Redactie
Redactie Life 29 jun 2016

Zo kun je schaamte overwinnen

Het is een belangrijke emotie die vrijwel nooit besproken wordt: schaamte. Waarom hebben we last van schaamte? En vooral: wat kun je doen om schaamte de nek om te draaien? Begin door je niet te schamen voor het lezen van dit artikel.

Schaamte is in de basis de angst om misprezen of niet geaccepteerd te worden. Het is een subjectieve emotie; iedereen ervaart schaamte anders. Hoewel er allerlei onderzoeken gaande zijn naar hormonale oorzaken, is schaamte grotendeels cultureel bepaald. En universeel. Schaam je dus niet voor jouw schaamtegevoelens.

Stempel

Volgens de Amerikaanse schaamte-onderzoekster (ja écht, ze bestaan) Brené Brown kun je schaamte in meerdere categorieën indelen: uiterlijk en lichaamsbeeld, ouderschap, familie, opvoeding, geld en werk, geestelijke en lichamelijke gezondheid, seks, ouder worden, het geloof, een etiket opgeplakt krijgen, je mening geven en een trauma doorstaan. Tegen het Belgische magazine Charlie vertelt Brown dat een we voornamelijk kwetsbaar zijn zodra er een ongewenste identiteit aan ons wordt gekoppeld binnen een van deze categorieën. Niemand is trots op een bierbuik (‘hij is vast een lapzwans’), slecht seksleven (‘kan niet presteren in bed’) of een hoge schuld (‘smijt met geld’). Maar waarom schamen? Omdat we bang zijn voor de mening van een ander en het gebrek aan sociale acceptatie die daar mogelijk uit voortvloeit.

Er bestaat geen knop die je kunt indrukken waardoor je in één klap voor altijd van het schaamrood op je wangen verwijderd bent

Hoe kom je er vanaf?

Volgens Brown ligt de ‘oplossing’ in het opbouwen van schaamteveerkracht. Er bestaat geen knop die je kunt indrukken waardoor je in één klap voor altijd van het schaamrood op je wangen bent verwijderd. Wel kun je bewustzijn creëren van de emotie an sich. Vraag je af wat schaamte voor jou betekent, waarom jij je schaamt en wat de rest aan jouw schaamte heeft. Je bewustzijn aanscherpen, kan je helpen in een situatie waarin jij je normaal gesproken zou generen. Makkelijker gezegd, dan gedaan – zeker als je lichaam tegenwerkt.

Stel je open

In het kader van bewustzijn: wat is schaamte eigenlijk? Eigenlijk is het jezelf niet toestaan om te zijn, om wat voor reden dan ook. Niet doen! Stel je kwetsbaar op, durf te zijn wie je bent (ook als je nog steeds een verzameling Flippo’s op zolder verschuilt) en spreek je uit. Het is een belangrijke stap in het voorkomen van schaamte. Heb je iets gedaan wat het schaamrood oproept? Los het probleem op, laat je stem horen en gooi de schaamte over je schouders. Of zoals Brown het beschrijft: als er iets is waar schaamte niet tegen kan, is het wel om ontmaskerd te worden.

Meer weten over schaamte? In de onderstaande TEDTalk (kleine 1.5 miljoen keer bekeken) confronteert Brené Brown ons met de algemene bekrompen benadering van kwetsbaarheid.

Reageer op artikel:
Zo kun je schaamte overwinnen
Sluiten