Michiel Hekkens Gezondheid vandaag, 13:16

Leestijd: 3 minuten

Top 10 voeding vol microplastics, met één absolute koploper

De mens is allang niet meer alleen een wezen van vlees en bloed. We hebben ook allemaal een plastic lepel in ons hoofd. Een unheimisch idee, maar niet iets om meteen van in de stress te schieten. Wel iets om een beetje op te letten. Wie het laaghangend fruit plukt, kan zich in aanzienlijk mate voor de inname van microplastics behoeden.

Uit onderzoek blijkt dat mensen die nu sterven 6 gram microplastics in hun hoofd hebben, het equivalent van een plastic lepel. En aangezien er steeds meer plastic op aarde is, hebben wij bij ons overlijden waarschijnlijk nog veel meer in ons hoofd. Misschien wel een heel stapeltje plastic bekers met wat wegwerpbordjes erbij. Om ervoor te zorgen dat al dit servies in de hersenpan enigszins binnen de perken blijft, vermijd je deze top 10 huishoudelijke bronnen van microplastics, samengesteld volgens de laatste wetenschappelijke inzichten. Check ook voedingswaren met de meeste PFAS.

Microplastics top 10 volgens de wetenschap

Microplastics zijn overal en dat is zorgwekkend, maar in feite weet niemand precies hoe schadelijk ze voor ons zijn. In het lab kunnen microplastics schade aan cellen toebrengen, maar daarbij worden veel hogere concentraties gebruikt dan waaraan mensen doorgaans worden blootgesteld. Hoeveel een normaal mens lijdt onder blootstelling aan microplastics, is nog niet bekend. De Europese voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) werkt aan een uitgebreide risicobeoordeling, die verschijnt in 2027.

Water uit plastic flesje is kampioen

Ondertussen buitelen de alarmerende onderzoeken en krantenkoppen over elkaar heen. Zo zouden er miljarden plasticdeeltjes vrijkomen bij het zetten van één kop thee, een aantal dat door later onderzoek sterk werd afgezwakt. Tussen al het alarmisme is het lastig om feit en fictie te onderscheiden. Manners duikt in de recente wetenschappelijke inzichten en ontdekt één consumptieproduct dat er uitspringt als bron van microplastics.

Let op: dit zijn gerapporteerde aantallen uit verschillende onderzoeken, geen rechtstreeks vergelijkbare gemiddelden. De gebruikte meetmethoden en deeltjesgroottes verschillen. De rangorde is daarom indicatief.

Onderzoekers van Columbia University noemen vooral fleswater ‘van groot belang’, omdat het een ‘belangrijke bron vormt van microplastics die mensen dagelijks binnenkrijgen’. In een onderzoek uit 2024 vonden ze ongeveer 30.000 microplastics in een flesje water van 500 milliliter.

Een andere grote bron zijn plastic theezakjes. Veel zakjes die eruitzien alsof ze van papier zijn gemaakt, worden met plastic dichtgeseald. Het Duitse Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR) trof 5.800 tot 20.400 microplastics per plastic theezakje aan in een beoordeling uit 2025. Een makkelijke manier om deze bron te vermijden, is het kopen van plasticvrije theezakjes (staat op het doosje) of losse thee.

Plastic in huishoudelijke artikelen

Ten tweede is het raadzaam om huishoudelijke artikelen die in aanraking komen met eten en drinken niet van plastic te laten zijn. Plastic waterkokers kunnen bij verhitting microdeeltjes afgeven aan het water, net als plastic magnetronbakjes aan voedsel. In wetenschappelijke onderzoeken zijn hierbij grote aantallen plasticdeeltjes gemeten.

Ook plastic snijplanken zijn een inmiddels beruchte bron van microplastics. In een recent onderzoek, gepubliceerd in Nature, werden na honderden mesbewegingen duizenden microplastics aangetroffen. De precieze hoeveelheid hangt onder meer af van het materiaal van de snijplank en de manier waarop wordt gesneden.

Oftewel: houten snijplanken gebruiken, een metalen waterkoker aanschaffen en magnetronmaaltijden niet in het plastic bakje, maar op een bord verwarmen. Ban je ook nog de theezakjes en het fleswater uit je leven, dan blijft de hoeveelheid plastic in je hersenpan beperkt tot een of enkele lepels.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als journalistieke veelvraat dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.