school binnen vier jaar dus nog 127 kinderen zien te vinden. Het leerlingenaantal moet daarmee bijna vertwaalfvoudigen. Lukt het niet om snel genoeg te groeien, dan hoeft de school niet per se te verdwijnen. Wil de Renaissanceschool doorgaan, dan moet zij echter opnieuw zonder reguliere rijksbekostiging verder en zelf geld ophalen bij bijvoorbeeld ouders en donateurs. Precies dat financieringsmodel liet de eerste poging al binnen twee jaar sneuvelen.

De belastingbetaler financiert voorlopig dus de herkansing. Of Nederland genoeg rechtse kleuters telt om er ook een blijvertje van te maken, moet de komende vier jaar blijken.

Geschreven door Thomas Aalderink

Thomas komt uit Winterswijk, maar woont tegenwoordig in het keurige Voorhout. Bij mannenblad FHM leerde hij de klappen van de zweep. Hij schrijft het liefst over media, technologie en maatschappelijke ontwikkelingen, maar gaat net zo graag op pad voor een verslag van een event of sportwedstrijd.