Hoogleraar fileert The Odyssee: ‘Seksloos en verschrikkelijk detail’
Maandenlang schreeuwden Elon Musk en andere Trump-minnende influencers moord en brand over The Odyssey, vooral omdat Lupita Nyong’o niet blond genoeg is voor hun smaak. Dat is smakeloze, lelijke noise die je vooral kunt negeren, maar nu is er na alle records en lof voor Nolan’s meesterwerk kritiek die mogelijk wél hout snijdt.
De vrouw die Homeros’ epos daadwerkelijk vertaalde heeft namelijk totaal onverwachts The Odyssey gefileerd, en haar kritiek gaat over iets heel anders dan waar extreemrechtse droeftoeters over klagen: karakterdiepte, moraal en… een gebrek aan seksscènes.
Eerst even de Musk-soap
Sinds januari postte Musk met enige regelmaat dat Christopher Nolan “zijn integriteit verloren” had. De aanleiding: de casting van Nyong’o als Helena van Troje en de rol van Elliot Page als Sinon. Musk noemde Nolan op X zelfs “anti-White” en beloofde dat zijn AI-tool Grok voor het einde van het jaar een “historisch accurate” Odyssey zou opleveren.
Zucht.
Before this year ends, Grok Imagine will make a full-length movie of The Odyssey that is historically accurate and true to the art of Homer https://t.co/bVHzUmY9WN
— Elon Musk (@elonmusk) July 22, 2026
Terwijl Musk los ging, deed The Odyssey gewoon waar Nolan-films goed in zijn: knallen. De film haalde wereldwijd al snel 264 miljoen dollar op tegen een budget van 250 miljoen, en staat met 94 procent bij critici en 97 procent bij het publiek op Rotten Tomatoes op recordhoogte voor Nolan’s oeuvre. Boycot mislukt, kortom. Lekker negeren, Twitter.
Hoogleraar fikt The Odyssey af
Emily Wilson, een Amerikaanse hoogleraar klassieke talen, profiteert flink van de hype rondom Nolan’s nieuwe film. Haar geprezen vertaling van De Odyssee, uit 2017, ging de afgelopen weken opeens miljoenen keren over de toonbank, waar ze verwachtte slechts “enkele duizenden exemplaren te verkopen.” Van een academisch standaardwerk naar een mainstream hit.
Dat Wilson vervolgens niet beste vriendjes met Nolan speelt, is dan ook verrassend. Ze doet haar academische staat van dienst eer aan door alsnog kritisch op de film in te hakken. Ze publiceerde in de London Review of Books een essay van ruim 4000 woorden getiteld “An Uncomplicated Man“. Dat is direct steek onder water: waar Homeros’ Odysseus in haar eigen vertaling “complicated” is, vindt Wilson Nolan’s versie vooral… plat.
Fragmentarisch
Haar probleem zit ‘m niet in wie welke rol speelt, à la Musk en co., maar dat de film zichzelf constant tegenspreekt. Doden om land te veroveren is fout wanneer de Grieken het bij Troje doen, maar goed wanneer Odysseus het bij de vrijers doet. Bedrog is verwerpelijk als de Trojanen erin trappen, maar geniaal als Odysseus het zelf toepast. Vreemdelingen behandel je als mogelijke goden, tenzij ze in het buitenland wonen, dan mag je ze blind maken en beroven.
Volgens Wilson blijft het bij losse fragmenten van interessante thema’s, zonder dat de film ze ooit echt uitwerkt.
Wilson bewaart haar opvallendste zin voor het einde van haar stuk: ze concludeert simpelweg dat er geen seksscènes in zitten en “al het eten er verschrikkelijk uitziet.”
Wereld van verschil
Precies daarin zit het verschil met de Musk-onzin. Musk’s punt ging over casting en “historische accuratesse”, een culture war-frame dat weinig zegt over of de film goed in elkaar zit. Wilson’s kritiek gaat over dramaturgie en thematische samenhang, het soort kritiek waar een filmmaker daadwerkelijk iets mee kan.
Overigens is half Reddit al bezig met het ontkrachten van Wilson’s kritiekpunten, maar het is in elk geval kritiek die over de film zélf gaat in plaats van over wie erin speelt. Inhoudelijke kritiek, in plaats van culture war-onzin. Dat is een wereld van verschil en daarmee winst, of je het nou met de hoogleraar eens bent, of niet.
Check ook hoeveel reistijd en geld je kwijt bent om The Odyssey in het optimale formaat te zien. Of lees wat de allerbeste bioscoopstoel is, voor welke film dan ook.
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F07%2F97876.png)
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.manners.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F07%2FEmilyWilson-The-Odyssey.png)