Michiel Hekkens Samenleving 21 jun 2026, 12:37

Leestijd: 3 minuten

Zoveel procent bbp gaat naar Defensie per EU-land, nu en in 2030

Een jaar geleden beloofden bijna alle EU-landen met NAVO-lidmaatschap plechtig aan Donald Trump dat ze hun defensie-uitgaven zouden opkrikken tot 5 procent van het bbp. Gaan we dit echt doen, of zeiden we slechts wat nodig was om de grote oranje pestkop tevreden te houden? Zoveel procent spenderen 22 EU-landen aan defensie, op dit moment en naar verwachting in 2030.

Vorig jaar rond deze tijd waren we druk in de weer met het organiseren van de peperdure NAVO-top in Den Haag, waarvoor met name ongeëvenaarde hoeveelheden stroop, veren, vaseline, loftrompetten en wierrook nodig waren. Het was de top van de ‘daddy’-uitspraak van Mark Rutte, die alle schaamte voorbij was in het behagen van Donald Trump. Uiteindelijk werkte deze strategie. Alle lidstaten behalve Spanje beloofden nederig om hun defensie-uitgaven in de komende tien jaar te verhogen tot 5 procent van het bbp. Donald Trump was tevreden.

De defensie-uitgaven per EU-land

In die 5 procent heeft Rutte een slimmigheidje verstopt, want slechts 3,5 procent van het bbp hoeft daadwerkelijk naar defensie te gaan. De overige 1,5 procent mag bijvoorbeeld ook aan infrastructuur worden besteed, zodat tanks erover heen kunnen rijden. Gezien de staat van onze bruggen is dat voor Nederland een welkome clausule. In onderstaande ranglijst zijn de laatste officiële defensie-uitgaven per EU-land te zien, met juli 2025 als peildatum.

Uit een rapport van Oxford Economics blijkt dat de EU-landen aanvankelijk voortvarend aan de slag zijn gegaan. In 2025 stegen de defensie-uitgaven gemiddeld met 0,4 procentpunt per land, voor de meeste landen snel genoeg om in 2035 de minimale eis van 3,5 procent te halen. Een jaar later is de fut er echter alweer uit. Voor 2026 verwacht de Britse universiteit slechts een stijging van 0,1 procent. In de praktijk investeren vooral de landen dicht bij Rusland fors in defensie, terwijl landen verder naar het westen het wel lijken te geloven en zo weinig mogelijk doen.

Prognose: defensie-uitgaven EU-landen in 2030

De onderzoekers van Oxford Economics hebben ook alvast een prognose gemaakt voor 2030, vijf jaar voor de deadline van 2035. Hun verwachting is dat in dat jaar vier EU-landen al aan de defensienorm van 5 procent voldoen: Litouwen, Estland, Letland en Polen. Rekenen we de bredere NAVO-norm mee, waarbij 3,5 procent daadwerkelijk naar defensie gaat en 1,5 procent naar aanverwante uitgaven zoals infrastructuur, dan komen ook Griekenland, Denemarken, Roemenië en Zweden in de buurt.

De andere landen blijven naar verwachting doormodderen. De defensie-uitgaven in Nederland worden voor 2030 geraamd op 3 procent van het bbp, een toename van 0,3 procentpunt ten opzichte van 2026. Daarmee sjokken we mee in de Europese middenmoot. We doen net genoeg om niet op te vallen, maar te weinig om het doel te halen.

Spanje het eerlijkst, België maakt het bont

Tijdens de NAVO-top kreeg Spanje de wind van voren, omdat het als enige land niet instemde met de 5 procentnorm. Achteraf waren zij tenminste eerlijk. Veel andere landen hebben wel van alles beloofd maar doen het niet beter dan de Spanjaarden. Negen van de 22 EU-landen, oftewel 40 procent van het totaal, voeren hun defensie-uitgaven in slakkentempo op.

Niet om onze sympathieke zuiderburen de maat te nemen, maar ze hebben wel het imago dat ze het achter de ellebogen hebben. Naar verwachting investeren zij de komende jaren 0 procent extra in defensie, waardoor ze op twee procent staan en blijven staan. De laatste plaats in Europa. Best genant, voor zo’n rijk land.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als journalistieke veelvraat dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.