Michiel Hekkens Samenleving vandaag, 15:56

Leestijd: 5 minuten

‘s Werelds meest gezochte criminelen: Bolle Jos in filmisch lijstje

Jos Leijdekkers, alias Bolle Jos, is in België bij verstek veroordeeld tot veertien jaar cel. Daarmee komt zijn totale straf uit op 103 jaar, de langste celstraf van alle voortvluchtige criminelen op de lijst van Europe’s Most Wanted. Wereldwijd zwemmen er echter nog wel wat grotere vissen rond. We zetten ze op een rij.

De wereld heeft door de jaren heen even ijzingwekkende als charismatische misdadigers voortgebracht. Denk aan Griselda Blanco, alias The Black Widow, die meerdere van haar partners liet vermoorden. Of Vincent Gigante, alias The Oddfather, omdat hij jarenlang deed alsof hij krankzinnig was om zijn straf te ontlopen. Of Giovanni Brusca, alias Het Varken, zowel vanwege zijn uiterlijk als zijn uitzonderlijke gewelddadigheid. En wat te denken van Bible John, een Schotse seriemoordenaar die volgens getuigen voortdurend uit de Bijbel citeerde?

Nu het onze beurt is om een beruchte crimineel voort te brengen, hoop je natuurlijk ook op een legendarisch figuur. Manners ziet Friese boer voor zich met de naam Jan Slagader, bij wie je aan het pulseren van de ader op zijn voorhoofd kunt zien of je laatste uur heeft geslagen. Tel je zestig slagen per minuut, dan zit je veilig. Maar zie je het bloed plots ijzingwekkend langzaam door Jans Slagader pompen, dan weet je eveneens hoe laat het is. Jans handlangers grijpen je vast en zetten een schietmasker op je hoofd, waarmee Jan normaal gesproken een pin door de schedel van zijn koeien schiet. De hartslag van Jan Slagader is nooit hoger dan 45 zodra hij de trekker overhaalt.

Maar nee hoor. De eerste Nederlandse crimineel die wat voorstelt, is een dealende speknek met stekeltjeshaar. Bijnaam: Bolle Jos.

Europe’s Most Wanted: Bolle Jos op 1

Jos Leijdekkers was in negen eerdere strafzaken al veroordeeld tot in totaal 89 jaar cel. Deze week kwam daar in drugsproces Costa, een van de grootste cocaïneprocessen in België, nog eens veertien jaar bij. Bolle Jos kreeg als belangrijkste kopstuk de hoogste straf. Als hij ooit wordt opgepakt, mag hij ruim een eeuw gaan brommen.

Europe’s Most Wanted-lijst

Op de lijst van Europe’s Most Wanted staan momenteel 46 voortvluchtige misdadigers die door hun eigen land als meest gezochte crimineel zijn aangemerkt. Van al die criminelen heeft onze eigen Jos Leijdekkers de hoogste opgetelde celstraf. Wie de gouden tip geeft die tot zijn opsporing leidt, kan bovendien een beloning van 200.000 euro tegemoetzien. Dat is tevens de hoogste beloning voor een van de 46 criminelen op de lijst.

De nummer twee is trouwens eveneens een Nederlander: Wilhelmus ‘Wim’ Beckmann. Hij geldt als de meest gezochte crimineel van België. In 2008 schoot hij zijn vriendin dood, waarna hij deed voorkomen alsof er een gewelddadige overval had plaatsgevonden. Vervolgens probeerde hij de villa met het lichaam erin in brand te steken. Twee Nederlanders bovenaan de lijst van de zwaarst veroordeelde voortvluchtigen van Europa. Toch knap voor zo’n klein landje.

De grootste criminelen ter wereld: El Mencho, Joseph Kony

Kijk je naar de meest gezochte criminelen ter wereld, dan is Jos, in weerwil van zijn omvang, toch een betrekkelijk kleine vis. Manners zet daarom nog vier legendarische voortvluchtigen op een rij met een grotere internationale reputatie dan Bolle Jos.

1. Iván Archivaldo Guzmán Salazar – ‘El Chapito’

Vergeleken met Iván Archivaldo Guzmán Salazar, bijgenaamd El Chapito, speelt onze Jos eigenlijk in de Keuken Kampioen Divisie (KKD). Guzmán Salazar geldt als een van de leiders van Los Chapitos, de machtige familietak binnen het Sinaloakartel.

De organisatie handelt niet alleen op veel grotere schaal in cocaïne, maar produceert en smokkelt ook fentanyl, heroïne en methamfetamine. Los Chapitos beschikt bovendien over eigen zwaarbewapende eenheden, die in feite in een constante oorlog verwikkeld zijn met de politie, het leger en andere kartels. .

Voor informatie die leidt tot de arrestatie of veroordeling van El Chapito looft de Amerikaanse overheid maximaal 10 miljoen dollar uit. Dat is ongeveer vijftig keer zoveel als de Nederlandse beloning voor Bolle Jos.

2. Joseph Kony

Van alle beruchte criminelen zal de naam Joseph Kony wellicht bij de meesten een belletje doen rinkelen, dankzij een internethype uit 2012 die viraal ging voordat we wisten wat dat woord überhaupt betekende. Als leider van het Lord’s Resistance Army viel hij jarenlang dorpen aan, waar hij kinderen ontvoerde en die onderbracht in zijn eigen leger van kindsoldaten.

Het Internationaal Strafhof verklaarde eind 2025 dat de beschikbare inlichtingen erop wijzen dat Kony nog in leven is. Mogelijk bevindt hij zich in de Centraal-Afrikaanse Republiek.

3. Ruja Ignatova

De Bulgaars-Duitse techondernemer Ruja Ignatova, alias de Cryptoqueen, doet namens de meer vredelievende sekse een duit in het zakje, zij het in dit geval met een niet-gewelddadige misdaad. Ruja Ignatova verkocht OneCoin als een nieuwe bitcoin, terwijl er in werkelijkheid geen echte cryptomunt achter zat.

Miljoenen mensen legden geld in, maar verloren alles. Ignatova verdween in 2017 en staat nog altijd op de FBI Ten Most Wanted. De Amerikaanse beloning bedraagt maximaal 5 miljoen dollar.

4. Giovanni Motisi

Giovanni Motisi is een ouderwetse Siciliaanse Cosa Nostra-figuur. Hij werd veroordeeld tot levenslang voor meerdere moorden en zijn betrokkenheid bij een aanslag waarbij een politiechef en diens beveiliger met meer dan tweehonderd kogels uit kalasjnikovs werden gedood. Nu zien we die scene uit The Godfather voor ons waar Sonny wordt doorzeefd met kogels door gangsters in tolpoortjes. Zo ging het bij Motisi ook ongeveer.

Motisi is sinds 1998 spoorloos en staat, net als Bolle Jos, op Europe’s Most Wanted. Waar Leijdekkers vooral een product is van de moderne cocaïne-economie, stamt Motisi nog uit het tijdperk waarin de Siciliaanse maffia openlijk oorlog voerde tegen politie, justitie en de Italiaanse staat.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als journalistieke veelvraat dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.