Michiel Hekkens Samenleving 5 dec 2025, 09:52

Leestijd: 2 minuten

Dit is de nieuwe cocaïne-hoofdstad van Nederland: ‘Zorgelijk’

Al sinds ze Bonifatius dood staken in het jaar 432, staan de Friezen te boek als een opgefokt volkje. En toen zaten ze nog niet eens aan het Colombiaanse marcheerpoeder. Tegenwoordig wordt in de Friese hoofdstad meer cocaïne gesnoven dan waar ook in Nederland, blijkt uit nieuw verschenen onderzoek.

Wie graag op jonge leeftijd al het hoekje om wil, kan met cocaïne een eind komen. Met ongeveer 50 doden per jaar is het, na opioïden, de op een na dodelijkste drug van Nederland. Cocaïne jaagt de bloeddruk flink omhoog en vernauwt tegelijkertijd de bloedvaten, een funeste combinatie voor je hart- en vaatstelsel. In combinatie met alcohol wordt in het lichaam de stof coca-etyleen aangemaakt, dat significant schadelijker is dan beide middelen afzonderlijk. Zelfs fitte jongeren kunnen na een avondje van God los te zijn geweest hierdoor uit het niets een hartstilstand krijgen.

Een akelig vooruitzicht, maar toch blijft cocaïne onverminderd populair. Nieuw rioolonderzoek in Leeuwarden laat een forse stijging zien in het gebruik van de lokale bevolking. Check ook in welke Europese steden het meest wordt gesnoven. In deze lijst zou Leeuwarden nu op plek 2 staan.

Zoveel cocaïne wordt er gebruikt in Nederlandse steden

De gemeente Leeuwarden liet recentelijk rioolonderzoek uitvoeren om het drugsgebruik van de inwoners in kaart te brengen. Cocaïne laat zelf weinig sporen achter, maar het afbraakproduct benzoylecgonine is 4 tot 24 uur na gebruik goed meetbaar. De Leeuwarder Courant publiceerde als eerste de resultaten.

In het Leeuwarder riool werd 1748 mg benzoylecgonine gevonden per duizend inwoners – een stijging van 47 procent ten opzichte van 2023. Dit staat gelijk aan 886 gram cocaïne. Op basis van recente gegevens uit andere steden komt Leeuwarden daarmee direct op nummer één als coke-hoofdstad van Nederland terecht.

Hoeveel cocaïne gebruikt de gemiddelde Leeuwarder?

Uit de riooldata volgt dus dat de inwoners van Leeuwarden dagelijks zo’n 886 gram cocaïne snuiven. Gedeeld door het aantal inwoners (130.000) is dat 0,006 gram per persoon – niet meer dan een minuscuul korreltje. Gelukkig zitten de Friezen dus niet massaal aan de coke.

In werkelijkheid gebruikt hoogstwaarschijnlijk slechts een kleine groep. Landelijk heeft 2,4 procent van de Nederlanders ervaring met cocaïne. Als dat percentage ook in Leeuwarden geldt, zijn er zo’n 3.120 gebruikers. Deel je 886 gram door dat aantal, dan komt het neer op zo’n 0,28 gram per gebruiker per dag, wat ongeveer overeenkomt met een flinke lijn. Heb je toch zo’n 30 minuten plezier van.

Reactie van de loco-burgemeester

“De verklaring hebben we niet echt, wij vinden het ook bijzonder dat Leeuwarden zo erg uitschiet”, zegt loco-burgemeester en wethouder gezondheid Nathalie Kramers tegen Omrop Fryslan. “Het komt echt door het gebruik, andere oorzaken zoals dumpingen zijn uitgesloten. Je zou bijna willen dat het een andere oorzaak had.”