Alrik de Jong Eten & Drinken vandaag, 14:09

Leestijd: 3 minuten

Dit kost een patatje in 2026 vs. 2020: ‘Volkssnack in zwaar weer’

ASML-coryfee Peter Wennink omschreef ons volk treffend eens als ‘fat, dumb and happy’. Maar als een patatje straks al niet meer te betalen is, hoe blijven we dan ooit ‘fat’ en ‘happy’? En wat kost een bakje friet eigenlijk vergeleken met 2020? We blijven vast ‘dumb’ genoeg om de oorzaak te ontkennen.

We laten het woord hierover aan Jan Willem van den Berg, sector specialist Agri bij ING Sector Banking. “Opwarming en droogte beginnen nu echt hun tol te eisen.” Onder zijn betoog zetten we de prijs van een patatje toen en nu achter elkaar.

‘Slechte aardappeloogst door warmte en droogte’

“Na de ruime oogst van 2025 ziet de aardappelmarkt er dit jaar heel anders uit. Telers in Noordwest-Europa hebben ruim 10 procent minder aardappelen gepoot. De aanhoudende warmte en droogte sinds juni drukken zwaar op de opbrengstverwachtingen. Op veel bedrijven staat de groei zelfs onder druk door beregeningsverboden. En dat komt op een lastig moment: juist nu moeten aardappelen het grootste deel van hun kilo’s ontwikkelen. De aardappelprijzen lopen op doordat er minder aardappelen zijn geplant, de opbrengsten lager uitvallen en de kosten voor telers stijgen. Dure diesel speelt daarbij ook een rol.”

‘Knolgroei stagneert’

“Voor aardappelen is zonnig weer niet automatisch goed nieuws. Bij hoge temperaturen schakelt de plant als het ware over op een spaarstand. Hierdoor vertraagt de groei van de knollen sterk, terwijl het vochttekort in de bodem verder oploopt. Vooral in gebieden waar inmiddels beregeningsverboden gelden, hebben telers nauwelijks mogelijkheden om bij te sturen. Elke dag dat de groei stilvalt, kost uiteindelijk kilo’s en daardoor opbrengst.”

‘Nieuw probleem: oogst minder geschikt voor patat’

“Daarbij komt dat aardappelen een groeiachterstand niet onbeperkt kunnen inhalen. Wanneer een gewas langere tijd stilstaat door droogte en vervolgens weer regen krijgt, kan doorwas ontstaan. Dat leidt tot kwaliteitsproblemen en maakt een deel van de oogst minder geschikt voor verwerking tot patat en andere aardappelproducten. De weersverwachtingen geven voorlopig weinig aanleiding om op grote schaal voldoende regen te verwachten.”

‘Ook elders in Europa staat de opbrengst onder druk’

In verschillende aardappelgebieden in Europa wordt wel beregend, maar door de hoge dieselprijzen doen veel telers dat zo beperkt mogelijk. Daarmee houden zij het gewas in leven, maar creëren zij geen omstandigheden voor een topoogst. Het risico neemt toe dat de totale Noordwest-Europese aardappeloogst duidelijk kleiner uitvalt dan vorig jaar, met mogelijk hogere prijzen voor aardappelproducten als gevolg.”

Jan Willem van den Berg is sector specialist Agri bij ING Sector Banking en deelnemer van de dienst ANP Expert Support.

Kassa: de prijs van een patatje toen en nu

Kassa zocht in juni uit hoeveel de prijs van een patatje is gestegen, met steekproeven door het land. In 2020 kostte een kleine patat in Nederland gemiddeld 2,26 euro, in 2026 betaal je gemiddeld 3,12 euro. Een procentuele stijging van 38,1%. Bijna een euro meer in zes jaar tijd. En het echte aardappelprobleem moet nog komen.

2020

2026

Procentuele stijging

Geschreven door Alrik de Jong

Alrik de Jong is verantwoordelijk voor de strategie en inhoud van Manners.nl. Heeft een lange staat van dienst in de media. Begon in 2008 als journalist voor de grote tijdschriften en kranten en rolde al snel als eind- en hoofdredacteur de online media in. Sinds 2019 is hij hoofdredacteur van Manners. Zijn droom: een camping of surfhostel op een mooie plek in het buitenland.