Thomas Aalderink Belasting & Toeslagen vandaag, 14:01

Leestijd: 4 minuten

27% meer jongeren in bijstand: dit krijgen ze netto per maand

Het aantal jongeren in de bijstand is in ruim drie jaar met 27 procent gestegen. Hoewel ze met 11 procent nog altijd de kleinste groep bijstandsontvangers vormen, zijn jongeren inmiddels wel goed voor bijna 60 procent van de jaarlijkse stijging. Waarom komen steeds meer jongeren in de bijstand terecht? En van welk netto bedrag moeten ze rondkomen?

Uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat inmiddels zo’n 413.000 mensen tot de AOW-leeftijd een algemene bijstandsuitkering ontvangen. Dat zijn er 4.000 meer dan een jaar eerder. En die stijgende trend loopt al een tijdje: dit aantal ligt inmiddels voor het twaalfde kwartaal op rij hoger dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. We zitten daarmee nog niet op het niveau van voor de coronacrisis, maar positief kun je deze ontwikkeling moeilijk noemen.

En wanneer je nog wat dieper in de cijfers duikt, zie je al snel een zorgwekkende trend: vooral onder jongeren loopt het aantal bijstandsontvangers hard op. Het aantal Nederlanders jonger dan 27 jaar met een bijstandsuitkering steeg in één jaar met 5,7 procent. Ter vergelijking: onder 27 tot 45-jarigen bedroeg de stijging 0,8 procent, terwijl de groep van 45 jaar tot de AOW-leeftijd met slechts 0,2 procent groeide.

En zoals gezegd is deze groei onder jongeren niet nieuw. Sinds eind 2022 is het aantal jongeren in de bijstand zelfs met 27 procent gestegen, tot 44.000. Ondanks die forse groei vormen zij nog altijd de kleinste groep. Zo ontvangen 140.000 Nederlanders tussen de 27 en 45 jaar bijstand. Verreweg de meeste ontvangers zijn echter tussen de 45 en 67 jaar. Die groep is met 229.000 Nederlanders het grootste.

Aantal bijstandsontvangers per leeftijdsgroep

(Bron: CBS)

Juist daarom is het aandeel van jongeren in de stijging zo opvallend. Op basis van de CBS-cijfers kwamen er in één jaar ongeveer 2.400 jonge bijstandsontvangers bij, tegenover een totale toename van circa 4.100 mensen. Dat betekent dat jongeren het afgelopen jaar goed zijn voor bijna 60 procent van de jaarlijkse stijging.

Waarom jongeren vaker in de bijstand belanden

Waar deze stijging vandaan komt, zegt het CBS niet. Op basis van hun andere cijfers zien we echter wel mogelijke oorzaken, zoals de verslechterde arbeidsmarktpositie van jongeren. Zo steeg de jeugdwerkloosheid tussen 2022 en 2024 van 7,1 naar 8 procent. Ook liep het aantal jongeren dat niet studeert én niet werkt tussen 2021 en 2024 op van 99.000 naar 126.000. Binnen die groep nam vooral het aantal jongeren toe dat wegens ziekte buiten de arbeidsmarkt stond. Tegelijkertijd signaleren gemeenten vaker schulden, schooluitval en mentale problemen onder jonge bijstandsontvangers, waardoor de stap naar school of werk moeizaam verloopt

Daarnaast speelt op de achtergrond de invoering van de Participatiewet in 2015 een rol. Sindsdien kunnen alleen jongeren die duurzaam geen arbeidsvermogen hebben nog een Wajong-uitkering krijgen. Andere jongeren met een arbeidsbeperking zijn vaker aangewezen op de bijstand en ondersteuning van hun gemeente. Deze verandering verklaart niet de sterke stijging sinds 2022, maar helpt wel deels verklaren waarom de groep geleidelijk groeit. Vooral omdat deze jongeren gemiddeld langer een bijstandsuitkering ontvangen.

Zoveel bijstand krijgen jongeren tot 27 jaar

Het resultaat van dit alles is dat inmiddels 44.000 jongeren in Nederland moeten rondkomen van een bijstandsuitkering. Maar hoeveel is dat eigenlijk? Dat hangt vooral af van je leeftijd en woonsituatie. Een alleenstaande van 21 tot 27 jaar ontvangt sinds 1 juli 2026 maximaal 1.419,46 euro per maand. Getrouwde of samenwonende bijstandsontvangers krijgen gezamenlijk maximaal 2.027,79 euro. In deze nettobedragen is het vakantiegeld al meegerekend.

Als je jonger bent dan 21 jaar moet je het echter met een stuk minder doen. De overheid gaat ervan uit dat ouders tot het 21ste levensjaar financieel bijdragen. Daarom geldt er voor jongeren van 18 tot en met 20 jaar een veel lagere jongerennorm van 350,42 euro per maand. Dit bedrag kan echter met 762,24 euro worden verhoogd door de gemeente, bijvoorbeeld als de ouders echt niets kunnen bijdragen. Daarmee komt een alleenstaande jongere uit op 1.112,66 euro per maand, nog altijd 306,80 euro minder dan iemand van 21 jaar.

Hoogte netto bijstandsuitkering voor jongeren in 2026

(Bron: Rijksoverheid)

Zo kom je rond

Benieuwd hoeveel bijstand je in 2026 in andere situaties krijgt en hoe je van dat bedrag kunt rondkomen? Wij zetten het voor je op een rij.

Geschreven door Thomas Aalderink

Thomas komt uit Winterswijk, maar woont tegenwoordig in het keurige Voorhout. Bij mannenblad FHM leerde hij de klappen van de zweep. Hij schrijft het liefst over media, technologie en maatschappelijke ontwikkelingen, maar gaat net zo graag op pad voor een verslag van een event of sportwedstrijd.