Studie naar beste sporttijd voor slaap heeft bevrijdende conclusie
Wie laat op de avond nog gaat hardlopen of de sportschool induikt, krijgt vaak hetzelfde advies: slecht idee, want daarna slaap je minder goed. Een nieuwe meta-analyse zet daar vraagtekens bij. Volgens onderzoekers is er geen overtuigend bewijs dat sporten in de ochtend, middag of avond structureel beter is voor je slaap.
Onderzoekers van Nanjing Normal University bundelden 13 gerandomiseerde onderzoeken naar het effect van het tijdstip van sporten op slaap en stemming. In totaal deden 442 deelnemers mee. De analyse verscheen in Frontiers in Psychology.
Meta-analyse naar slaap versus sporttijdstip
In de ochtend, middag of avond sporten?
De onderzoekers vergeleken studies waarin mensen ’s ochtends, ’s middags of ’s avonds sportten. Daarbij werd gekeken naar verschillende vormen van beweging, waaronder hardlopen, krachttraining, yoga, aerobics en HIIT.
De uitkomst is opvallend simpel: bij rechtstreekse vergelijkingen vonden de onderzoekers geen significant verschil in slaapkwaliteit tussen sporten in de ochtend, middag en avond. Ook wanneer strengere statistische controles werden toegepast, bleef die conclusie overeind.
| Moment van sporten | Voordeel voor slaap ten opzichte van ander tijdstip |
|---|---|
| Ochtend | Geen stabiel voordeel gevonden |
| Middag | Geen stabiel voordeel gevonden |
| Avond | Geen stabiel nadeel of voordeel gevonden |
Dat betekent niet dat het moment van trainen helemaal niets uitmaakt voor ieder individu. De onderzoekers stellen juist dat zaken als trainingsintensiteit, hoe kort voor bed je sport, je eigen slaapritme en je persoonlijke reactie waarschijnlijk belangrijker zijn dan alleen het tijdstip op de klok.
Sporten an sich belangrijker dan wanneer je sport
Een deel van de onderzoeken vergeleek sporters ook met mensen die helemaal niet sportten. Daar leek beweging een duidelijk positief effect op slaapkwaliteit te hebben.
Die conclusie werd bij een strengere statistische analyse echter minder overtuigend, mede doordat slechts drie onafhankelijke studies geschikt waren voor deze vergelijking. De onderzoekers formuleren het daarom voorzichtig: het huidige bewijs wijst erop dat sporten zelf waarschijnlijk belangrijker is voor slaap dan het specifieke tijdstip waarop je traint.
Dat is vooral interessant voor avondsporters. Eerdere onderzoeken hebben geregeld de indruk gewekt dat beweging later op de dag je nachtrust verstoort. In deze meta-analyse werd geen consistent nadeel gevonden voor sporten in de avond.
Middag mogelijk gunstiger voor je humeur
Voor stemming vonden de onderzoekers wél een klein signaal dat het tijdstip verschil kan maken. In twee studies pakte sporten in de middag gunstiger uit voor de stemming dan sporten in de avond.
Maar twee onderzoeken zijn te weinig om daar een algemeen advies aan te verbinden. Bovendien verdween het algemene effect van het tijdstip op stemming bij een strengere statistische toets. De auteurs stellen daarom dat er ook hiervoor nog onvoldoende bewijs is om één ideaal trainingsmoment aan te wijzen.
Geen magisch sportuur
De meta-analyse bevatte zowel mensen die één trainingssessie deden als proefpersonen die vier tot 26 weken volgens een bepaald schema trainden. De groepen liepen uiteen van gezonde jonge volwassenen en getrainde sporters tot ouderen, mensen met overgewicht en mensen met chronische slapeloosheid.
Juist die verschillen maken het lastig om één magisch sportuur voor iedereen aan te wijzen. De onderzoekers komen uiteindelijk tot een vrij praktische conclusie: als je wil sporten voor een betere nachtrust, is het vooral belangrijk dat je regelmatig beweegt op een moment dat in je leven past.
Een avondsessie hoef je op basis van deze analyse dus niet automatisch te schrappen uit angst dat je daarna uren naar het plafond ligt te staren.
Het onderzoek
Het onderzoek Time-of-day effects of acute and regular exercise on sleep quality and mood: a three-level meta-analysis van Xuanming Hu en Peiyou Chen van Nanjing Normal University verscheen op 25 september 2026 in Frontiers in Psychology.
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2022%2F11%2Falrik-foto-hoofdredacteur-manners.jpg)