Michiel Hekkens Human Interest vandaag, 09:34

Leestijd: 3 minuten

Deze Rus is de ‘dodelijkste saboteur uit moderne geschiedenis’

Lev Stupnikov is een Russische luitenant die geldt als een van de dodelijkste saboteurs uit de moderne militaire geschiedenis. Maandenlang speelde hij geheime informatie door aan Oekraïne, waardoor honderden Russische militairen omkwamen. Inmiddels strijdt hij mee aan Oekraïense zijde. In een uitgebreid gesprek met The Wall Street Journal vertelt hij hoe hij zijn eigen leger van binnenuit saboteerde.

Op een ijskoude februariochtend slaat Lev Stupnikov, luitenant bij het Russische leger, gade hoe Russische soldaten over de bevroren grond in Oost-Oekraïne tijgeren, als oefening voor een aanstaande bestorming. Hij houdt zijn telefoon zo onopvallend mogelijk tegen zijn borst en maakt een foto. “Er zijn hier tussen de 120 en 150 man,” typt hij erbij. Meteen krijgt hij een bericht terug: “Loop weg. Ik wacht op een bericht dat je weg bent.” Een minuut later, Stupnikov heeft nog niet gereageerd, volgt weer een bericht: “VERTREK!”

Overgelopen Rus doodt honderden Russen

Maar Stupnikov is al weg. Hij heeft tegen zijn kameraden gezegd dat hij gaat poepen in het bos. Gehurkt tussen de bomen ziet hij een barrage aan raketten inslaan in het open veld. Het resultaat: 68 doden en 60 gewonden. Het is een van de vele sabotageacties die Stupnikov beschrijft in een uitgebreid interview met The Wall Street Journal.

One of the deadliest saboteurs in recent military history, Russian Lt. Lev Stupnikov fed troop locations and battle plans to Ukraine before making a daring escape.

🔗: https://t.co/ZPfMGuNTxy pic.twitter.com/7xD6tAc6Q1

— The Wall Street Journal (@WSJ) October 16, 2026

Gedesillusioneerd door de Russische oorlogsdrift besluit Stupnikov na zijn uitzending in 2024 naar Oost-Oekraïne om sabotagewerk te verrichten voor de vijand. Zijn moeder legt contact met een Rus die heimelijk samenwerkt met de Oekraïense geheime dienst, waarna Stupnikov met hem in verbinding wordt gebracht. Elke keer als hij zijn geheime contact in Oekraïne bericht, begint hij het gesprek met ‘hallo’ en de datum van die dag plus vijf. Dus als het 10 maart is, typte hij ‘Hallo 15’. Als een van beiden het nummer weglaten, weet de ander dat er stront aan de knikker is.

Succesvolste saboteur uit moderne geschiedenis

In de nasleep van de dodelijke aanval in het open veld moeten alle aanwezigen hun telefoon inleveren voor inspectie door de Russische geheime dienst. Stupnikov begraaft het apparaat waarmee hij heeft gecommuniceerd, een van de drie telefoons die hij in bezit heeft.

Daarna zet Stupnikov nog een tandje bij met allerlei kleine en grotere sabotageacties. Hij schakelt camera’s uit die Oekraïens grondgebied in de gaten houden en jaagt de spanning van een dronebatterij zo hoog op dat die oververhit raakt en de drone uit de lucht valt. Ook geeft hij troepenlocaties en aanvalsplannen door aan de Oekraïners, waardoor ze precies weten waar de Russen zullen aanvallen.

Argwaan en risico op otmaskering

Door de locaties en coördinaten die Stupnikov doorspeelt, kunnen de Oekraïners keer op keer gerichte aanvallen uitvoeren. Naar eigen zeggen is hij daarmee verantwoordelijk voor meer dan 300 Russische doden. De brigade waarin Stupnikov dient, lijdt hierdoor echter zulke grote verliezen dat er argwaan ontstaat. Stupnikov is zelfs de enige officier van zijn lichting die nog in leven is. Het risico op ontmaskering wordt te groot.

In de zomer van 2024 loopt hij daarom ’s nachts naar de rand van het dorp. Een Russische soldaat op de uitkijk roept hem vanaf de tweede verdieping van een woning toe. Wat doet hij daar op dit tijdstip? Stupnikov noemt de naam van zijn bataljon en zegt dat hij buiten het dorp de radioverbinding gaat controleren.

Een paar honderd meter verder komt hij aan bij een bosrand en hoort het gezoem van een drone. Die hebben de Oekraïners gestuurd om hem te begeleiden naar de andere kant van de frontlijn. Hij loopt enkele kilometers het bos in en komt aan bij een ondergrondse bunker van de vijand. Stupnikov heeft de vijand bereikt. Maar de vijand is inmiddels zijn vriend.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als journalistieke veelvraat dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.