Wheels

Tesla knalt als een gek, maar is het bedrijf ook financieel gezond?

Het bedrijf van Elon Musk lijkt winst te gaan maken (of toch juist niet)

Dat Tesla een kleine revolutie heeft veroorzaakt met hun elektrische auto’s, mag geen nieuws meer zijn. Elon Musk, de man die als visionair wordt geprezen, bracht zijn zienswijze succesvol tot leven. Dat ging en gaat nog altijd niet zonder slag of stoot, want achter de strak vormgegeven modellen schuilt een financiële malaise.

Zo wordt al jaren gezegd dat Tesla geld moet ‘bijleggen’ om de auto’s te kunnen produceren. Een tot de verbeelding sprekende en ietwat populistisch omschrijving. Tesla Inc. – zoals de bedrijfsnaam sinds begin deze maand officieel luidt – presenteerde inderdaad kwartaal na kwartaal verliesgevende cijfers, tot honderden miljoenen aan toe.

Een slim rekensommetje was vervolgens genoeg om het etiket ‘vierduizend dollar verlies per auto’ op het voorhoofd van Musk te plakken. Wat critici voor de vorm lijken te vergeten, is de enorme investeringen die het bedrijf moet maken om de torenhoge doelstellingen te halen. Knappe jongen die een startend bedrijf van dit formaat en met dit aspiratieniveau zonder verliezen van de grond kan krijgen.

Optimistisch

Wie de cijfers iets scherper analyseert, snapt het eeuwige optimisme van Musk. In 2010, het jaar van de beursgang, mocht Tesla een omzet van 117 miljoen bijschrijven. Vijf jaar later staat de teller op een omzet van ruim 4 miljard dollar. In 2015 werden 50.000 Tesla’s verkocht, in 2016 waren dat er 76.230. Oftewel: de lijn is flink stijgende. De enorme verliezen (889 miljoen dollar in 2016) zijn voornamelijk te verklaren door gigantische investeringen in research and development en het opzetten van giga-fabrieken, zoals die in Tilburg. Investeringen die verliezen veroorzaken, maar het bestaansrecht van Tesla verzilveren.

Risico’s

Is een pessimistische blik dan niet terecht? Natuurlijk wel, Tesla is sinds dag één een risicovol project. In 2008 ging het bedrijf bijna failliet. Musk, toen nog niet de CEO van Tesla, neemt het bedrijf tijdens het dieptepunt officieel over en kondigt flinke bezuinigen aan. Ook moet hij met z’n hand opgehouden langs de deuren om genoeg geld bij elkaar te sprokkelen. Daar zei hij onlangs het volgende over. ‘We overleefden het nauwelijks. De financieringsronde werd op kerstavond 2008 afgesloten, in het allerlaatste uur van de laatste dag dat het mogelijk was.’

Op het randje, maar het is gelukt: Musk kan op 40 miljoen dollar rekenen. Het blijkt niet voldoende: er is meer voor nodig om het hoofd boven water te houden. Auto-multinational Daimler krijgt een belang van 9 procent in het bedrijf voor 50 miljoen dollar (dit aandeel is inmiddels weer verkocht). Toyota kocht zich eveneens in voor 50 miljoen dollar, maar ook de Japanners verkochten het aandeel niet veel later. In 2010 gaat Tesla naar de beurs. Het bedrijf verkoopt 13,3 miljoen aandelen voor 17 dollar per stuk. Dat levert onder de streep 226,1 miljoen dollar op. Musk & Co. kunnen er weer een tijdje tegenaan.

Omslagpunt

De belangrijkste investeringen zijn volgens de CEO gedaan, het omslagpunt is gaande. Zo wordt er in Nevada een gigafabriek gebouwd, die vanaf 2017 operationeel gaat worden en vanaf 2020 jaarlijks 500.000 accu’s moet gaan leveren. De accu’s zijn het grootste kostenplaatje, die door de massale aanpak met 30 procent in kosten moeten dalen. Daarbij maakt de gigafabriek, in combinatie met twee productiefabrieken in Californië en Tilburg, het mogelijk om op grote schraal te gaan produceren waardoor de omzet drastisch gaat stijgen.

Concept van Tesla’s Model 3, de budgetversie van 35.000 euro.

Na regen komt zonneschijn

Het derde kwartaal van het afgelopen jaar kon het bedrijf eindelijk winstgevende cijfers presenteren: 22 miljoen dollar nettowinst – het beste kwartaal tot nu toe. Tesla’s Financiële bestuurder Jason Wheeler heeft daar wel een verklaring voor. ‘We investeerden 400 miljoen dollar per kwartaal in 2015. Dit jaar komen we tot nu toe op 260 miljoen aan investeringen per kwartaal. Ook hebben we een groot deel van onze schulden afgelost.’

Het presenteren van winstgevende cijfers was een slimme zet om investeerders en aandeelhouders tevreden te houden. Vooral omdat het van korte duur bleek. Na de piek heeft Musk direct de geldkraan opengedraaid om opnieuw een investeringsronde te doen – een miljard alleen al in het vierde kwartaal. Dit om de massaproductie van de Model 3 – het budgetmodel dat voor $35.000 over de toonbank gaat, en in Nederland volgens Tesla ongeveer €35.000 zal gaan kosten – daadwerkelijk op te zetten. In 2018 wil Tesla 500.000 Model 3’s uit de fabrieken laten rollen.

Blijven innoveren

Om een lang verhaal kort te maken: Musk maakt met opzet torenhoge kosten om de innovatie waar hij zo stellig in gelooft, te garanderen. Betekent dit dat Tesla er slecht voorstaat? Nee, zeker niet. Het aantal verkochte Tesla’s was einde vorig jaar met 92 procent gegroeid, een ontwikkeling die zich met de komst van de Model 3 alleen nog maar zal voortzetten. Zal Tesla tegen die tijd dan eindelijk financieel gezond zijn? Twijfelachtig, Elon Musk bedenkt vast een zeker een nieuwe project wat hem weer miljarden gaat kosten. En dat is precies wat hij hoort te doen.

15-02-2017 - Leroy van den Berg