Michiel Hekkens
Michiel Hekkens Human Interest vandaag, 
Leestijd: 4 minuten

Dit is het ongelukkigste jaar in je leven, aldus de wetenschap


De meeste mensen, waar ook ter wereld, zijn op vergelijkbare momenten in hun leven gelukkig en gaan ook op ongeveer dezelfde leeftijd door een dal. Manners legt tienduizenden levens naast elkaar en ontrafelt de rode lijn in levensgeluk.

Van het concert des levens krijgt niemand een program, zeiden onze oma’s altijd. Het moet een van de mooiste spreekwoorden uit de Nederlandse taal zijn, en o zo waar. Ieder leven is uniek en bij iedereen kan het geluk via onvoorspelbare patronen komen en gaan. De een is Mister Big Star op de kleuterschool, maar ligt op zijn 25ste met een crackpijpje te rillen in het park. De ander moet wc’s poetsen op school, maar schopt het tegen alle verwachtingen in tot baas van een groot chipbedrijf – om vervolgens weer al het opgebouwde geluk grandioos af te breken.

Gooi je echter tienduizenden levens op een hoop, dan verdwijnen de uitschieters en blijven de gemiddelden over. Interessant genoeg blijken de meeste mensenlevens, of ze zich nu in Nederland, China of Somalië afspelen, zich volgens een vergelijkbaar patroon te voltrekken. Het levensgeluk van de meeste mensen volgt dezelfde U-curve. Manners laat zien hoe die eruitziet.

U-curve in levensgeluk, wereldwijd consistent

Er wordt al enkele decennia overal ter wereld onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van levensgeluk. De econoom David Blanchflower legde 109 internationale datasets uit 132 landen naast elkaar en zocht naar een rode draad. Opvallend genoeg tekende zich in het levensgeluk van mensen wereldwijd dezelfde U-vorm af. Jongeren beginnen met een relatief hoog geluksniveau, dat vervolgens daalt tot een dieptepunt halverwege de veertig en daarna richting het einde van het leven weer langzaam opkrabbelt.

De U-vormige gelukscurve Het geluk begint relatief hoog, daalt tot ongeveer het midden van de veertig en stijgt daarna weer. De U-vormige gelukscurve ongeveer 45–48 jaar 18 30 45 60 80+ Leeftijd Zelfgerapporteerd welzijn
Schematische weergave van de U-vormige gelukscurve. Het welzijn daalt gemiddeld tot het midden van de veertig en stijgt daarna weer.

Het geluksgevoel is over de hele wereld het hoogst onder jongeren. De studie begint pas te meten vanaf ongeveer 18 jaar, waardoor we niet weten of het levensgeluk daarvoor nog hoger ligt. Een groot geluk van je jeugd is dat je nog mag dromen over later, aldus de studie. De toekomst ligt open en wie weet ligt een droombaan als profvoetballer, piloot of skileraar in het verschiet. Deze anticipatie op geluk herbergt in zichzelf al het grootste geluk. Ook hebben jongeren over het algemeen nog geen zorgen over kinderen, een hypotheek, een carrière of ouder wordende ouders.

Midlifecrisis bestaat: 40ers zijn overal ter wereld het ongelukkigst

Naarmate het leven vordert, wordt aan beide walletjes steeds een beetje levensgeluk weggeknaagd. Met elk jaar dat je ouder wordt, groeit het besef dat de gekoesterde dromen wellicht niet gaan uitkomen. Tegelijk komt er met elke paar jaar een kopzorg bij. Eerst is dat vaak de carrière, daarna de hypotheek en de kinderen, gevolgd door ouders die allerlei mankementen krijgen. In Nederland komt dit alles voor veel mensen samen rond hun 45ste levensjaar. In China ligt het geschatte dieptepunt een paar jaar eerder, in Somalië iets later. De U-curve is echter overal hetzelfde.

Land of groepLeeftijd waarop welzijn het laagst is
China43 jaar
Nederland45 jaar
Verenigde Staten45 jaar
Verenigd Koninkrijk45 jaar
Duitsland49 jaar
Frankrijk52 jaar
Somalië53 jaar
Ontwikkelde landen47,2 jaar
Ontwikkelingslanden48,2 jaar

Bron: National Bureau of Economic Research

Tel je alle landen bij elkaar op, dan ligt het geschatte dieptepunt in ontwikkelde landen gemiddeld op 47,2 jaar en in ontwikkelingslanden op 48,2 jaar. Verrassend gelijk dus.

Positieve eindnoot: we sterven gelukkig

Het goede nieuws is dat de U-curve na het dieptepunt weer omhoogloopt. Vanaf het midden van de veertig neemt het gemiddelde levensgeluk geleidelijk toe. Ook hiervoor worden in de studie enkele verklaringen geopperd. Zo kunnen mensen met het ouder worden waarschijnlijk beter verzoenen met wat ze van hun leven hebben gemaakt. Onrealistische jeugddromen worden bijgesteld of verdwijnen naar de achtergrond, terwijl er meer waardering ontstaat voor wat er wél is.

Daarnaast kan een selectie-effect een rol spelen. Het zou kunnen dat mensen die langdurig ongelukkig zijn gemiddeld minder oud worden. Daardoor blijven op hoge leeftijd relatief veel mensen over die hun leven positief beoordelen. Dat kan het gemiddelde geluksniveau hoger laten lijken. Het is echter geen bewezen verklaring: de studie toont aan dát de U-curve bestaat, maar niet precies waarom.

Michiel Hekkens
Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als journalistieke veelvraat dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.