Michiel Hekkens Geld & Carrière 13 mrt 2026, 16:24

Leestijd: 3 minuten

Zoveel welvaart verliest Nederlander bij escalatie Iran-oorlog

Door de oorlog met Iran dreigt de geraamde koopkrachtstijging voor Nederlanders in 2026 als sneeuw voor de zon te verdwijnen. In een nieuwe prognose rekent RaboResearch uit hoeveel we in de portemonnee worden geraakt bij drie scenario’s rond de Iran-oorlog.

De koopkrachtplaatjes zagen er aan het begin van het jaar nog gunstig uit, maar wat heb je aan modellen en voorspellingen in een wereld die door waanzin geregeerd wordt? Het meest zinnige wat economen kunnen doen, is de uiterste bandbreedtes van de gekte proberen weer te geven. Dat hebben analisten van RaboResearch in een nieuw rapport gedaan. In drie scenario’s laten ze zien wat de economische effecten van een mild, ernstig en geëscaleerd verloop van de Iran-oorlog.

Koopkracht in 2026: met en zonder Iran-oorlog

Aan het begin van het jaar had Jan Modaal volgens het Centraal Planbureau (CPB) een bruto maandsalaris van 4.000 euro (inclusief vakantiegeld). Voor 2026 rekende men op een loonstijging van 4 procent en een inflatie van 2,2 procent. Per saldo zou de modale Nederlander er daardoor 1,8 procent in koopkracht op vooruitgaan, ongeveer 72 euro per maand.

Nu er oorlog is uitgebroken rond Iran en een van de belangrijkste vaarroutes ter wereld (de Straat van Hormuz) is geblokkeerd, staat die prognose onder druk. Voorlopig merken vooral automobilisten dat aan de sterk gestegen prijzen bij de pomp. Naar verwachting zorgen de hogere energieprijzen op termijn echter in vrijwel alle sectoren voor hogere prijzen.

Rabobank verwacht dat binnen drie maanden ook de prijzen in de supermarkt zullen stijgen als gevolg van hogere energiekosten. Daarnaast krijgen sectoren als de bouw, industrie en transport te maken met hogere kosten, die grotendeels worden doorberekend aan consumenten.

Prognose Rabobank: 2,6% tot 4,4% inflatie

Dit uit zich in een hogere inflatie en lagere koopkracht. Rabobank maakt onderscheid in drie scenario’s om te berekenen welke financiële gevolgen de Iran-oorlog heeft voor de modale Nederlander.

1. Mild scenario

In het eerste scenario blijft het conflict met Iran beperkt tot enkele weken, zoals Trump ons nog altijd voorhoudt. De inflatie stijgt daardoor in 2026 licht: van 2,2 naar 2,6 procent. In dit scenario is de Straat van Hormuz slechts tijdelijk verstoord, waardoor olie en gas wel duurder worden, maar prijzen later in het jaar weer stabiliseren.

2. Gemiddeld scenario

Het tweede scenario gaat ervan uit dat de Straat van Hormuz de rest van het jaar gesloten blijft. Daardoor wordt scheepvaart grotendeels onmogelijk en blijven energieprijzen langdurig hoog. In dat geval kan de inflatie oplopen tot 3,1 procent, mede doordat olieprijzen richting 110 dollar per vat stijgen en gas fors duurder wordt.

3. Extreem scenario

In het derde scenario escaleert het conflict worden ook belangrijke olieproductiefaciliteiten in Saudi-Arabië en gasinstallaties in Qatar vernietigd. Dat zou de energieprijzen nog verder opdrijven, met olie rond 150 dollar per vat en gasprijzen die richting 125 euro per megawattuur gaan. Dit leidt ertoe dat de inflatie in Nederland kan oplopen tot 4,4 procent.

Effect op de koopkracht van Jan Modaal

Als we deze scenario’s van RaboResearch toepassen op het salaris van Jan Modaal, dan valt de schade op het eerste gezicht mee. In scenario 1 en 2 houdt de modale Nederlander nog een kleine koopkrachtstijging over. In scenario 3 slaat dat om in een verlies: Jan Modaal gaat er dan maandelijks ongeveer 24 euro op achteruit.

Waar voor de modale Nederlander de financiële gevolgen te overzien zijn, is het waarschijnlijk dat de mensen daaronder er meer op achteruit gaan. Krijg je dit jaar geen opslag, dan kost 4,4 procent inflatie je minimaal 100 euro per maand. En voor wie een minimumloon verdient, is dit doorgaans niet een makkelijk te missen bedrag.