Michiel Hekkens Eten & Drinken vandaag, 18:10

Leestijd: 4 minuten

Door cheeseburgersoep wijs: 3 gram zout kan 84.000 levens redden

Tijd voor meer meer kaliumchloride en minder natriumchloride in je zout. Dan is het ineens een relatief gezonde smaakmaker. Helemaal geen zout is nog beter, maar het leven moet ook wat smaak hebben.

De gemiddelde Nederlander krijgt 8,7 gram zout per dag binnen. Dit is 2,7 gram (liefst 45 procent) meer dan de aanbevolen hoeveelheid. Hier merk je heel lang niks van, totdat je op een dag een hartaanval of hersenbloeding krijgt (doodsoorzaak nummer 1) of je nieren ermee ophouden. Met een simpele switch schroef je je zoutinname terug en nader je de veilige grens.

Cheeseburgersoep met gehakt, augurken en cheddar

Deze maand staat in Boodschappen, het gratis blaadje van de Plus, een recept voor cheeseburgersoep met gehakt, augurken en cheddar. Een paar pagina’s verder: pepernoten met stukjes bacon erin. Wie dit verzint, verdient volgens Manners een gevangenisstraf. Het is in elk geval duidelijk dat supermarkten het Preventieakkoord, waarin is afgesproken dat ze ons stimuleren tot gezondere keuzes, totaal niet serieus nemen.

“Maar waar het gevaar is”, schreef dichter Hölderin, “groeit ook het reddende”. Des te wanstaltiger het voedsel dat in onze supermarkten ligt, des te dichterbij komt het moment waarop mensen beseffen dat het anders moet. Voor Manners is dit besef door de cheeseburgersoep definitief ingedaald. We scharen ons in het kamp van de positieve krachten en tippen een oplossing voor een van onze meest ongezonde dieetgewoontes.

6 gram zout is de max per dag, maar zoveel krijg je binnen

Ook misdadig: zonder logische reden voegen voedselfabrikanten grote hoeveelheden zout aan ons eten toe. Niet alleen beschadigen ze daarmee willens en wetens onze gezondheid, ook verpesten ze onze smaakpapillen. Eten waar géén wagonlading zout doorheen zit, lijkt nergens naar te smaken. Hier gooit de achteloze levensgenieter daarom nog maar wat extra zout overheen, zich niet realiserend dat de tijd om van het leven te genieten daarmee danig ingekort wordt.

Hieronder zie je hoeveel zout drie typisch Nederlandse persona’s dagelijks binnenkrijgen.

1. Kant-en-klaar-eter

2. Gemiddelde Nederlander

3. Vegetariër die zelf kookt

De kant-en-klaar-eter krijgt in dit voorbeeld dubbel zoveel zout binnen dan aanbevolen, bijna 50 procent meer binnen dan de gemiddelde Nederlander en ruim tweeënhalf keer zoveel als de zelfkokende vegetariër. Het advies voor volwassenen is maximaal 6 gram zout per dag.

84.000 ernstige hart- en vaatincidenten te voorkomen met 3 gram minder

Als de gemiddelde Nederlander zijn zoutinname zou beperken van 9 naar 6 gram per dag dan voorkomt dat volgens het RIVM 84.000 ernstige hart- en vaatincidenten in twintig jaar, oftewel 4.000 per jaar. Ook worden 150.000 gevallen van chronische nierschade voorkomen. Producten om te vermijden als je je zoutinname terug wil brengen, zijn kant-en-klaarmaaltijden, soep uit zak of blik, vleeswaren, pizza, chips en sommige vegetarische vleesvervangers.

Kaliumchloride vervangt natriumchloride in ‘gezond’ zout

De meest laagdrempelige manier om je zoutinname te beperken, is door over te stappen van normaal zout op kalium-verrijkt zout. Dat ziet eruit en smaakt vrijwel hetzelfde als normaal zout, maar bevat slechts 33 procent natriumchloride. De rest is vervangen door kaliumchloride.

Daarbij snijdt het mes aan twee kanten. Enerzijds zit er minder natrium in het zout, anderzijds helpt kalium de bloeddruk te verlagen. Het pakt dus twee risicofactoren tegelijk aan: te veel natrium en te weinig kalium. Je kunt kaliumverrijkt zout in de meeste supermarkten kopen.

20% komt uit het zoutpotje, 80% uit de fabriek

Helaas komt maar zo’n 20 procent van onze zoutinname uit ons eigen zoutvaatje. 80 procent wordt als smaakmaker of conserveermiddel door de fabrikanten toegevoegd. Alleen kalium-verrijkt zout gebruiken is niet genoeg om onder de veilige grens te komen, al is het wel een flinke stap in de goede richting. Een overstap zou voor de gemiddelde Nederlander 1,18 gram zout per dag schelen, waarmee je op 7,52 gram per dag uitkomt. Nog wat vleeswaren en chips schrappen en je bent er.

Niet dat we denken dat er ook maar één iemand zin heeft in de cheeseburgersoep, dat wel het ranzigste moet zijn dat we ooit hebben gezien, maar niet geheel verrassend is dit geen verantwoorde maaltijd. Er zit een gigantische 4,7 gram zout per kom in.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als journalistieke veelvraat dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.