Thomas Aalderink Human Interest vandaag, 10:49

Leestijd: 4 minuten

EU-landen met hoogste CO₂-uitstoot per inwoner, nummer 1 verrast

Je hoort regelmatig dat Nederland ‘op slot’ zit. De stikstofuitstoot is te hoog en de CO₂-doelen zijn lastig haalbaar, waardoor grote projecten vertraging oplopen. Denk aan de bouw van nieuwe woningen. Maar hoe uitzonderlijk is Nederland eigenlijk binnen Europa? Stoten we echt zoveel uit of valt dat in vergelijking met andere EU-landen best mee? En welk land heeft de hoogste CO₂-uitstoot ter wereld?

Om daar iets zinnigs over te zeggen, kijken we naar het Global Carbon Project. Dat is een internationaal wetenschappelijk samenwerkingsverband dat data en onderzoek verzamelt over de wereldwijde koolstofcyclus en de uitstoot van broeikasgassen. Een van de bekendste resultaten daarvan is de Global Carbon Budget-dataset. Check ook de Nederlandse steden met de schoonste lucht, allemaal onder de WHO-norm.

Die dataset is een veelgebruikte internationale bron voor CO₂-cijfers. Daarin vind je voor vrijwel alle landen hoeveel CO₂ er per inwoner wordt uitgestoten. Daardoor wordt niet alleen duidelijk welke landen het meest uitstoten, maar ook hoe ze zich onderling tot elkaar verhouden.

Om een beeld te geven van de positie van Nederland, hebben we hieronder een overzicht gemaakt van de uitstoot per inwoner in alle EU-landen. Daaruit blijkt dat Nederland inderdaad behoorlijk veel CO₂ uitstoot per inwoner. Met 6,3 ton per persoon staat ons land op de zevende plek binnen de EU. Dat is fors, maar de nummer één van de lijst is een stuk opvallender.

EU-landen met de hoogste CO₂-uitstoot per inwoner

(Bron: Our World in Data)

Luxemburg onverwachte en onterechte koploper

Met flinke voorsprong is Luxemburg het EU-land dat per inwoner het meeste CO₂ uitstoot. Dat dit dwergstaatje zo hoog scoort, komt voor een groot deel door de manier waarop deze cijfers worden berekend. Er wordt namelijk gekeken naar de uitstoot die binnen de landsgrenzen plaatsvindt, gedeeld door het aantal inwoners. En dat pakt voor Luxemburg ongunstig uit: het land is klein, telt relatief weinig inwoners en heeft tegelijk veel verkeer, grenspendelaars en zogeheten tanktoerisme.

Daardoor wordt een groot deel van de uitstoot van auto’s en brandstofverbruik aan Luxemburg toegerekend, ook als een flink deel daarvan samenhangt met buitenlandse forenzen en automobilisten die er goedkoper tanken. Volgens de OESO is transport zelfs goed voor meer dan 60 procent van de totale uitstoot van Luxemburg. Ook wordt volgens diezelfde organisatie het grootste deel van de brandstof in Luxemburg verkocht aan niet-inwoners.

Schiphol en de Rotterdamse haven worden niet meegerekend

Waar dit rekenmodel in het nadeel van Luxemburg werkt, pakt het voor Nederland juist wat gunstiger uit. In deze dataset telt namelijk alleen de CO₂-uitstoot mee uit fossiele brandstoffen en industrie binnen de landsgrenzen. Denk aan verkeer, stroomopwekking en fabrieken. Maar internationale luchtvaart en scheepvaart blijven buiten de nationale scores. Een groot deel van de uitstoot die je met Schiphol en de haven van Rotterdam associeert, telt in deze vergelijking dus niet mee.

Nederland scoort in deze lijst daardoor relatief gunstiger dan je misschien zou verwachten, terwijl voor Luxemburg juist het omgekeerde geldt. Daarmee laat deze ranglijst meteen ook zijn beperking zien: hij meet niet de complete klimaatvoetafdruk van een land, maar alleen de CO₂-uitstoot binnen de eigen landsgrenzen. Juist daarom is de lijst niet perfect, maar wel degelijk bruikbaar als je wilt vergelijken hoeveel CO₂ landen op hun eigen grondgebied uitstoten.

Landen met de hoogste CO₂-uitstoot ter wereld

De wereldwijde koplopers op dit gebied vind je overigens vooral in het Midden-Oosten. Echt verrassend is dat niet: veel van die landen hebben relatief weinig inwoners, maar wel een enorme olie- en gasindustrie. Denk aan Bahrein, Saudi-Arabië, Koeweit en Qatar. Dat laatste land steekt er met 41,27 ton CO₂ per inwoner met kop en schouders bovenuit. Dat is ruim 6,6 keer zoveel als Nederland.

Naast CO₂ stoten we met z’n allen natuurlijk nog veel meer uit, en dat is lang niet allemaal even goed voor de luchtkwaliteit. Op dat vlak scoort Nederland dan ook niet bepaald sterk. Hoe vies onze lucht echt is en hoe we het doen ten opzichte van de rest van Europa, lees je hier.