Alrik de Jong Stijl vandaag, 09:46

Leestijd: 2 minuten

Nieuwe ‘vingerafdruk’ tegen nep: check je horloges en sneakers

Een Rolex van Marktplaats, sneakers uit een twijfelachtige webshop of een kunstwerk waarvan de herkomst nét iets te mooi klinkt. Onderzoekers uit Zuid-Korea hebben een nieuwe manier ontwikkeld om echt van nep te onderscheiden: een microscopische ‘vingerafdruk’ die met simpel licht kan worden gecontroleerd.

De technologie komt van onderzoekers van KAIST en Sungkyunkwan University. Zij gebruiken nanodeeltjes die zichzelf willekeurig rangschikken. Daardoor ontstaat telkens een ander microscopisch patroon. In beveiligingstermen is dat een physical unclonable function (PUF): een fysieke eigenschap die extreem moeilijk exact na te maken is. Het peer-reviewed onderzoek verscheen in Nature Communications.

Namaak herkennen met licht: een soort nano-vingerafdruk

Het slimme zit vooral in de controle. Schijn met gewoon licht, bijvoorbeeld de flitser van een smartphone, op de nanostructuur en er verschijnt een karakteristiek patroon van kleur en reflectie. Richt er vervolgens laserlicht op en de structuur levert door lichtverstrooiing nog een tweede, uniek patroon op.

Die twee patronen kunnen vooraf aan een product worden gekoppeld. Bij een latere controle worden de waargenomen patronen vergeleken met de geregistreerde exemplaren. Een vervalser moet daardoor niet alleen de willekeurige nanostructuur kopiëren, maar ook beide optische reacties exact zien te reproduceren. Volgens de onderzoekers is dat uiterst moeilijk.

Van horloges en sneakers tot medicijnen

De onderzoekers brachten de structuren succesvol aan op onder meer flexibel plastic, metaal, transparante folie en hydrogel. Dat maakt de kunstmatige ‘vingerafdruk’ interessant voor uiteenlopende toepassingen. KAIST noemt zelf elektronische apparaten, IoT-producten, luxegoederen, kunst en geneesmiddelen. Transparante labels zouden bovendien kunnen worden gebruikt zonder het uiterlijk van een product te verpesten.

Voor de sneaker- en horlogewereld klinkt dat aantrekkelijk. Serienummers en certificaten kunnen immers eveneens worden vervalst; een willekeurig ontstane fysieke structuur is een ander verhaal. Toch is enige voorzichtigheid op zijn plaats: de onderzoekers hebben een technologie en demonstratiemethode ontwikkeld, geen systeem waarmee je vandaag al iedere tweedehands Rolex kunt controleren.

Smartphone en laser erbij

Sungkyunkwan University en KAIST maakte een update van het onderzoek op 26 augustus wereldkundig. De belangrijkste praktische winst is daarbij opvallend eenvoudig: voor het uitlezen zijn volgens de onderzoekers geen ingewikkelde laboratoriumapparaten nodig. Een gewone lichtbron en een laserpen zijn voldoende om de twee zichtbare signalen op te wekken. Het uiteindelijke doel is een dubbele check die je puur met je telefoon doet.

Of de techniek daadwerkelijk op grote schaal in horloges, sneakers en andere luxeproducten belandt, moet nog blijken. Maar als fabrikanten ermee aan de haal gaan, wordt vervalsing schier onmogelijk. Dan rest nog steeds de vraag: vindt de consument het erg om op neppe Travis Scott-sneakers te lopen die met het blote oog niet te onderscheiden zijn van echt?

Geschreven door Alrik de Jong

Alrik de Jong is verantwoordelijk voor de strategie en inhoud van Manners.nl. Heeft een lange staat van dienst in de media. Begon in 2008 als journalist voor de grote tijdschriften en kranten en rolde al snel als eind- en hoofdredacteur de online media in. Sinds 2019 is hij hoofdredacteur van Manners. Zijn droom: een camping of surfhostel op een mooie plek in het buitenland.