Alrik de Jong Films & Series vandaag, 13:09

Leestijd: 2 minuten

Beste Koude Oorlogsfilm ooit is 20 jaar en staat nu op Videoland

Alweer 20 jaar geleden verscheen Das Leben der Anderen. Mijn favoriete oorlogsfilm ooit, al ben ik geen oorlogsfilmliefhebber. In het algemeen wordt de Duitse neo-klassieker gezien als de beste en meest intieme film over de Koude Oorlog, en al helemaal binnen het DDR-subgenre.

De film speelt zich af in de DDR (Oost-Duitsland) van de jaren 80. Een periode die je kunt romantiseren, er bestaat zelfs een Duits woord voor het bitterzoete verlangen naar het dagelijkse leven in de communistische dictatuur van weleer: Ostalgie. Maar het leven was er grotendeels beklemmend, vooral voor politieke dissidenten, gelovigen, intellectuelen, kunstenaars en jongeren uit subculturen. De Stasi was overal, mogelijk zelfs in je huiskamer.

Das Leben der Anderen nu op Videoland

Oost Berlijn, 1984. Glasnost is nog heel ver weg, de DDR-bevolking wordt onderdrukt door de Oost-Duitse geheime politie (Stasi). De Stasi wil alles te weten komen, om zoveel mogelijk dissidenten op te sporen en vast te zetten. De succesvolle toneelschrijver Georg Dreyman en zijn geliefde, de actrice Christa-Maria Sieland, zijn sterren in de DDR en een nieuwe doelwit.

Aan de andere kant van het spectrum volg je Stasi-officier Wiesler. Zijn werk: afluisteren en noteren. In Das Leben der Anderen begint hij als als een loyale uitvoerder, maar langzaam raakt hij ontregeld door de kunst, liefde en kwetsbaarheid van de mensen die hij bespioneert.

Wat maakt deze Koude Oorlogsfilm uit 2006 zo goed

Ik ben geen liefhebber van oorlogsfilms met veel spektakel, bloed, geknal en Amerikaanse heldenverering. Des te interessanter is de Koude Oorlog, vol onzichtbare gevaren en stille vijanden. De spanning in Das Leben der Anderen zit hem in het afluisteren, de stiltes, kleine afwijkingen en een constante beklemmende druk onder zowel Stasi-medewerkers als de mensen die ze afluisteren.

Wiesler leer je kennen als een kille controlfreak, die slaafs zijn werk voor de Stasi uitvoert in een verborgen zolderruimte boven het appartement van Dreyman. Zijn door de DDR geharde persoonlijkheid lijkt onaantastbaar, maar millimeter voor millimeter verschuift de ijzeren vastberadenheid naar twijfel, medeleven en schuld. De Koude Oorlogsfilm laat zien dat een mens binnen een onmenselijk systeem toch opnieuw kan leren kijken, en daardoor moreel kan veranderen. Dit gebeurt bijna onopgemerkt. Het resultaat is een, voor mij althans, emotionele film met een sprankeltje hoop.

Meer goede literatuur en popcultuur over de DDR

Er zijn in verhouding tot de Tweede Wereldoorlog weinig films gemaakt over de DDR-tijd. Wel is er veel leesvoer, zowel romans als droge geschiedenisboeken. Mijn favoriete boek, film (op Das Leben der Anderen na) en serie over Oost-Duitsland ten tijde van de Koude Oorlog op een rij.

📖 Rode Liefde van Maxim Leo
📺 Weissensee (4 seizoenen)
🎬 Good Bye, Lenin!

Geschreven door Alrik de Jong

Alrik de Jong is verantwoordelijk voor de strategie en inhoud van Manners.nl. Heeft een lange staat van dienst in de media. Begon in 2008 als journalist voor de grote tijdschriften en kranten en rolde al snel als eind- en hoofdredacteur de online media in. Sinds 2019 is hij hoofdredacteur van Manners. Zijn droom: een camping of surfhostel op een mooie plek in het buitenland.