Thomas Aalderink Geld & Carrière vandaag, 14:05

Leestijd: 4 minuten

Nederland als 51ste staat van Amerika: zo extreem goed scoren we

Als Amerikanen ergens goed in zijn, naast het beginnen van peperdure oorlogen, dan is het wel vertellen hoe geweldig hun land is. Vooral neerkijken op dat ‘communistische’ Europa vinden ze heerlijk. Wij Nederlanders zijn niet zo van de borstklopperij en laten liever de cijfers spreken. En die vallen behoorlijk in ons voordeel uit als je Nederland beoordeelt als de 51ste staat.

Nederland een-op-een vergelijken met een land als Amerika is natuurlijk nogal lastig. Daarom pakken we het anders aan en introduceren we Nederland als de 51ste staat. Van daaruit wordt het een stuk makkelijker om ons land op verschillende punten langs de Amerikaanse meetlat te leggen. Van levensverwachting en minimumloon tot het aantal gevangenen en het bbp per inwoner.

Voordat we dat doen, is het wel aardig om Nederland eerst demografisch met de andere staten te vergelijken. Opvallend genoeg zouden we qua inwoneraantal op de vijfde plek staan, achter Californië, Texas, Florida en New York. En dat ondanks onze bescheiden oppervlakte. Op dat vlak zouden we namelijk slechts op de 42ste plek belanden. Als je dat weet, komt het waarschijnlijk niet als een verrassing dat Nederland de dichtstbevolkte staat zou zijn.

Als je de vergelijking verder doortrekt, kom je al snel tot de conclusie dat Nederland op veel meer fronten een bijzondere staat zou zijn. Op tal van belangrijke maatschappelijke graadmeters zouden we namelijk de eerste plek pakken of tot de best presterende staten behoren. In onderstaande tabel zie je waar Nederland ongeveer zou eindigen tussen de vijftig Amerikaanse staten.

Zo scoort Nederland als 51e staat van Amerika

Voor deze vergelijking gebruiken we zoveel mogelijk cijfers van instanties zoals het CBS, het RIVM en verschillende Amerikaanse statistiekdiensten. Dat biedt een betrouwbare basis, maar maakt de cijfers niet automatisch één op één vergelijkbaar. Ze komen niet allemaal uit hetzelfde jaar en ook definities en meetmethoden verschillen soms. Zie de rangposities daarom als een indicatie. De vergelijking geeft vooral een beeld van onze sterke en zwakke punten, niet van hoe Nederland daadwerkelijk zou functioneren als Amerikaanse staat.

Gezonder en veiliger: op deze punten laat Nederland Amerika achter zich

Wat in ieder geval uit deze vergelijking blijkt, is dat Nederland op gezondheid en sociale bescherming behoorlijk goed scoort. Althans, in vergelijking met Amerika. Zo leven we hier gemiddeld langer, hebben we minder last van obesitas en doen we het ook qua zuigelingensterfte beter dan de meeste staten. Daarnaast heeft vrijwel iedereen hier een zorgverzekering en hebben werknemers bij langdurige ziekte in beginsel recht op maximaal twee jaar loondoorbetaling. In de meeste Amerikaanse staten komen ze daar niet eens bij in de buurt.

Verder valt op dat studeren hier relatief betaalbaar is, als je ons wettelijke collegegeld naast de gepubliceerde tarieven van Amerikaanse publieke vierjarige instellingen legt. En ook als het op veiligheid aankomt, scoren we goed. Zo tellen we per inwoner minder slachtoffers van moord en verkeersongevallen dan de Amerikaanse staten. Daarnaast zitten hier relatief veel minder mensen vast.

Minder roker, meer geld: waar Amerikaanse staten Nederland voorbijstreven

Toch staat Nederland niet in ieder lijstje bovenaan. Bij werkloosheid behoren we tot de middenmoot en zijn er behoorlijk wat staten met een lager percentage werklozen. Verder valt roken op. Hoewel de definities iets verschillen, steken we met bijna 18 procent rokende volwassenen ongunstig af tegen vrijwel alle staten in de gebruikte vergelijking. We staan er qua gezondheid dus vaak beter voor, maar deze vieze gewoonte is een jammerlijke uitzondering.

En dan is er natuurlijk nog de voor Amerika zo belangrijke financiële pijler. Daar kunnen de Amerikanen in deze vergelijking wel een overwinning claimen. Qua bbp per inwoner hangt Nederland namelijk een beetje in de achterhoede. De economische productie per inwoner ligt in de meeste staten dus hoger. Hoeveel de doorsnee burger daarvan merkt, is alleen een andere vraag. Het bbp vertelt op zichzelf niet hoeveel je te besteden hebt, hoe de opbrengsten verdeeld zijn of hoeveel je kwijt bent aan bijvoorbeeld zorg, wonen en onderwijs.

Het gras is niet overal groener

Met alles wat er in Nederland speelt (of wat men doet voorkomen), ben je misschien geneigd om jaloers naar andere landen te kijken. Toch hebben we het hier zeker niet verkeerd en doen we het op veel belangrijke gebieden behoorlijk goed. Zeker in vergelijking met Amerika, zo blijkt maar weer. Dat beeld verandert overigens wel een beetje als je Nederland met de rest van Europa vergelijkt.