Michiel Hekkens Geld & Carrière 28 mrt 2026bijgewerkt: 30 mrt 2026, 09:39

Leestijd: 3 minuten

Zo hoog is je pensioen per EU-land: klagend Nederland in subtop

Nederlandse ouderen klagen steen en been over hun te lage pensioenen. Maar goed, ze klagen ook over te weinig slagroom op hun advocaat en te weinig respect voor ouderen. In dit overzicht zetten we de AOW en het aanvullende pensioen in Nederland af tegen andere EU-landen om te zien of ze een punt hebben.

Nederland is in toenemende mate een broeinest vol groeperingen die zich om een of andere reden achtergesteld voelen. Door een onderlinge vete bij 50-plus laten de ouderen zich de laatste jaren iets minder gelden, maar binnenkort beginnen ze ongetwijfeld weer over de rekenrente en AOW-indexatie. Om te zien of ze het werkelijk zo slecht hebben, kijkt Manners naar de pensioenen over de grens.

Staatspensioen in EU-landen afgezet tegen AOW

Elk land in Europa kent zijn eigen complexe pensioenstelsel, die notoir moeilijk met elkaar te vergelijken zijn. In Nederland bestaat het pensioen uit de AOW en een aanvullend pensioen. Het deel van de staat is vrij sober; het deel dat je tijdens je werkende leven opbouwt, is meestal groter. In landen als België, Duitsland en Frankrijk ligt het juist andersom: hier hebben ze een royaal staatspensioen, aangevuld met een relatief klein aanvullend pensioen.

Hieronder staat het bruto-verzamelpensioen per maand per land, gebaseerd op de laatste Eurostat-data.

Bovenstaande bedragen komen uit 2023 en zijn dus ietwat verouderd. Wel geven ze een accuraat beeld van de verschillen tussen EU-landen. Nederland staat op de zesde plaats van een gemiddeld pensioen van 2.118 euro bruto. Lees hier hoe hoog de actuele AOW in Nederland is.

Vergelijken tussen pensioen in EU-landen notoir lastig

De zeggenschap van deze bedragen blijft echter beperkt. In landen onderaan de lijst krijg je een lager pensioen, maar mag je ook eerder stoppen met werken. Dit heeft een dubbel financieel effect: je draagt minder lang premie af én ontvangt langer pensioen. Toch zouden we niet meteen met de Bulgaren, Kroaten of Roemenen willen ruilen. Een gemiddeld pensioen in deze landen is vaak onvoldoende om van rond te komen, waardoor families moeten bijspringen.

Omslagstelsel versus kapitaal gedekt stelsel

Een ander belangrijk verschil tussen pensioenstelsels is dat tussen het omslagstelsel en het kapitaalgedekte stelsel.

Omslagstelsel: werkenden betalen voor gepensioneerden

In het omslagstelsel betalen de huidige werkenden via premies en belastingen de pensioenen van de huidige gepensioneerden. Je bouwt dus geen pensioen voor jezelf op. Dit systeem staat steeds meer onder druk door de vergrijzing, aangezien er steeds minder werkenden zijn om de pensioenen van de ouderen te betalen.

Kapitaalgedekt stelsel: zelf pensioen opbouwen

In het kapitaalgedekte stelsel bouw je zelf pensioen op door premies te sparen en te beleggen. Hierdoor ben je minder afhankelijk van demografie, maar wel van de financiële markten. Economisch laagtij kan ervoor zorgen dat de pensioenpotten niet zo snel groeien als verwacht. Dan moet er worden gesleuteld aan de rekenrente, die bepaalt hoeveel pensioen je uiteindelijk ontvangt.

De meeste landen hebben een combinatie van beide stelsels, zo ook Nederland met de AOW (omslag) en het aanvullende pensioen (kapitaalgedekt).

AOW-leeftijd in Nederland per geboortejaar

Kabinet-Jetten heeft nogal plannen met het pensioen. Kern: langer doorwerken. Dit is je pensioenleeftijd per geboortejaar.