Noah Korevaar Geld & Carrière vandaag, 13:02

Leestijd: 4 minuten

Koningshuis in 10 jaar 46 procent duurder: dit betaal jij per jaar

Heel Nederland kleurt oranje voor Koningsdag, maar de begroting staat keihard op rood; het Nederlandse koningshuis kostte nog nooit zoveel als in 2026. Wat kost dat jou als individu, en hoe doen we het vergeleken met andere Europese monarchieën?

Willem-Alexander en zijn familie staan dit jaar voor €60,4 miljoen op de rijksbegroting, zo blijkt uit data van het Ministerie van Algemene Zaken. Een flinke stijging ten opzichte van de €41,4 miljoen die tien jaar geleden op de begroting stond. Een stijging van 46 procent zelfs, en daarmee zitten we in de top 3 van duurste monarchieën van Europa. Toch kost het jou minder dan het lauwe biertje dat je op de vrijmarkt staat te drinken.

Dit kostte tien jaar koningshuis

De begroting ‘De Koning’ blijft elk jaar weer groeien. Personeelskosten, inflatiecorrecties, een koppeling aan het salaris van de vicepresident van de Raad van State en sinds 2022 een volwassen uitkering voor kroonprinses Amalia: alles tikt aan.

Het aantal inwoners van Nederland blijft ook gestaag stijgen, maar per persoon betalen we toch steeds een tikkeltje meer voor Willem en kornuiten. In totaal betalen we allemaal 91 cent meer dan tien jaar geleden.

Waarom stijgen die kosten zo hard?

Drie factoren spelen een grote rol. Het A-component (het inkomensdeel) van de Koning is wettelijk gekoppeld aan het salaris van de vicepresident van de Raad van State. Stijgt dat? Dan stijgt Willem-Alexander mee. Het B-component (personeel en materieel) volgt de cao Rijk en de consumentenprijsindex. Die gaat dus ook hoe dan ook mee omhoog.

Daarbovenop komt Amalia. Sinds haar 18e verjaardag in december 2021 heeft zij recht op een uitkering, en in 2026 bedraagt die €1,9 miljoen. Ze stortte haar A-component (inkomensdeel) terug aan de staat zolang ze studeert, maar haar B-component van ruim €1,7 miljoen voor personeel houdt ze sinds 1 januari 2025. Oftewel: een structureel extra pakket van bijna 2 miljoen per jaar, bovenop alle usual loonstijgingen.

Stijgt het harder dan de inflatie?

Terechte vraag, want álles werd duurder sinds 2017. Jij betaalt nu ook veel meer voor een brood dan in 2017. Volgens het CBS telde Nederland tussen 2017 en 2025 een cumulatieve inflatie van ongeveer 34 procent op, met 2022 als piek (10 procent op jaarbasis). Voeg daar een geschatte 2,7 procent voor 2026 aan toe en je komt op zo’n 37 procent.

De koningshuisbegroting steeg in dezelfde periode 46 procent. Dus ja, meer dan de inflatie, maar minder dramatisch dan de koppen doen vermoeden. Had de begroting simpelweg de CPI gevolgd vanaf 2017, dan had Willem-Alexander in 2026 op ongeveer €57 miljoen gestaan in plaats van €60,4 miljoen. Een kleine €3 miljoen boven de inflatielijn.

Die extra drie miljoen? Die kun je dus grotendeels weer terugrekenen naar Amalia. Sinds 2022 staat zij op de begroting voor circa €1,9 miljoen per jaar. De rest is kruimelwerk aan cao-effecten en doorbelaste kosten.

Zo doen andere Europese monarchieën het

Hoe verhouden we ons eigenlijk tot de rest van Europa? Een directe appels-met-appels-vergelijking uit 2026 is er niet. Het meest geciteerde overzicht stamt uit een artikel van de Volkskrant van 27 oktober 2016, gebaseerd op onderzoek van de Belgische hoogleraar Herman Matthijs (De kosten van een staatshoofd in West-Europa, 2013) en de officiële begrotingen van dat moment.

De cijfers hieronder zijn dus inmiddels bijna een decennium oud en moet je met die kanttekening lezen. Destijds bleek dat het Nederlandse koningshuis per inwoner het derde duurste van Europa was.

Twee dingen vallen op. Onze Koning heeft na de Spaanse het laagste salaris van Europa, maar hij betaalt géén inkomstenbelasting. En per hoofd van de bevolking kost het Nederlandse koningshuis ruim 20 keer zoveel als het Spaanse. En let op: dit zijn nog de cijfers uit 2016/2017. Met de Nederlandse €3,33 van 2026 klimmen we inmiddels ruim boven het Belgische niveau van destijds uit. Wat de andere landen in de tussentijd hebben gedaan, is zonder een nieuw vergelijkend onderzoek lastig te zeggen.

Wat jij in 2026 meebetaalt

Sta je met een gezin van vier man langs de kant tijdens Koningsdag? Dan staat er dus €13,32 aan Willem-Alexander op jullie huishoudrekening.

Let wel: dit zijn alleen de officiële begrotingscijfers. De Britse republikeinse organisatie Republic berekende in 2015 dat de werkelijke kosten van de Britse monarchie acht keer zo hoog lagen als de officiële cijfers aangaven. Het Nederlandse Republikeins Genootschap deed iets vergelijkbaars in 2018 en kwam op €345,5 miljoen per jaar, terwijl de begroting toen €59,4 miljoen vermeldde.

De Rijksvoorlichtingsdienst noemde dat rapport “giswerk”, maar de discussie over de transparantie loopt sinds de jaren 2000 door. Benieuwd wie er in Nederland naast Willem-Alexander nog meer flink verdient? Check dan ook ons overzicht van de best betaalde ZZP-beroepen in 2026.