Michiel Hekkens Samenleving vandaag, 16:01

Leestijd: 4 minuten

Grote blunder rond Poetin, maar AIVD in top 3 inlichtingendiensten

Nederland heeft een van de beste inlichtingendiensten van Europa, blijkt uit onderzoek van het Franse tijdschrift L’Express. Dat is opmerkelijk, omdat onlangs naar buiten kwam dat de AIVD en MIVD er faliekant naast zaten bij het uitbreken van de oorlog in Oekraïne. Manners zet de beste geheime diensten op een rij, met desondanks een podiumplaats voor Nederland.

Terwijl 150.000 Russische militairen als Uruk-hai voor de poorten van Oekraïne ritmisch met hun Kalasjnikovs op de grond sloegen, bij wijze van spreken dan, wisten de AIVD en MIVD het in februari 2022 zeker: Poetin begint geen oorlog. De Russische troepenopbouw was volgens de diensten pure bluf, bedoeld om een gunstige deal met de NAVO af te dwingen.

Dat meenden ze te weten dankzij een ‘unieke bron’ in de directe kring rond Poetin. Ook de Amerikanen bleken over zo’n bron te beschikken, maar die bleek uiteindelijk toch iets unieker dan die van ons. Precies zoals de Amerikaanse diensten voorspelden, rolden op 24 februari de Russische tanks Oekraïne binnen. Een pijnlijke misser voor onze geheime diensten. Typisch iets voor een dienst onder leiding van opperklungel (en voormalig AIVD-baas) Dick Schoof, zou je zeggen. Maar zoals er achter het ietwat onhandige voorkomen van Dick Schoof echt wel een capabele ambtenaar schuilgaat, zo blijken ook de AIVD en MIVD ondanks deze blunder verrassend kundig en gerespecteerd. Samen vormen ze zelfs een van de beste inlichtingendiensten van Europa, blijkt uit nieuw onderzoek.

De beste inlichtingendiensten van Europa

Het Franse tijdschrift L’Express bevroeg zestig actieve of recent gepensioneerde spionnen uit 25 landen naar de beste geheime diensten van Europa. Zij stelden ieder een top vijf samen, waarbij vijf punten naar de nummer één gingen, vier naar de nummer twee, drie naar de nummer drie, enzovoort. Verrassend genoeg haalde Nederland de top drie, terwijl de Belgen strandden op plek 15.

1. Mi6 – Engeland

Uit het onderzoek komt de Britse MI6, de geheime dienst van James Bond, met afstand als beste uit de bus. MI6 geldt als uitzonderlijk sterk in het infiltreren van politieke en bestuurlijke elites, onder meer in Rusland, China, Iran en Turkije. De Britten investeren soms tien jaar of langer in het opbouwen van één bron. Daarnaast profiteert het Verenigd Koninkrijk van de nauwe samenwerking met de Verenigde Staten.

2. DGSE – Frankrijk

Op de tweede plaats staat de Franse DGSE. Deze dienst heeft vooral een sterke reputatie op het gebied van terrorismebestrijding en is, door de Franse koloniale geschiedenis, goed ingevoerd in Afrika en het Midden-Oosten. De Franse elitespionnen van Service Action kunnen bovendien zelfstandig riskante operaties uitvoeren, waarvoor andere landen vaak buitenlandse partners inschakelen.

3. AIVD en MIVD – Nederland

De derde plaats gaat naar de Nederlandse inlichtingendiensten: de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). De ondervraagden omschrijven hun prestaties als uitzonderlijk sterk in verhouding tot de beschikbare middelen.

In het onderzoek worden enkele geheime operaties van onze diensten uitgelicht. Zo zou een AIVD-agent in 2007 het Stuxnet-virus hebben geïnstalleerd in een Iraans computersysteem, waardoor het kernprogramma van Iran ernstige schade opliep.

In 2015 infiltreerden Nederlandse hackers de Russische hackersgroep Cozy Bear, die was binnengedrongen in het computersysteem van de Democratische Partij. Ze gaven onze informatie door aan de FBI, waarmee bewezen werd dat de Russen de Amerikaanse verkiezingen probeerden te beïnvloeden.

Hoe bijzonder de derde plaats van de Nederlandse inlichtingendiensten is, blijkt ook uit de landen die onder ons staan. Zo maakten Oekraïense geheime diensten, goed voor plek vier, de afgelopen jaren naam met spectaculaire operaties. Ze waren hoogstwaarschijnlijk verantwoordelijk voor de sabotage van de Nord Stream-pijpleidingen. Ook wisten ze een aantal hooggeplaatste Russische officieren te liquideren.

Bij Operatie Spinnenweb reden Russische vrachtwagenchauffeurs, zonder dat zij daarvan op de hoogte waren, Oekraïense drones diep het Russische achterland in. Eenmaal op hun bestemming kwamen de drones uit de vrachtwagens tevoorschijn en zaaiden dood en verderf op Russische militaire locaties.

Tot slot is eveneens opvallend is dat de AIVD en MIVD hoger eindigen dan de veel grotere Duitse buitenlandse inlichtingendienst, de BND.

Beste hackers ter wereld: Nederland verrast opnieuw

Niet alleen een groep gedeeltelijk bejaarde spionnen heeft een hoge pet op van Nederland. Al eerder bleek dat Nederlandse hackers, die vaak nauw samenwerken met de inlichtingendiensten, ook geen koekenbakkers zijn. Deze landen hebben de beste hackers ter wereld.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als journalistieke veelvraat dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.