Redactie
Redactie Life 17 mrt 2017

De andere reden waarom jonge generaties zich zorgen moeten maken over de AOW

Eén van de hot topics in de afgelopen verkiezingsstrijd was voor veel partijen de AOW-leeftijd. Waar iedereen bakkeleit over de grens hiervan, kun je ook een andere vraag stellen: is het hele AOW-systeem dat wij kennen in de toekomst überhaupt nog wel relevant?

Er is sinds de industriële revolutie wellicht niet zo’n grote shift in beroepen geweest als aan het begin van dit millennium. De AOW houdt rekening met een lang werkend leven. Daar schuilt niet direct een probleem in, want mensen leven steeds langer, zijn over het algemeen steeds gezonder en kunnen vanuit dat standpunt dus ook langer werken.

Leeftijd is wellicht het probleem niet

Vroeger was werken vrij simpel: je leerde een vak, ging dat vak uitoefenen en ging door tot je niet meer kon of hoefde. Tegen die tijd stond er een potje voor je klaar waarmee je jouw oude dag in elk geval op basisniveau kon uitzingen. Die basislaag moet natuurlijk blijven. Het al dan niet stijgen van de AOW-leeftijd wordt nu puur gekoppeld aan de toenemende levensverwachting. Daarbij gaat deze hele discussie wellicht voorbij aan een totaal ander probleem.

Langzamerhand begint het naïef te worden om de leeftijdsdiscussie puur vanuit gezondheidsperspectief te blijven benaderen.

Fysiek gezien kunnen jonge generaties van nu waarschijnlijk prima doorwerken tot hun 70ste. Het fysieke aspect is echter niet het probleem. Een ander punt van zorg in de maatschappij is namelijk het buiten de boot vallen van senioren (die nog een aantal jaar moeten wachten op hun AOW). Deze relatief dure krachten komen vaak niet meer of moeilijk aan werk. Dat is tragisch, maar wel te verklaren: het is voor een eind vijftiger of begin zestiger ontzettend lastig om mee te komen met de snelle ontwikkelingen op de huidige arbeidsmarkt.

Het gevaar van voortijdige overbodigheid

Waar de discussie aan voorbij lijkt te gaan, is dat er een hele opkomende generatie is die misschien wel een nóg groter risico loopt om op haar vijftigste ‘overbodig’ te zijn. Oudere generaties hebben hun nodige portie shit wel meegemaakt, dat valt niet te ontkennen. Alleen al daarom verdienen zij een goede AOW-voorziening. Het ‘voordeel’ van oudere generaties is echter dat traditionele beroepen minder aan verandering en vergankelijkheid onderhevig zijn geweest.

Om concrete voorbeelden te geven: de beroepen schilder, loodgieter, postbode, winkelier of buschauffeur zijn de laatste decennia in essentie niet veranderd. Natuurlijk hebben ook deze professionals zich moeten aanpassen en ontwikkelen; beroepsinhoudelijk veranderde er in de kern weinig. Derhalve was er soms misschien geen werkzekerheid, maar wel altijd beroepszekerheid.

Fysieke beperkingen zullen niet de grootste uitdaging zijn wanneer jonge generaties ouder worden.

Aanpassen zal moeten

In veel beroepen die gebouwd zijn op gerichte kennis en een fysiek handelen vormt de robotisering van de maatschappij een mogelijke bedreiging. Is een fabrieksarbeider in de toekomst nog wel zeker van zijn baan, of wordt deze overgenomen door robots?

Voor jongere generaties is de vraag: bestaat mijn werk überhaupt nog wel over twintig jaar? Als het antwoord hierop ‘nee’ is, is dat helemaal geen ramp. Mensen hebben zich altijd wel aangepast als dat nodig was. Maar misschien wel voor het eerst in de moderne geschiedenis zijn er over dertig of veertig jaar honderdduizenden, misschien wel miljoenen mensen die de laatste jaren op weg naar hun pensioen niet kunnen volhouden omdat hun vaardigheden niet meer relevant of toepasbaar zijn.

Moet de discussie verschuiven?

Zo ver zal het uiteindelijk niet komen. We zijn allemaal slimme mensen met een hoop mogelijkheden, maar er zullen mensen buiten de boot gaan vallen. Langzamerhand begint het naïef te worden om de leeftijdsdiscussie puur vanuit gezondheidsperspectief te blijven benaderen. Wake up! Fysieke beperkingen zullen niet de grootste uitdaging zijn wanneer jonge generaties ouder worden: hoe zorg je ervoor dat senioren in de toekomst op mentaal, emotioneel en ontwikkelingsgebied mee kunnen blijven komen in een steeds complexer wordende maatschappij? We moeten niet alleen meer praten over 65, 67 of 70, maar vooral ook over de vorm en toegankelijkheid van het systeem…

Reageer op artikel:
De andere reden waarom jonge generaties zich zorgen moeten maken over de AOW
Sluiten