Thomas Aalderink Geld & Carrière vandaag, 08:43

Leestijd: 4 minuten

Zoveel schulden hebben Nederlanders gemiddeld, reden tot zorg

Het hebben van schulden is heel normaal. Tegenwoordig heeft bijna iedereen wel een hypotheek, studieschuld, lening of weleens iets gekocht via achteraf betalen. Vooral dat laatste wordt steeds gebruikelijker onder jongeren. Het Nibud maakt zich daar grote zorgen over, maar waarom? En hoeveel schuld heeft de gemiddelde Nederlander eigenlijk?

Meer dan de helft van de jongeren tussen de 18 en 27 jaar betaalt weleens achteraf. Bijvoorbeeld met een creditcard, door rood te staan of via het principe van buy now, pay later (BNPL). Dat blijkt uit onderzoek van het Nibud naar het betaalgedrag van jongvolwassenen. Volgens het bekende instituut voor budgetvoorlichting ziet deze groep zulke vormen van achteraf betalen steeds minder als schuld, en steeds meer als een gewone betaalmethode.

Volgens het Nibud is dat een zorgelijke ontwikkeling. Zodra jongeren achteraf betalen gaan zien als een gewone betaalmethode, verdwijnt ook het gevoel dat er eigenlijk gewoon een schuld openstaat. En juist dat maakt de stap naar nóg een aankoop op krediet kleiner, terwijl de kans op te laat betalen, aanmaningen en extra kosten groter wordt.

Het Nibud ziet bovendien dat jongeren die vaker achteraf betalen minder goed rondkomen dan leeftijdsgenoten die dat niet doen. Dat leidt ook vaker tot geldstress, waardoor sommigen opnieuw naar alternatieven als BNPL grijpen: ‘Ik heb nu geen geld, dus ik betaal het later wel.’ Het risico is een sneeuwbaleffect dat uiteindelijk kan uitmonden in een schuldenlawine.

Gevaarlijk trend zorgt voor nog meer schulden

Als deze trend zich doorzet, is de kans groot dat we in de toekomst met zijn allen meer schulden gaan maken. Maar hoe staat het er momenteel eigenlijk voor met de schuldenberg van de gemiddelde Nederlander? Voor het antwoord kloppen we aan bij onze goede vrienden van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Wie in hun StatLine-database duikt, ziet namelijk precies hoe de stand van zaken is.

In onderstaande tabel zie je een overzicht van de schulden per huishouden. Die zijn onderverdeeld in verschillende categorieën en laten niet alleen het gemiddelde zien, maar ook de mediaan. De mediaan is de middelste uitkomst: de helft van de huishoudens zit daaronder en de andere helft daarboven. Dat is dus de beste maatstaf als je iets wilt zeggen over de doorsnee Nederlander.

Zoveel euro schuld heeft de gemiddelde Nederlander

(Bron: CBS)

Wat je misschien opvalt, is dat het totaal lager uitvalt dan de optelsom van de losse schulden. Dat komt doordat veel huishoudens meerdere soorten schulden tegelijk hebben. Iemand kan bijvoorbeeld een hypotheek, een studieschuld én nog een andere lening hebben. Als je al die categorieën los optelt, tel je dezelfde huishoudens dus meerdere keren mee. Bij het totaal gebeurt dat niet.

Hypotheek en studieschuld de meest voorkomende schulden

Wat verder opvalt, maar zeker niet verbaast, is dat de grootste schuld voor veel Nederlanders hun hypotheek is. Voor een doorsnee Nederlands huishouden gaat het om ongeveer 170.000 euro. Een andere bekende schuld is natuurlijk de studieschuld. Die ligt meestal rond de 12.000 euro, maar het gemiddelde is bijna twee keer zo hoog. Dat laat zien dat er ook behoorlijk wat oud-studenten zijn die tijdens hun studie maximaal hebben geleend.

Verreweg de kleinste categorie is ‘overige schulden’. Hieronder vallen bijvoorbeeld consumptieve leningen, zoals een doorlopend krediet of koop op afbetaling, rood staan en schulden voor een tweede woning of ander vastgoed. Een doorsnee Nederlands huishouden heeft daar zo’n 900 euro aan openstaan, maar het gemiddelde van 43.500 euro laat zien dat dit bedrag voor sommigen veel hoger ligt.

De schuldenberg is nog veel groter dan het CBS laat zien

En dat is nog niet alles. Hoewel het CBS veel kan bijhouden, heeft het niet overal zicht op. Zo zijn creditcardschulden, betalingsachterstanden en schulden bij webwinkels niet meegenomen in deze cijfers. En dat zijn nu juist de soorten schulden die veel jongeren steeds vaker aangaan. De totale schuldenberg is dus waarschijnlijk nog groter dan deze CBS-cijfers al laten zien.

Wie vooral schrikt van de studieschuld in deze cijfers, is niet de enige. Zeker onder jongere generaties loopt die schuld nog altijd flink op, al verschillen de bedragen sterk per leeftijd. Benieuwd hoe dat precies zit? Lees hoe hoog de gemiddelde studieschuld in Nederland per leeftijd inmiddels is opgelopen.