Noah Korevaar Muziek vandaag, 13:13

Leestijd: 6 minuten

Deze gratis radiozender verslaat jouw Spotify-abonnement

Muziekstreamingdienst Spotify heeft een catalogus van 250 miljoen nummers, maar vaak merk je daar tijdens het scrollen belabberd weinig van. Krijg je wéér die ene hit van vorig jaar voorgeschoteld, of een guilty pleasure uit de jaren 80 die je zo langzamerhand wel zat wordt. Algoritmes die je té zeer op je wenken bedienen, door je telkens aan te bevelen wat binnen je comfortzone past.

Maar wat nou als je eens écht iets nieuws wilt ontdekken? We got you.

We parkeren even de algoritmes die anno nu ons mediadieet bepalen. Gelukkig zijn er nog ‘analoge’ zenders en schrijvers die wél durven kiezen, menselijke aanbevelingen doen, met de hand gekozen. Van een Franse radiozender zonder reclame tot een briljante nieuwsbrief van een oud-BuzzFeed-schrijfster: we delen de hoeken en gaten van het internet waar wij onze kersverse muziektips vandaan plukken.

Waarom Spotify één grote déjà vu is

Eerst nog even de Spotify-kwestie. Waarom krijg je steeds dezelfde muzikale aanbevelingen? Dat zit hem in de aanpak van de streamingdienst: Spotify groepeert luisteraars die op elkaar lijken en serveert je de nummers van je zogenaamde smaakburen. Het systeem blijft dus nummers zoeken binnen het straatje dat je al leuk vindt, en daardoor wordt het vanzelf… Vlak.

Dat is niet enkel waar wij tegenaan lopen, de wetenschap is er ook al ingedoken. Onderzoekster Marta Ezquerra Fernández concludeerde twee jaar geleden in een literatuurstudie in Revista Multidisciplinar dat aanbevelingsalgoritmes bestaande voorkeuren versterken en filterbubbels in de hand werken.

Gelukkig is er een oplossing, en die is verrassend ouderwets: liefhebbers die een zender, blog of nieuwsbrief maken en daar hun naam aan verbinden, met hyperpersoonlijke picks, aanbevelingen, en gepassioneerde betogen als resultaat, compleet wars van algoritmes. Dit zijn zes plekken waar dat nog gebeurt.

Radio FIP: de ultieme radio

Radiozender FIP begon op 5 januari 1971 om 17.00 uur als France Inter Paris op de radio, en het concept is sindsdien nauwelijks veranderd: muziek, vrijwel geen gepraat en absoluut geen reclame. Het genre? Alles, maar dan ook echt alles. Jazz, obscure metal, chanson, wereldmuziek, klassiek, elektronica, filmmuziek en pop-rock volgen elkaar op alsof je eigenzinnige oom zijn platenkast overhoop haalt en de regie heeft overgenomen.

De volgorde wordt bepaald door een handjevol programmeurs, die in blokken van drie uur werken. Een nummer mag niet twee keer binnen 48 uur voorbij komen, waardoor de eclectische mix je naar muzikale orden brengt die je op NPO Radio 2 niet tegen zal komen.

View this post on Instagram

In Nederland luister je FIP via de stream (via hun website of bijvoorbeeld in je Sonos-app) of de kabel van Ziggo (106,1 MHz, of kanaal 857 op de ontvanger). Wil je focus of toch iets specifieker een bepaald genre luisteren, dan zijn er thematische webradio’s voor onder meer jazz, electro, reggae en rock. Enkel op de hoofdzender hoor je soms kort een zwoele, Franse vrouwenstem een aankondiging doen, de in Frankrijk beroemde ‘Fipettes‘. Draagt enorm bij aan de vibes, ook (juist) als je ze niet verstaat. Verder is het puur en alleen muziek.

Bandcamp Daily

Bandcamp is het platform waar artiesten hun muziek rechtstreeks aan fans verkopen, met een reusachtig aanbod als resultaat, en Bandcamp Daily is het blog dat je erdoorheen loodst. Elke maand droppen ze hele fijne lijstjes zoals Best Ambient, Best Electronic, Best Jazz, Best Metal en Best Field Recordings, en het archief van die lijsten loopt ver terug. Doordat ze zelf de muziek aanbieden, hoef je per aanbeveling enkel op play te drukken en kun je ondertussen rustig verder lezen.

De rubriek Hidden Gems is de beste reden om je Spotify even uit te zetten, met extreem obscure picks die je zelf nooit zou zijn tegengekomen. Ook tof: In de reeks Big Ups kiezen artiesten hun eigen Bandcamp-favorieten: Slowdive en Gorillaz hebben bijvoorbeeld al de muziek gedeeld waar ze zelf fan van zijn. Als je toch op Bandcamp zit, check dan ook even een willekeurige album- of artiestenpagina, het voelt op de beste manier mogelijk alsof je op het vroegere internet zit. Heerlijk.

Stereogum: de site die Arcade Fire tegen zich kreeg

Muziekplatform Stereogum begon in januari 2002 als een van de eerste mp3-blogs, onder leiding van oprichter Scott Lapatine, en is vernoemd naar een stukje tekst uit het nummer Radio #1 van Air. Elke dag weer tippen ze nieuwe releases, vaak van kleine bandjes met enkel duizenden luisteraars op Spotify.

Voor de avontuurlijke ontdekkers zijn twee rubrieken een must. Album of the Week en Premature Evaluation (waarin een schrijver een nieuw album analyseert, vlak voor of rond de release) geven je elke week een gegarandeerde release die je wil checken. Daarnaast heb je maandelijkse genrecolumns: Ugly Beauty voor jazz, Crossing Wires voor elektronische muziek, Say What’s Real voor rap en Breaking The Oath voor metal.

Er is helaas ook slecht nieuws: wegens teruglopende inkomsten is Stereogum sinds kort overgestapt op een strengere paywall, waardoor je enkel de dagelijkse tips nog kunt lezen. Een abbonement is de moeite waard, maar we hebben nog een alternatief voor je, ironisch genoeg op Spotify: in deze playlist zet de redactie van Stereogum elke week hun favoriete Best New Music. Namen waar je nog nooit van hebt gehoord, die deels je absoluut niet zullen bevallen, maar als het in de roos van jouw smaak schiet, dan is het ook echt raak.

Grace Spelman Music Project

Grace Spelman is muziekschrijver, scenarioschrijver en muzikant in Los Angeles. In de jaren 2010 was ze staflid bij BuzzFeed in New York, en later co-presenteerde ze The Ringer Music Show, een muziekpodcast van The Ringer en Spotify, samen met journalist Charles Holmes. Nu maakt ze een fantastische nieuwsbrief maakt die zich afzet tegen streaming-aanbevelingen. Haar Grace Spelman Music Project belooft aanbevelingen “vrij van algoritmische AI-troep”.

View this post on Instagram

De opzet is simpel. Elke maandag volgt een themaplaylist (series als Covers I Actually Like en Dinner Party Playlists), elke vrijdag The Friday 15: vijftien nummers die ze op dat moment draait, elk met een korte toelichting. Elke playlist is lekker lang, extreem handpicked en dus wars van wat op dat moment trendy is.

Gratis krijg je het eerste nummer van elke nieuwsbrief, dus dat is mooi meegenomen. De volledige playlists kosten ongeveer in totaal 5 dollar per maand of 50 dollar per jaar. Voor je de portemonnee trekt kun je op haar Instagram alvast wat gratis tips meepakken en met Grace kennismaken.

Bonustip: NTS

Onze bonustip NTS Radio startte in april 2011 in Hackney, Londen, onder leiding van oprichter Femi Adeyemi. Er zijn twee live-kanalen en meer dan 700 residents (artiesten, producers, dj’s en platenverzamelaars) die zelf bepalen wat ze draaien.

Je eerste uitstapje buiten het algoritme

Even voor de duidelijkheid: dit is geen preek van een muziekpurist die enkel met Vinyl werkt. Verre van. Terwijl ik dit tik staat Spotify gewoon aan. Maar een uitstapje af en toe, naar een Franse radiozender, een Londense dj of een nieuwsbrief uit Los Angeles, laat je muziekwerelden ontdekken waar je algoritme je zelf nooit heen had gestuurd.

Geschreven door Noah Korevaar

Noah kwam al jong de online media opschudden als SEO-pionier bij Wayne Parker Kent en later het Mediahuis. Voor Manners schrijft hij al jaren over zijn liefhebberij als films, tech, LEGO en gaming.