Tenet review: absoluut vermakelijk, zeker niet complex

Tenet: de nieuwe Christopher Nolan-film die dusdanig complex is dat zelfs de acteurs geen idee hebben waar het over gaat. Een film die je meerdere keren moet zien om te begrijpen. De metafysische concepten zijn zo diepgaand, dat ze jouw brein binnenstebuiten keren. Althans, zo staat de film te boek.

In werkelijkheid? Allemaal zwaar overdreven uitspraken. Tenet is een toffe en vermakelijke actiefilm met een leuke ‘gimmick’, maar het is zeker niet complex.

Tenet review: complex?!

Om te beginnen is de missie van de hoofdpersoon vrij ‘dertien in een dozijn’: hoofdpersoon is een getraind militair, slechterik heeft een snood plan, hoofdpersoon moet zijn militaire spionagekennis gebruiken om slechterik tegen te houden.

Tenet zonder de gimmick zou niet veel meer zijn dan een simpele actiefilm die je op een luie zondag wegkijkt. Het is de unieke gimmick die ervoor zorgt dat de film opvalt, maar het is niet genoeg om van Tenet een tijdloze klassieker te maken.

Het enige dat ik zal zeggen over de gimmick van Tenet, is wat in de trailers ook al getoond is: in bepaalde situaties kunnen mensen en objecten als het ware tegen de tijdstroom in fungeren. Hierdoor krijgen actiescènes soms een extra laag omdat je dus twee tijdlijnen volgt.

Je kijkt naar actie die zich voltrekt zoals dat normaal gesproken zou gebeuren, maar tegelijkertijd gebeuren er dingen achterstevoren, waardoor dergelijke momenten minder voorspelbaar worden. Het is moeilijker om te achterhalen waar de actie naartoe leidt wanneer de helft ervan zich achterstevoren afspeelt.

Toevallige passant

Die actie is overigens verder hele reguliere actie die in een moderne James Bond of Mission Impossible niet zou misstaan. Vuistgevechten, achtervolgingen, schietpartijen, van alles passeert de revue. Maar uiteraard gaat het op de Christopher Nolan-manier: niet te lang blijven hangen in een scène, niet teveel uitleg, en zoveel mogelijk schermtijd benutten. Hierdoor krijgt Tenet een prettig hoog tempo.

Als je het echter vervelend vindt wanneer films niet de tijd nemen om alles volledig uit te leggen, dan zal Tenet waarschijnlijk teveel informatie per seconde bevatten. Ik heb juist een hekel aan films die hier tijd aan verdoen in de hoop dat ik maar alles begrijp. Ik wil slechts een toevallige passant zijn die de wereld en het verhaal aanschouwt in zijn natuurlijke staat.

In het geval van Tenet is de natuurlijke staat van de wereld vrij steriel. De hoofdpersoon maakt wel de nodige grappen her en der, personages hebben duidelijk ieder een persoonlijke verhaallijn met eigen doelen, maar de wereld waar zij in leven lijkt ietwat vlak of zelfs doods bij vlagen. Wellicht is dat een bijkomend nadeel van het hoge tempo.

Personages en verhaallijnen worden met een moordend tempo er doorheen gejaagd, en hierdoor lijken ze nooit echt verbonden met de wereld om hen heen. Het feit dat de omgevingen nogal generiek ogen helpt ook niet. Waar andere actiefilms moeite steken in het tot leven wekken van een setting, daar gebruikt Tenet omgevingen werkelijk als inwisselbare speelplaatsen. Om een voorbeeld te noemen: er is een actiescène op een snelweg. In welke stad? Geen idee meer. In welk land? Ik kan het je niet zeggen.

Toffe gimmick

Het is bijna alsof Christopher Nolan bewust een generiek actiescript geschreven heeft, met als doel dit te eleveren middels een toffe gimmick. Eendimensionale personages, een haast cartooneske slechterik met een kwaadaardig plan; allemaal elementen die ieder op zich geen volle zalen zouden trekken.

Het is dankzij de combinatie van de gimmick en het Christopher Nolan-niveau aan uitwerking, dat de film goed samenkomt. De fantastische muziek en de (meestal) ijzersterke regie zorgen voor een absoluut vermakelijke zit. En de reeds toffe actiescènes worden toffer gemaakt door de gimmick van Nolan.

Maar echt complex is het allemaal niet. Mensen die beweren dat Tenet niet te volgen is, zijn waarschijnlijk mensen die ook vonden dat The Matrix een complex verhaal had. Toegegeven: één specifiek moment is in eerste instantie ietwat breinbrekend (mede omdat het tempo zo moordend hoog ligt), maar dit moment wordt in de loop van de scène verduidelijkt. Juist die ‘aha!’-momenten zijn wat Tenet zo tof maken.

De momenten waarop de reguliere tijdstroom en de achterstevoren tijdstroom bij elkaar komen. De momenten waarop het even onduidelijk is hoe zaken in elkaar overlopen, waarna de conclusie volgt. Dat gaat helaas niet altijd goed omdat in enkele scènes het camerawerk zo ongelofelijk vluchtig is, dat het letterlijk amper te volgen is met je ogen. Het deed met denken aan vechtscènes in Batman Begins: ja, ik zie dat hij slaat, en volgens mij is hij snel, maar wat er nou exact gebeurt…?

Daarom is Tenet een vreemde mix van elementen. Net zoals Inception is het een film met veel meer potentie dan dat het waarmaakt. Het is heel veel generieke actie die heel tof in beeld gebracht wordt, met een unieke twist. Hierdoor zal het geen tijdloze klassieker worden zoals The Dark Knight of Memento, maar vermakelijk is het absoluut. Complex niet.

3/5

Reageer op artikel:
Tenet review: absoluut vermakelijk, zeker niet complex
Sluiten