Alrik de Jong Samenleving 19 mrt 2026, 11:12

Leestijd: 3 minuten

Zoveel kilo eten verspil jij per dag: ‘Oplossing begint in supermarkt’

Ja, wij zijn ook schuldig aan voedselverspilling. Vaak zetten we een restje eten in de koelkast met alle goede bedoelingen, om het later toch weg te gooien, als het zelf niet al weggelopen is. Hoeveel kilo voeding verspillen we per jaar en wat kunnen we daar in hemelsnaam aan doen?

Tipje van de sluier: alleen thuis verspilt de Nederlandse consument al bijna 1 ons voeding per dag, 0,09 kilo om precies te zijn. Wat per jaar neerkomt op 33 kilo. We laten het woord hierover aan Ceel Elemans, die zich voor de ING Bank bezighoudt onder meer de verduurzaming van de voedingsindustrie en groothandel food. “Een ander eetpatroon is niet per se nodig, simpele gedragsverandering in de supermarkt wel. Maar het begint bij de supermarkten en horeca zelf.”

‘Voedselverspilling neemt af, maar nog lang niet op koers’

“Hoewel voedselverspilling in Nederland langzaam afneemt, zijn we nog lang niet op koers om de overheidsdoelstelling voor 2030 te halen om tot een halvering te komen. Sinds 2015 is de voedselverspilling met 17% afgenomen, zo blijkt uit de monitor voedselverspilling van Wageningen University Research.

In 2023, het meest recente jaar waarover cijfers beschikbaar zijn, ging het om in totaal bijna 2,3 miljard kilo verspild voedsel. Dat komt neer op 127 kilo per Nederlander. Hoewel die daling een belangrijke stap is, ligt Nederland dus nog niet op koers om de doelstelling van halvering in 2030 te halen. Daarvoor moet het huidige tempo omhoog. In de hele keten, van boer tot bord, valt daarom nog winst te behalen.

Supermarkten spelen een belangrijke rol in het terugdringen van voedselverspilling. Zij hebben de afgelopen jaren al maatregelen genomen, maar kunnen nog meer bereiken door producteisen te versoepelen. Strenge normen voor vorm, gewicht en kleur van groente en fruit zorgen nog altijd voor afkeuring, bijvoorbeeld omdat kolen te zwaar zijn of wortels te veel van elkaar verschillen.”

‘Thuis wordt er 33 kilo voeding per consument verspild’

“Ook bij de consument thuis, dus los van wat er bij producenten en supermarkten achter blijft, is de impact groot met een jaarlijkse verspilling van 33 kilo voedsel (0,09 kilo per dag. Bijna dat ons gehakt, red.). Dat zorgt voor extra druk op grondstoffen zoals water, energie en landbouwgrond en leidt tot aanzienlijke CO₂‑uitstoot. Volgens schattingen kan halvering van de voedselverspilling de uitstoot met ongeveer 3 miljard kilo CO₂ verminderen.

Gedragsverandering is daarbij essentieel, zonder dat consumenten hun eetpatroon hoeven aan te passen, bijvoorbeeld door minder in te kopen of restjes te bewaren. Dat slimmere gedrag kan bovendien financieel voordeel opleveren: de besparing kan oplopen tot honderden euro’s per huishouden per jaar.”

‘Ketensamenwerking’

“De aanpak van voedselverspilling vraagt om samenwerking in de hele keten. Supermarkten zetten steeds vaker in op dynamisch afprijzen van producten waarvan de houdbaarheidsdatum nadert. Terwijl consumenten voedsel langer kunnen gebruiken door het ‘kijk‑ruik‑proef’‑logo beter toe te passen en restjes creatiever te verwerken. Producenten en retailers kunnen verspilling verminderen door producteisen te verruimen zonder de voedselveiligheid aan te tasten.

In de horeca dragen kleinere porties en AI‑gestuurde monitoring van keukenafval, zoals toegepast door bedrijven als Orbisk, bij aan beter inzicht en minder verspilling. Op dagbasis krijgt de chef in de keuken een rapportage over de verspilling en bijvoorbeeld welk product het meest wordt weggegooid. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) moedigt samenwerking op duurzame doelstellingen nadrukkelijk aan.”

Ceel Elemans is Sector Banker Food bij ING en deelnemer van de dienst ANP Expert Support.