Alrik de Jong Opinie vandaag, 18:14

Leestijd: 2 minuten

‘Social media-verbod jeugd is nu plan B, dit is de échte oplossing’

Social media, het vergif van de samenleving. Iedereen is verslaafd, jeugd gaat er fysiek en mentaal kapot aan. Is een verbod voor kinderen de oplossing?

We laten het woord hierover aan Vivian den Blanken, Inhoudsdeskundige Opgroeien en Opvoeden bij het Nederlands Jeugdinstituut NJi. “Een leeftijdsgrens is een tijdelijk plan B, kinderen moeten beschermd worden. Maar het legt niet de verantwoordelijkheid waar het hoort.”

‘Verbod begrijpelijk, gezien de schadelijke effecten’

“Een leeftijdsgrens voor social media is niet de oplossing voor de grote hoeveelheid tijd die jongeren daar doorbrengen. Het legt de verantwoordelijkheid niet waar die echt hoort, namelijk bij techbedrijven. Zij moeten een veilige omgeving bieden en de overheid moet hen stimuleren om dat te doen.

Dat steeds meer landen een verbod op social media voor kinderen instellen is begrijpelijk. Het is een poging om hen te beschermen tegen de schadelijke effecten van deze platforms. Denk aan algoritmes die extreme content pushen, zoals haatzaaiende uitspraken en geweld. En ontwerpelementen zoals ‘endless scroll’ en ‘autoplay’, die ervoor zorgen dat je langer op social media blijft dan je zelf wilt.”

‘Verantwoordelijkheid bij platforms en overheid’

“Met een leeftijdsverbod wordt de verantwoordelijkheid bij jongeren neergelegd, terwijl die juist bij de platforms en hun businessmodellen hoort te liggen. Een leeftijdsgrens kan daarom alleen een tijdelijk plan B zijn. Platforms kúnnen veranderen, maar zolang ze dat weigeren, is een leeftijdsgrens alleen een voorzorgsmaatregel.

De echte oplossing is dat social media-platforms hun businessmodellen aanpassen, met veiligheid als centraal uitgangspunt. Daarnaast moeten boetes voor schadelijke elementen of beloningen voor een veilig ontwerp zo hoog zijn dat het voor platforms goedkoper is om te investeren in verbeteringen. En dat kan alleen de overheid regelen, niet de gebruikers.”

‘Makkelijk te omzeilen’

“Uit de eerste onderzoeksresultaten uit Australië, het eerste land dat een social media-verbod instelde voor jongeren onder de 16, blijkt dat de meeste jongeren er nog steeds op zitten. Ze kunnen het verbod eenvoudig omzeilen. En zo blijft het onderliggende probleem bestaan: veel platforms zijn ontworpen om de aandacht zo lang mogelijk vast te houden. Dat verdienmodel botst met het welzijn van kinderen en jongeren.”

Vivian den Blanken is Inhoudsdeskundige Opgroeien en Opvoeden bij het Nederlands Jeugdinstituut NJi. Ze is tevens deelnemer van de dienst ANP Expert Support.

Geschreven door Alrik de Jong

Alrik de Jong is verantwoordelijk voor de strategie en inhoud van Manners.nl. Heeft een lange staat van dienst in de media. Begon in 2008 als journalist voor de grote tijdschriften en kranten en rolde al snel als eind- en hoofdredacteur de online media in. Sinds 2019 is hij hoofdredacteur van Manners. Zijn droom: een camping of surfhostel op een mooie plek in het buitenland.