Koen Lorijn Stijl vandaag, 08:59

Leestijd: 3 minuten

De ‘kledingfout’ bij hitte die we allemaal maken: woestijnvolk snapt het

Koel blijven tijdens een hittegolf heeft veel te maken met je kledingkeuze. Witte kleding was altijd het devies, maar blijkt niet extra effectief. Dankzij een nomadisch woestijnvolk weten we dat

Het wordt steeds warmer in Europa. Meer tropische dagen, meer hittegolven en nieuwe vakantieplekken waar je het best kunt vertoeven. Vereist een aanpassing aan onze manier van leven en noodzaak voor het uitbreiden van onze kennis. We dachten altijd dat witte kleding het koelst is in de hitte, maar dankzij de Bedoeïenen weten we dat het een fabel is.

Witte kleding is niet automatisch koeler

Het idee dat witte kleding je koeler houdt, blijkt verrassend genoeg niet altijd te kloppen. Dat werd onder meer tijdens de Nijmeegse vierdaagse onderzocht. Wandelaars werden opgedeeld in twee groepen: witte T-shirts en zwarte T-shirts. Er bleek verrassend genoeg geen verschil in huid- en lichaamstemperatuur tussen beide groepen. Witte kleding kaatst zonlicht terug, klopt. Maar wit werkt in feite ook isolerend: je eigen warmte juist (gedeeltelijk) vastgehouden, waardoor het effect van de kleur nihil is.

Loszittende kleding maakt verschil tijdens hittegolf

Je kunt dus net zo goed een zwart shirt als een wit shirt aantrekken. Pasvorm en stof zijn de eigenschappen die het echte verschil maken. Loszittende kleding laat lucht tussen je shirt en je huid circuleren. Dat zorgt ervoor dat zweet makkelijker verdampt. En laat dat nou net het mechanisme zijn waarmee je lichaam zichzelf afkoelt.

Het is dus belangrijk dat de stof los genoeg zit, zodat de lucht kan circuleren. Daarnaast moet de stof ‘ademend’ zijn: lucht doorlaten. Natuurlijke materialen zoals linnen en katoen werken wat dat aangaat beter dan synthetische materialen. Ongeacht de kleur.

Waarom Bedoeïenen vaak zwart dragen

Als er toch één groep mensen is die weet hoe ze met hittegolf om moet gaan, dan zijn het de Bedoeïenen. Dat is een semi-nomadisch volk dat rondtrekt in de woestijnen van het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Gek genoeg dragen die dus regelmatig zwarte gewaden. Een onderzoek uit 1980 wees al uit dat die zwarte gewaden net zo verkoelend werkte als witte gewaden.

Eerder experimenten toonden aan dat wit haar bij runderen en witte veren bij duiven een grotere doordringing van kortgolvige straling tot de huid toelaten dan zwart. In feite stroomde er meer warmte naar binnen via het witte duivenverenkleed dan via het zwarte, toen beide werden blootgesteld aan gesimuleerde zonnestraling bij windsnelheden van meer dan 3 meter per seconde. Maar de hoeveelheid warmte die bedoeïenen in het onderzoek opnamen in de hete woestijn was hetzelfde is, of ze nou een zwart of een wit gewaad droegen. De extra warmte die door het zwarte gewaad wordt geabsorbeerd, gaat al voordat deze de huid bereikt.

Pasvorm en materiaal is leidend

Het grote geheim van bedoeïenen is de pasvorm. Bedoeïenen dragen uitsluitend loszittende gewaden, meestal van ademend katoen. De loszittende zwarte kleding verwarmt de lucht tussen de stof en de huid, waardoor een opwaartse luchtstroom ontstaat. Net als in een schoorsteen ontsnapt de warme lucht. “De extra warmte die de zwarte kleding uit zonlicht opneemt, gaat al verloren voordat die de huid bereikt”, staat in het onderzoek. Dit geldt alleen bij loszittende kleding, niet bij strakke shirts en broeken.

Het is niet zo zwart-wit als we allemaal denken

Is het een kledingfout, een wit shirt? Op zich niet. Het is wel een fabel dat wit automatisch het koelst is.

Geschreven door Koen Lorijn

Koen maakt complexe onderwerpen rond fitness en gezondheid begrijpelijk, met praktische tips en verhelderende onderzoeken. Zijn vrije tijd bestaat uit trainings- en rustdagen, waarbij hij zwaar ijzer de lucht in smijt of op de bank neerploft voor de nieuwste films en series. Daar plukt de Manners-lezer de vruchten van.